12 Lời khuyên chăm sóc trẻ sơ sinh trong mùa hè

Các chuyên gia khuyến cáo rằng trẻ nên được bú sữa mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu đời vì sữa mẹ không chỉ là nguồn dinh dưỡng tuyệt vời mà còn cung cấp các kháng thể giúp trẻ chống lại bệnh tật, đặc biệt là trong mùa hè. Hơn nữa, sữa mẹ cũng cung cấp đủ lượng nước cần thiết cho cơ thể của bé. Vì vậy, hãy cho trẻ bú nhiều lần trong ngày với các cữ bú ngắn và đảm bảo bé được bú cả sữa đầu và sữa cuối để vừa giúp bé giải khát vừa bổ sung dinh dưỡng.

Khi trẻ bị mất nước, điều này có thể gây ra các vấn đề nghiêm trọng như suy giảm tuần hoàn hoặc thậm chí tử vong nếu mất nước quá nhiều, đặc biệt là trong trường hợp tiêu chảy cấp. Mất nước cũng là nguyên nhân dẫn đến chứng táo bón ở trẻ. Trẻ bị tiêu chảy có thể mất đến 100ml nước chỉ trong 1 giờ. Một trong những dấu hiệu đầu tiên của thiếu nước là cảm giác khát, khi đó cơ thể đã mất khoảng 1 đến 2% lượng nước.

Trẻ sơ sinh có khả năng điều chỉnh thân nhiệt rất yếu. Khi nhiệt độ môi trường tăng quá cao, cơ thể bé có thể bị ảnh hưởng và thân nhiệt cũng sẽ tăng lên. Nhiệt độ da của bé thông thường dao động từ 36-37℃, đây là mức nhiệt ổn định giúp bé duy trì sự trao đổi chất và tiêu hao oxy ở mức thấp nhất. Do đó, bạn cần kiểm tra thân nhiệt của bé thường xuyên để đảm bảo cơ thể bé luôn ở mức ổn định. Nếu môi trường thay đổi quá mạnh so với khả năng điều tiết của bé, cơ thể bé có thể trở nên quá nóng hoặc lạnh.

Để kiểm tra thân nhiệt, các bậc phụ huynh có thể sử dụng nhiệt kế. Đồng thời, các mẹ cũng không nên quấn quá chặt bé, khiến thân nhiệt bé tăng cao gây sốt và ảnh hưởng xấu đến sức khỏe. Để giữ thân nhiệt ổn định cho bé, hãy chú ý đến môi trường xung quanh. Mùa đông, phòng cần duy trì nhiệt độ ít nhất từ 20-22℃, còn mùa hè, hãy giữ phòng thoáng mát, tránh để gió thổi trực tiếp vào bé. Bạn cũng có thể xịt nước lên sàn hoặc đặt một chậu nước lạnh trong phòng để giúp giảm nhiệt độ.

Vào mùa hè, các mẹ nên cho bé tắm nắng vào sáng sớm (thời gian lý tưởng từ 6:30 đến 7:30 để bổ sung vitamin D, giúp phòng tránh bệnh còi xương cho bé). Tuy nhiên, vào phần còn lại của ngày, bạn không nên để bé ra ngoài vì làn da của trẻ sơ sinh rất nhạy cảm, chưa có khả năng tự bảo vệ khỏi ánh nắng mặt trời mạnh mẽ của mùa hè. Da của trẻ dễ bị tổn thương hơn so với người lớn do da mịn và thiếu melanin. Các tế bào melanocytes chỉ phát triển đầy đủ sau hai năm.

Thực tế, chỉ cần bé tiếp xúc với ánh nắng trong vòng 10 đến 15 phút là có thể bị bỏng da. Bởi vậy, việc bảo vệ khỏi ánh nắng cần được duy trì quanh năm, bởi trẻ vẫn có thể bị cháy da ngay cả vào những ngày nhiều mây hoặc khi trời lạnh, do tia UV vẫn tồn tại mặc dù chúng ta không cảm nhận được ánh sáng mặt trời. Nếu có ý định cho bé ra ngoài, các mẹ hãy che chắn thật kỹ và đưa bé đến những nơi có bóng râm hoặc nhiều cây xanh để đảm bảo an toàn cho sức khỏe của bé.

Giấc ngủ là yếu tố quan trọng đối với sự phát triển của trẻ. Bé cần ngủ đủ giấc để phát triển khỏe mạnh. Tuy nhiên, trẻ nhỏ thường có thói quen đạp tung chăn, hở bụng hoặc chân, dễ khiến bé bị lạnh bụng, đau bụng hoặc rối loạn tiêu hóa. Nhưng không phải cha mẹ nào cũng có thể thức suốt đêm để lo lắng che chăn cho bé. Vì vậy, trước khi đi ngủ, hãy cho bé mặc áo liền quần hoặc đắp chăn túi và mang tất để bé không bị lạnh.

Chú ý đến tư thế ngủ của bé cũng rất quan trọng. Tư thế nằm ngửa là tư thế tốt nhất cho trẻ sơ sinh. Khi bé đủ sức khỏe, từ tháng thứ 6 trở đi, bé có thể lật người hoặc nhấc đầu lên, và các mẹ không cần phải lo lắng nếu thấy bé xoay người. Điều đó chứng tỏ bé đã phát triển đủ khỏe để tự tìm ra tư thế ngủ thoải mái nhất. Thời gian ngủ của trẻ sơ sinh thường kéo dài từ 18 đến 20 giờ mỗi ngày. Hãy luôn chú ý giấc ngủ của bé vì nó rất quan trọng trong quá trình phát triển.

Sức đề kháng của trẻ sơ sinh còn yếu, chỉ cần thay đổi thời tiết cũng có thể khiến bé mắc các bệnh về tai mũi họng. Thêm vào đó, vệ sinh tai mũi không đúng cách cũng có thể gây ra các vấn đề về sức khỏe cho trẻ. Do đó, các bậc phụ huynh cần hết sức chú ý đến việc chăm sóc sức khỏe cho con mình. Bên cạnh việc thường xuyên đưa trẻ đi khám sức khỏe tại các cơ sở uy tín, cha mẹ cũng nên theo dõi sức khỏe của bé tại nhà để phát hiện sớm các dấu hiệu bệnh lý.

Trong quá trình vệ sinh tai và mũi cho bé, các mẹ không nên đưa bông ngoáy vào sâu bên trong tai hay mũi của bé. Hãy chỉ làm sạch phần ngoài bằng bông gòn thấm nước. Ráy tai là dịch tự nhiên của cơ thể, có tác dụng bảo vệ màng nhĩ khỏi bụi bẩn. Đồng thời, đừng quên cắt móng tay, móng chân cho bé, vì nếu móng tay quá dài, bé có thể tự cào làm xước da. Các mẹ nên cắt móng cho bé sau khi tắm vì lúc đó móng tay mềm và dễ cắt hơn.

Hãy đảm bảo phòng ngủ của bé luôn được vệ sinh sạch sẽ và dọn dẹp thường xuyên để ngăn ngừa sự phát triển của các loại côn trùng như gián, kiến hay ruồi trong mùa hè. Mỗi sáng và chiều, các mẹ nên mở cửa để đón gió và làm mới không khí trong phòng. Nhiệt độ lý tưởng cho bé sơ sinh vào mùa hè dao động từ 27-28 độ C, giúp bé cảm thấy thoải mái và an toàn.

Mặc dù nhiều gia đình ở thành phố sử dụng điều hòa, nhưng các bác sĩ khuyên rằng nhiệt độ phòng dành cho trẻ sơ sinh không nên dưới 26 độ C. Khi bé nằm trong phòng có điều hòa, mẹ cần mặc áo dài tay, đội mũ, đeo bao tay và bao chân, cũng như đắp một lớp chăn mỏng để tránh cảm lạnh. Đặc biệt, khi bé đi tiểu, các mẹ nên thay tã ngay để giữ cho bé luôn khô thoáng.

Khi mùa hè đến, dịch bệnh tiêu chảy và tay chân miệng thường bùng phát mạnh mẽ. Các mẹ cho con bú cần lưu ý rửa sạch sẽ trước khi cho bé bú. Đối với mẹ cho bé uống sữa ngoài, cần tiệt trùng bình sữa, thìa, cốc và núm ti giả để đảm bảo an toàn, vì khí hậu nóng ẩm của mùa hè tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn phát triển.

Việc xây dựng một thực đơn vừa an toàn vừa đủ chất dinh dưỡng cho bé là điều vô cùng quan trọng. Nếu không cân nhắc kỹ càng và áp dụng một cách khoa học, việc cho bé ăn theo cảm tính có thể dẫn đến các vấn đề về tiêu hóa như tiêu chảy hoặc táo bón, do hệ tiêu hóa của trẻ còn rất nhạy cảm và dễ phản ứng với thức ăn lạ hoặc thiếu cân bằng dinh dưỡng.

Vệ sinh miệng và lưỡi cho bé là một bước quan trọng để hỗ trợ quá trình mọc răng sau này. Đồng thời, việc này cũng giúp ngăn ngừa vi khuẩn và tránh tình trạng hôi miệng ở trẻ sơ sinh. Mặc dù người lớn vệ sinh miệng sau mỗi bữa ăn để bảo vệ răng miệng, nhưng đối với trẻ sơ sinh chưa mọc răng và chỉ uống sữa mẹ, việc chăm sóc miệng và lưỡi hằng ngày là cần thiết để bảo vệ sức khỏe của bé.

Các mẹ có thể pha một ít baking soda (khoảng ¼ muỗng cà phê) với nước ấm, sau đó dùng khăn sạch lau nhẹ vào trong miệng và má của bé. Nếu không có baking soda, chỉ cần sử dụng nước ấm là đủ, nhưng baking soda sẽ giúp miệng bé thơm lâu hơn. Bạn nên duy trì thói quen lau miệng cho bé sau mỗi bữa ăn để ngăn ngừa bệnh tưa lưỡi và sâu răng, giúp bé dần quen với việc này và tạo thành thói quen tốt trong chăm sóc sức khỏe răng miệng của bé.

Da của trẻ sơ sinh rất mỏng và mềm, mô liên kết chưa phát triển hoàn thiện nên dễ bị tổn thương và dễ bị vi khuẩn xâm nhập. Mùa hè với nhiệt độ nóng nực là thời điểm trẻ dễ mắc các bệnh về da như: Thủy đậu, sởi, phát ban, hay mụn nhọt… Chăm sóc da cho bé sơ sinh mùa hè là việc hết sức quan trọng, đòi hỏi các mẹ phải thật tỉ mỉ và chú ý quan sát mọi biểu hiện trên cơ thể của bé để phát hiện kịp thời những vấn đề về sức khỏe.

Vào mùa hè, bé sơ sinh thường xuyên ra mồ hôi, điều này có thể làm tắc nghẽn lỗ chân lông và gây ra cảm giác ngứa ngáy, rôm sảy. Vì vậy, mẹ cần thường xuyên lau khô mồ hôi và vệ sinh cơ thể bé sạch sẽ mỗi ngày, đặc biệt là các vùng dễ đổ mồ hôi như cổ, lưng, bẹn, mông và khủy tay. Nếu bé bị rôm sảy, mẹ có thể dùng nước thuốc tím pha loãng hoặc nước khổ qua (mướp đắng) để tắm cho bé, giúp làm dịu da hiệu quả.

Rốn của trẻ sơ sinh sẽ tự khô và rụng trong khoảng 7 đến 10 ngày, có bé chỉ mất từ 4 đến 5 ngày. Mùa hè là thời gian các bệnh về da dễ bùng phát, vì vậy các mẹ cần đặc biệt chú ý vệ sinh rốn bé đúng cách để tránh nhiễm trùng và giữ rốn luôn sạch sẽ. Nếu xung quanh rốn bé xuất hiện dấu hiệu bất thường như sưng đỏ hoặc có chất nhờn chảy ra, các mẹ cần đưa bé đến bệnh viện ngay.

Trước khi vệ sinh rốn cho bé, mẹ cần rửa tay sạch sẽ để đảm bảo vệ sinh. Dùng bông gòn tẩm cồn 70 độ để lau xung quanh rốn bé. Sau khi lau một lần, thay bông gòn mới và tiếp tục lau lần nữa. Sau đó, dùng miếng gạc để băng lại rốn cho bé và cố định bằng băng thun để giữ miếng gạc không bị di chuyển.

Tắm cho bé là một trong những công việc quan trọng không thể thiếu trong quá trình chăm sóc hàng ngày. Khi tắm đúng cách, bé sẽ cảm thấy thoải mái và dễ chịu, giúp bé có một giấc ngủ sâu và ngon. Mùa hè đến, các bậc phụ huynh nên tắm cho bé mỗi ngày. Trước khi tắm, bạn nên chuẩn bị đầy đủ các vật dụng cần thiết như khăn tắm, tã lót, và quần áo sạch ngay trong tầm tay. Nước tắm cần ấm, không quá nóng, có thể kiểm tra bằng cổ tay hoặc khuỷu tay. Khi tắm, mẹ cần nâng đỡ đầu bé và nhẹ nhàng lau khô da bé sau khi tắm, chú ý những vùng da dễ bị nhăn.

Với những bé chưa rụng rốn, mẹ có thể tắm bằng khăn ướt, lau toàn thân bé nhẹ nhàng. Còn với những bé đã rụng rốn, mẹ có thể cho bé tắm bằng chậu. Khi tắm cho bé, không nhất thiết phải gội đầu hàng ngày, trừ khi thời tiết quá nóng. Trong mùa lạnh, chỉ cần gội đầu cho bé 2 đến 3 lần mỗi tuần. Mẹ nên sử dụng các loại sữa tắm, dầu gội dịu nhẹ và an toàn cho bé, tránh để xà phòng làm cay mắt bé. Đặc biệt, tắm quá nhiều lần trong ngày có thể khiến bé dễ bị cảm lạnh.

Mùa hè với cái nóng oi ả khiến trẻ dễ đổ mồ hôi, da bé lại rất nhạy cảm và dễ bị tổn thương bởi ánh nắng Mặt Trời. Vì vậy, các bậc phụ huynh cần có những biện pháp bảo vệ làn da cho trẻ, nhất là trong mùa hè. Bạn nên chọn những bộ quần áo thoáng mát, dễ thấm mồ hôi cho bé để giúp da bé luôn khô thoáng, nhưng cũng đừng để bé bị lạnh quá mức. Khi bé đổ mồ hôi, hãy dùng khăn ấm lau người bé để tránh bé bị lạnh. Bạn cũng nên cho bé mặc những bộ đồ nhẹ nhàng, hoặc thêm một lớp tã để giữ bé thoải mái. Nếu bé đổ mồ hôi đầu quá nhiều, thay vì đội mũ, hãy quấn cho bé một chiếc khăn mỏng.

Chất liệu quần áo cho bé trong mùa hè rất quan trọng. Mẹ nên lựa chọn các bộ đồ làm từ vải cotton tự nhiên vì chúng có khả năng thấm hút mồ hôi tốt và giữ cho bé luôn cảm thấy thoải mái. Cotton cũng rất dễ làm sạch, mềm mại và nhanh khô. Tránh chọn quần áo làm từ vải tổng hợp như polyester vì chất liệu này không thấm hút mồ hôi tốt, gây bí bách và nóng nực cho bé. Ngoài ra, màu sắc quần áo cũng cần lưu ý, mẹ nên chọn những màu sáng như hồng phấn, vàng nhạt, trắng… vì chúng ít hấp thụ nhiệt hơn. Kiểu dáng trang phục cũng nên chọn loại layer, tức là mặc 2-3 lớp áo, giúp bé vừa thoải mái, vừa có thể chống nắng tốt hơn.