12 sai lầm trong cách dạy con có thể ảnh hưởng xấu đến tương lai của trẻ

Hiện nay, nhiều phụ huynh quá chăm sóc con cái, điều này vô tình làm giảm đi giá trị của sự nỗ lực và tự lập khi trẻ trưởng thành. Đừng để con mình trở thành người dựa dẫm, mong chờ mọi thứ được chuẩn bị sẵn từ việc dọn dẹp phòng đến việc luôn được bảo vệ khỏi mọi tổn thương. Việc dạy con cách tự lo liệu mọi việc không có nghĩa là bạn yêu thương chúng ít đi, mà chính là thể hiện tình yêu lớn lao của bạn đối với chúng.

Nếu bạn kỳ vọng đứa trẻ chỉ mới hai tuổi của mình có thể ngồi yên và ăn như người lớn khi cả gia đình đi ăn ngoài, bạn sẽ tự làm cho mình thất vọng. Cũng vậy, nếu bạn muốn con trở thành ngôi sao bóng đá trong khi bé chỉ nặng 45kg và thích chơi đàn, thì đã đến lúc bạn nên điều chỉnh lại những mong đợi của mình. Đừng đặt ra những yêu cầu không thực tế cho con cũng như cho chính bản thân. Mong muốn duy nhất mà cha mẹ nên có là: Mong con được sống hạnh phúc.

Mặc dù trẻ con còn nhỏ, nhưng chúng đã là những cá thể độc lập, với suy nghĩ, ước mơ, và một tương lai riêng. Cha mẹ không nên áp đặt cách ăn mặc của người lớn lên trẻ con. Giấc mơ giàu có của cha mẹ không nên biến con gái bốn tuổi thành một “quý bà thành đạt”; cũng giống như việc chơi đàn giỏi hay vẽ đẹp – đó có thể là mong muốn của bố mẹ, nhưng chưa chắc đã phải là sở thích của con. Tất nhiên, bạn nên dạy con về đam mê, giới thiệu về cuộc sống, nhưng hãy tôn trọng sở thích của con thay vì áp đặt những gì bạn cho là tốt cho con mình.

Không ai có thể phủ nhận tình yêu vô bờ bến mà cha mẹ dành cho con cái và mong muốn mang đến cho con những điều tốt đẹp mà họ chưa từng có. Tuy nhiên, trong không ít trường hợp, mục tiêu ban đầu là “cho con mọi thứ” đã dẫn đến việc làm hỏng trẻ, khiến chúng không bao giờ hài lòng với những gì mình có, lúc nào cũng đòi hỏi và không bao giờ sẵn lòng cố gắng hay nghĩ đến người khác.

Khi bạn cảnh báo con rằng chúng sẽ bị phạt nếu tiếp tục làm việc A hay B, hoặc khi đã đưa ra lời hứa nào đó với con, bạn cần phải giữ lời. Dù là hứa thưởng hay hứa phạt, nếu không thực hiện thì điều đó sẽ không hay. Hãy để con hiểu rằng “nói là làm”, và giữ chữ tín quan trọng như thế nào. Nếu bạn không giữ lời, con sẽ nghĩ rằng lời nói của bạn không đáng tin cậy, và vậy thì làm sao bạn có thể dạy dỗ con mình được?

Trường học là nơi mà trẻ em dành phần lớn thời gian, chỉ đứng sau gia đình, và đây chính là nơi quyết định nhiều điều trong việc hình thành nhân cách của trẻ. Vậy tại sao bạn lại thờ ơ, không quan tâm đến những gì xảy ra ở đó? Vì bạn mệt mỏi, không hiểu về giáo dục, quá bận rộn hay vì công việc quá căng thẳng?

Cảm giác mệt mỏi từ công việc và những căng thẳng trong các mối quan hệ hàng ngày có thể khiến bạn dễ dàng bực bội và mất bình tĩnh, dẫn đến việc quát mắng con mà không có lý do. Khi bạn mất kiểm soát, trẻ sẽ học theo cách bạn xử lý cảm xúc, và dần dần cũng sẽ học được sự nóng giận và thiếu kiên nhẫn từ bạn.

Nếu bạn đang gặp phải vấn đề này, hãy cố gắng kiểm soát cảm xúc của bản thân. Mọi thứ sẽ trở nên tốt đẹp hơn, từ công việc cho đến cách bạn nuôi dạy con cái, nếu bạn có thể bắt đầu từ việc cải thiện chính mình.

Cha mẹ thường có thói quen để con cái “mặc cả” về hình phạt khi chúng phạm lỗi. Sau một thời gian như vậy, chúng sẽ không còn sợ hãi về hậu quả nữa, và đó chính là lúc chúng đã hiểu rõ cách “điều khiển” bạn.

Đừng để trẻ có thể thay đổi quy tắc hay thương lượng về hình phạt mà bạn đưa ra. Sự rõ ràng và kiên quyết trong lời nói của bạn sẽ buộc chúng phải nhận trách nhiệm cho hành động của mình.

Tất cả các bậc phụ huynh đều mong muốn giúp con mình trưởng thành tự tin, nhưng đôi khi chúng ta lại quá đà. Việc xây dựng sự tự tin cho con là điều cần thiết, nhưng không nên làm điều này bằng cách khen ngợi thái quá mỗi khi trẻ đạt được một thành tích nào đó. Hãy công nhận những nỗ lực và thành quả tốt mà con đạt được, nhưng hãy giữ sự khiêm tốn vừa phải để trẻ có thể duy trì động lực và không cảm thấy mình là người giỏi nhất.

Cách mà cha mẹ đối xử với nhau đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành các mối quan hệ của trẻ, đặc biệt khi trẻ đang trong giai đoạn phát triển. Nếu bạn không đối xử tốt với nhau hoặc giải quyết vấn đề bằng cách quát mắng, trẻ sẽ học theo cách giải quyết đó. Trẻ con thường học nhiều hơn từ những gì chúng nhìn thấy thay vì chỉ nghe lời dạy bảo. Vì vậy, hãy thể hiện tình yêu và sự tôn trọng với bạn đời để con cái cảm nhận được giá trị của gia đình và thấy gia đình là nơi an toàn và yêu thương.

Trẻ em không nên nghĩ rằng việc giúp đỡ trong nhà chỉ để nhận tiền thưởng. Mặc dù tiền thưởng đôi khi được coi là cách động viên trẻ làm việc, nhưng gia đình không phải là khách sạn. Cha mẹ cần giúp con nhận thức rằng bé là một phần của gia đình và có trách nhiệm hỗ trợ mọi người. Nếu trẻ không hiểu được trách nhiệm ngay từ khi còn nhỏ, làm sao có thể kỳ vọng vào khả năng duy trì công việc hay hoàn thành học tập khi lớn lên? Hãy giao cho con những công việc phù hợp với độ tuổi như gấp quần áo, quét dọn nhà cửa, rửa bát... Quan trọng là đảm bảo con không phải làm việc quá sức nhưng cũng không thể chỉ sống như một vị khách trong gia đình.