12 điều kiêng kỵ ngày rằm, mùng 1 mà bạn nên chú ý

Đối với những người làm nghề buôn bán, ngày mùng 1 đầu tháng vô cùng quan trọng. Họ thường thắp hương, cầu khấn với hy vọng tháng mới sẽ mang lại may mắn. Một điều đặc biệt mà họ lưu tâm là việc tiếp đón những người đến mua hàng đầu tiên trong tháng. Những khách hàng đã mặc cả, thương lượng giá cả nhưng cuối cùng lại không mua hàng, bị coi là điềm báo không tốt cho cả tháng. Nếu hai bên giao dịch thuận lợi, người bán sẽ cảm thấy rất may mắn. Để xua đuổi vận xui, người bán có thể thực hiện các nghi lễ như đốt vía bằng cách đốt những vật dụng nhỏ như rác hay giấy trước mặt khách hàng không mua.

Điều này cũng cần được lưu ý vào buổi sáng sớm đầu tháng. Người buôn bán rất kỵ việc khách hàng mặc cả nhưng không đồng ý mua. Họ tin rằng điều này sẽ khiến họ gặp xui xẻo trong cả ngày. Vì vậy, người mua hàng nên tránh mặc cả mà không mua sắm vào ngày mùng 1 hàng tháng. Thậm chí, trong tháng cô hồn, nhiều người tránh mua sắm những món đồ không cần thiết vì sợ mang đến điềm gở. Người tiêu dùng thông minh chỉ nên mua những vật dụng thực sự cần thiết để tránh lãng phí và tránh những điều xui xẻo.

Trước đây, người Việt chủ yếu sống bằng nghề nông nghiệp và rất phụ thuộc vào thiên nhiên. Họ luôn tin vào sự hiện diện của thần linh, với nền văn hóa đặc trưng là sự vận động không ngừng. Chính vì vậy, người xưa rất coi trọng những kiêng kỵ, đặc biệt là vào đầu tháng hay đầu năm, vì đây là thời điểm khởi đầu, tượng trưng cho những thay đổi tích cực. Người ta tin rằng, đầu tháng nếu đi thăm bà đẻ sẽ gặp phải xui xẻo, vì thế họ thường đợi cho đến khi đứa trẻ tròn một tháng mới đến thăm. Những người làm ăn lớn, kinh doanh cũng quan niệm rằng thăm bà đẻ sớm sẽ ảnh hưởng đến vận may công việc của mình. Còn những người bình thường tin rằng chỉ thăm bà đẻ khi đứa bé đầy tháng mới tránh được vận xui. Đặc biệt, phụ nữ mang thai nếu thăm bà đẻ sẽ dễ gặp phải tình trạng 'ganh nhau' giữa hai em bé, khiến đứa bé trong bụng dễ bị đẻ khó. Đối với các tài xế, họ rất kiêng đi thăm bà đẻ, vì cho rằng sẽ gặp vận hạn, công việc làm ăn sẽ gặp khó khăn. Thực tế, kiêng thăm bà đẻ trong tháng đầu tiên không chỉ là do mê tín mà còn vì lý do sức khỏe, khi cả mẹ và bé cần sự yên tĩnh và tránh bị nhiễm khuẩn từ những người đến thăm.

Ngày mồng Một (hay còn gọi là ngày Sóc – tượng trưng cho sự khởi đầu, sự bắt đầu), được xem là ngày đầu tiên của một tháng. Vào ngày này, mỗi gia đình đều mong muốn những điều tốt lành sẽ đến trong suốt tháng thông qua những hành động và lời nói của bản thân. – Ngày Rằm, hay còn gọi là ngày Vọng. Vọng có nghĩa là nhìn về phía trước, vào lúc mà mặt trăng và mặt trời đối diện nhau ở hai cực xa nhất trong tháng. Vào ngày này, mọi người sẽ cùng nhau nhìn lại những gì đã làm được và cố gắng hoàn thiện những việc còn dang dở, để bước vào tháng mới với hy vọng tốt đẹp hơn. Ngoài ra, đối với người Việt, ngày Sóc và Vọng còn là dịp để con cháu nhớ về tổ tiên, cúng kính ông bà, ông vải, những người đã khuất và cầu xin sự bảo trợ từ những thế hệ đã qua. Vì vậy, ngày Sóc và Vọng còn mang ý nghĩa “Cát tường”, được xem là ngày đẹp nhất trong tháng.

Trong tín ngưỡng của ông bà ta, nếu vào đầu tháng mà làm vỡ đồ đạc như bát đĩa, ấm chén, gương thì sẽ không tốt. Việc vỡ, bể mang ý nghĩa sự chia cắt, đứt lìa trong gia đình. Do đó, vào ngày đầu tháng, người ta kiêng kỵ việc làm vỡ đồ vật, tranh cãi, cãi vã, và tránh những điều không may xảy ra trong gia đình. Thậm chí, trong mối quan hệ tình cảm, việc làm vỡ đồ đạc cũng có thể được coi là một điềm báo không tốt. Vì vậy, người ta thường hạn chế tối đa việc làm bể vỡ đồ đạc trong gia đình.

Không ít người rất kiêng kỵ việc nhắc đến những điều xui xẻo trong ngày đầu tháng vì lo sợ rằng cả tháng sẽ phải đối mặt với những rủi ro như những lời đã nói. Những lời nói trong ngày đầu tháng có thể ảnh hưởng đến những sự kiện sẽ diễn ra trong tháng đó. Vì vậy, hãy tránh những từ ngữ xui xẻo như “Chết mất” hay “Tiêu rồi”, “Hỏng rồi”. Những lời nói đó có thể mang đến điềm không may mắn, thay vào đó hãy chọn những từ ngữ tích cực, vui vẻ, và những câu chúc tốt lành không chỉ cho bản thân mà còn cho những người xung quanh. Rất nhiều người tin rằng điều gì bạn nói trong ngày đầu tháng sẽ ảnh hưởng đến vận mệnh cả tháng. Kiêng nói bậy, chửi tục để tránh thị phi, vì người ngay thẳng sẽ nhận được điều tốt, còn kẻ xấu sẽ gặp phải họa do lời nói của mình.

Tranh cãi lớn tiếng thường là dấu hiệu của sự bất hòa, và không ai muốn cả tháng phải sống trong những ngày không vui. Một gia đình hòa thuận là nền tảng vững chắc để xây dựng thành công cho mỗi cá nhân và tập thể. Vào đầu tháng, mọi người thường cố gắng giữ hòa khí, không cãi vã hay gắt gỏng, dù có bức xúc thế nào đi nữa. Người lớn tránh quát mắng, trẻ con không khóc lóc để giữ cho không khí gia đình luôn vui vẻ và hòa thuận. Người ta tin rằng nếu nói tới điều không may vào ngày này sẽ khiến điều đó xảy ra, vì vậy tốt nhất là hãy tránh đề cập đến những chuyện xui xẻo, bất hạnh.

Trong những dịp Tết, mùng 1 và ngày rằm, người phương Đông có quan niệm kiêng kỵ, tránh việc gần gũi nam nữ. Bởi theo những truyền thống xưa, quan hệ nam nữ vào những ngày này sẽ mang đến những vận hạn xui xẻo, không may, thậm chí là tai họa.

Mặc dù ngày nay, quan niệm này đã không còn nghiêm ngặt như xưa, nhưng vẫn có không ít cặp đôi vẫn tuân thủ kiêng kỵ này vào ngày rằm. Các cụ đã có hàng nghìn năm kinh nghiệm và kiểm chứng mới đưa ra lời khuyên này. Mặc dù không thể cảm nhận ngay lập tức, nhưng những ảnh hưởng về lâu dài đối với sức khỏe là điều đáng lo ngại. Một điều cấm kỵ được nhắc đến là các cặp vợ chồng tuyệt đối không được 'yêu' vào ngày đầu tháng, giữa tháng và cuối tháng Âm lịch. Nếu phạm phải điều này, con cái sinh ra sẽ gặp phải những vấn đề không may, còn nam giới cũng sẽ bị ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe sinh lý về sau.

Vào sáng sớm, khi có việc phải đi xa, đi buôn bán hay làm ăn, người ta rất kiêng việc gặp phải đàn bà con gái hoặc người có vía xấu, khó tính, keo kiệt. Để tránh gặp phải vía xấu, người ta thường sắp xếp với một người có tính tình cởi mở, dễ chịu, hay gặp may mắn đứng đón ở ngõ. Khi người đó đi qua, người đón sẽ chúc họ một chuyến đi suôn sẻ, may mắn. Đặc biệt với những người buôn bán, ngày đầu tháng rất quan trọng. Họ thường thắp hương, khấn vái để cầu mong may mắn cho cả tháng. Họ cũng đặc biệt chú trọng đến người “mở hàng”. Ở phương Tây, những người này được gọi là những người mệnh ác, trong khi ở phương Đông, họ được xem là người có vía nặng.

Để xua đuổi điều xui xẻo này, người bán hàng thường thực hiện hành động “đốt vía”, bằng cách vơ vội nắm rác, que đóm, tờ giấy... rồi châm lửa đốt ngay trước mặt người mua hàng vô duyên. Điều này cũng áp dụng ngay cả trong buổi sáng khi “mở hàng”. Tuy nhiên, thật đáng tiếc và không công bằng cho những người có vía xấu, vì bản thân họ không hề cố ý và không thể kiểm soát được nguồn năng lượng họ hấp thụ hoặc phát tán. Họ không muốn mang đến điều không may cho những người họ tiếp xúc.

Dân gian vẫn có câu "trai mồng một, gái ngày rằm", ý muốn chỉ rằng bé trai sinh vào ngày mùng 1 và bé gái sinh vào ngày rằm thường gặp nhiều khó khăn trong việc nuôi dạy. Vì vậy, người ta kiêng không sinh con vào những ngày này. Mặc dù đã có nhiều lý giải khác nhau về tục kiêng kỵ này, nhưng không phải lý giải nào cũng thuyết phục. Theo lý thuyết Đông Phương, mỗi người khi sinh ra đều chịu ảnh hưởng mạnh mẽ từ không gian và thời gian (tượng trưng qua các chòm sao). Mặt Trăng, với sao Thái Âm, mang năng lượng âm. Vào ngày rằm, khi trăng tròn, Thái Âm sẽ đạt cực đại, mang theo năng lượng âm mạnh mẽ, điều này khiến các bé gái sinh vào ngày này dễ trở nên khó dạy dỗ, tính cách mạnh mẽ và khó điều chỉnh.

Văn hóa phương Đông vẫn lưu truyền những câu chuyện huyền bí về sự xuất hiện của ma cà rồng trong chu kỳ Mặt Trăng. Ngày mùng 1 đánh dấu sự bắt đầu của một chu kỳ mới, trong khi ngày 15 (ngày trăng tròn) lại là dấu hiệu kết thúc của chu kỳ đó, báo hiệu trăng sẽ mờ dần. Do đó, người ta thường liên kết những câu chuyện này với những người sinh ra vào những ngày này, để tăng thêm phần huyền bí. Tiến sĩ Vũ Thế Khanh, Tổng Giám đốc Liên hiệp Khoa học Công nghệ Tin học ứng dụng (UIA), giải thích mối liên hệ giữa việc con trai sinh vào đêm mùng 1 và con gái sinh vào đêm rằm qua sự ảnh hưởng của Mặt Trăng đối với thủy triều. Ông cho rằng sức hút của Mặt Trăng theo âm lịch và của Mặt Trời theo dương lịch gây ra hiện tượng “thủy triều sinh học” trong cơ thể con người, làm thay đổi chất lỏng trong cơ thể và gây ra sự mất thăng bằng, có thể dẫn đến những rối loạn thần kinh. "Đồng thời, những người sinh vào hai đêm này sẽ có những thay đổi sinh học đặc biệt hơn so với những người sinh vào các đêm khác", ông Khanh chia sẻ.

Như ông cha ta đã dạy, "Lời nói chẳng mất tiền mua, lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau". Để có thể nói những lời hay ý đẹp, chúng ta cần phải rèn luyện để tạo thành một thói quen tốt trong giao tiếp.

Nói tục, chửi bậy chắc chắn là thói quen không đáng khuyến khích và nó cũng phản ánh một phần văn hóa của mỗi người. Đây chính là điều mà nhiều người kiêng kỵ, nhất là trong những ngày đầu tháng, vì họ tin rằng nếu vào đầu tháng mà nói tục thì cả tháng sẽ gặp phải thị phi, rắc rối.

Vào ngày rằm và mùng 1, người ta không nên đi câu cá, bởi theo quan niệm tâm linh, hành động này sẽ mang lại vận xui, rủi ro cho người thực hiện. Vì vậy, vào những ngày này, người ta thường kiêng việc câu cá.

Đây là một điều cần lưu ý, bởi việc này có thể mang đến những điều không may mắn, dễ khiến bạn gặp phải tai họa hoặc hao tài tán lộc. Hơn nữa, việc đi câu cá vào ngày rằm khiến cá mắc câu có thể gây ra những vấn đề về sức khỏe, như đau ốm và bệnh tật.

Với người Việt Nam nói riêng, và người Á Đông nói chung, từ lâu đã hình thành quan niệm "Có thờ có thiêng, có kiêng có lành", vì thế mọi người thường kiêng kị việc cho vay tiền hoặc xuất tiền của vào ngày mùng 1, với hy vọng cả tháng làm ăn sẽ suôn sẻ, gặp may mắn. Ngày mùng 1 và ngày rằm là những ngày được coi là ngày sóc, ngày vọng, mang ý nghĩa cát tường, tốt lành. Đây là thời điểm mà mọi người mong muốn giữ cho công việc và tài lộc thuận lợi, an vui trong suốt tháng mới. Vì vậy, người ta thường kiêng cho vay tiền đầu tháng để giữ tiền tài cho gia đình, tránh để tài lộc ra đi.

Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là bạn hoàn toàn không được cho vay mượn vào những ngày đầu tháng. Trong trường hợp khẩn cấp, nếu có thể, bạn nên giúp đỡ người khác, vì việc cho vay tiền để giải quyết vấn đề cấp bách là điều nên làm. Bạn không nên chỉ vì kiêng kị mà từ chối giúp đỡ người khác khi điều kiện cho phép. Đừng quá lo lắng, vì việc giúp đỡ người khác trong trường hợp cần thiết cũng là một cách tạo phúc cho mình.

Theo quan niệm dân gian, vào hai ngày này, khi mặt trăng và mặt trời đối xứng nhau, ánh sáng sẽ soi rọi vào tâm hồn mỗi người, giúp tâm trí trở nên trong sạch, sáng suốt hơn và đẩy lùi những u tối, vẩn đục. Nhờ vào sự minh mẫn này, con người có thể kết nối với các đấng thần linh, ông bà tổ tiên một cách thuận lợi, cầu xin được gia hộ, bảo vệ. Dù không có bằng chứng khoa học, nhưng người Việt Nam vẫn thường kiêng ăn một số món vào đầu tháng, vì theo quan niệm, ăn những món này sẽ mang lại vận xui, làm hao tài tốn của, và ảnh hưởng đến sức khỏe.

Trong số những món kiêng vào đầu tháng, có thể kể đến: mực, thịt chó, thịt vịt, cá mè, trứng vịt lộn, mắm tôm, ốc, chuối, xôi trắng. Một số vùng còn kiêng ăn tôm vì cho rằng chúng đi giật lùi như chính thói quen của tôm. Tuy nhiên, một số món lại được sử dụng vào cuối tháng để “giải đen”, như thịt chó, thịt vịt. Ngoài ra, người ta cũng kiêng không bày lễ cúng bằng thịt chó, thịt mèo, đỗ đen, bún, ốc, cua, vì cho rằng chó là loài ăn những thứ ô uế, mèo là loài quá gần gũi và có ích cho con người, còn cua và ốc sống dưới bùn, ăn những thứ không sạch sẽ, do đó không thể bày trên bàn thờ. Tương tự, bún và thịt bò cũng không được dùng để cúng vì không tinh khiết. Người ta cũng kiêng cúng thịt sống tại bàn thờ gia đình.

Ngày rằm và mùng 1 hàng tháng là hai ngày quan trọng đối với người Việt Nam, thường được dùng để thắp hương, cúng tổ tiên và cầu xin sức khỏe, may mắn. Vào những ngày này, một số người vẫn giữ thói quen kiêng cắt tóc vào sáng mùng 1 âm lịch, vì họ tin rằng nếu cắt tóc, tài lộc của họ sẽ bị tiêu hao trong suốt cả tháng. Hơn nữa, hành động này còn được cho là sẽ khiến sức khỏe của họ suy giảm và mang đến xui xẻo không chỉ trong tháng đó mà có thể kéo dài cả năm. Đây là một kiêng kị lâu đời được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Chính vì thế, các tiệm cắt tóc vào những ngày đầu tháng thường rất ít khách. Trong quan niệm tâm linh của người Việt, tóc được coi là bộ phận quan trọng, thể hiện sức mạnh và năng lượng của cơ thể. Vì vậy, việc cắt tóc vào đầu tháng giống như việc “mất đi” một phần dương khí, có thể dẫn đến những điều không may mắn, ảnh hưởng đến sức khỏe và vận mệnh trong tháng.

Vì tóc và móng tay tượng trưng cho dương khí của con người, việc cắt chúng được cho là sẽ làm mất đi năng lượng dương, khiến âm khí thịnh, dương khí suy, và như vậy không tốt cho sức khỏe cũng như vận may của bạn. Nếu cắt tóc vào thời điểm này, đó được xem như một dấu hiệu của sự thay đổi xấu, mất đi may mắn, dễ gặp phải những tình huống không thuận lợi hoặc gặp bệnh tật. Tuy đây là một quan niệm văn hóa, chưa có nghiên cứu khoa học nào chứng minh tính đúng sai của kiêng kị này, nhưng nhiều người vẫn duy trì thói quen này theo truyền thống.