1. Ung thư Gan
Ung thư gan là một trong những căn bệnh ác tính phổ biến, chỉ xếp sau ung thư dạ dày và phổi. Bệnh có liên quan chặt chẽ đến viêm gan B, đang trở thành mối đe dọa nghiêm trọng tại các quốc gia nhiệt đới như Việt Nam và Trung Quốc - nơi tỷ lệ nhiễm virus viêm gan cao.
Nguyên nhân chính:
- Nhiễm virus viêm gan B, C lây qua đường máu, quan hệ tình dục hoặc từ mẹ sang con.
- Tình trạng viêm gan mãn tính hoặc xơ gan.
- Tiếp xúc với Aflatoxin (có trong thực phẩm mốc).
- Lạm dụng rượu bia và thuốc lá trong thời gian dài.
- Thường xuyên làm việc với hóa chất độc hại như vinyl chloride, thorium dioxide, arsenic.
- Mệt mỏi, chán ăn kéo dài.
- Đau tức hạ sườn phải.
- Xuất hiện khối u vùng gan khi sờ nắn.
- Vàng da, giảm cân không rõ nguyên nhân.
- Siêu âm ổ bụng toàn diện.
- Xét nghiệm đánh giá chức năng gan: SGOT, SGPT, GGT, Bilirubin toàn phần, tỷ lệ Prothrombin.
- Xét nghiệm viêm gan B (HbsAg).
- Xét nghiệm viêm gan C (HCV).
- Chỉ điểm ung thư: AFP và CA 199.

2. Ung thư dạ dày
Ung thư dạ dày đang gia tăng đáng báo động với xu hướng trẻ hóa rõ rệt. Khác với trước đây thường gặp ở người cao tuổi, hiện nay tỷ lệ bệnh nhân dưới 40 tuổi ngày càng nhiều. GS Nguyễn Khánh Trạch - Chuyên gia đầu ngành tiêu hóa nhận định, đây là loại ung thư đường tiêu hóa nguy hiểm thứ hai ở nam và thứ năm ở nữ giới.
Nguyên nhân chính:
- Yếu tố di truyền từ gia đình.
- Các bệnh lý dạ dày như viêm loét mãn tính, polyp, tiền sử phẫu thuật.
- Chế độ ăn nhiều thực phẩm chứa nitrat, nitrit như đồ muối chua, thịt nướng, thịt xông khói.
- Nhiễm vi khuẩn HP gây tổn thương niêm mạc, dẫn đến các bất thường tế bào.
- Chán ăn, mất cảm giác ngon miệng.
- Đầy bụng, khó tiêu sau khi ăn.
- Cơn đau thượng vị với cường độ khác nhau.
- Buồn nôn và nôn kéo dài.
- Sụt cân nhanh không rõ nguyên nhân.
- Xuất huyết tiêu hóa, thiếu máu.
- Xuất hiện khối u vùng bụng, hạch di căn.
- Nội soi dạ dày - tá tràng kèm test HP.
- Sinh thiết mô bệnh học.
- Xét nghiệm chỉ điểm ung thư CA 72-4 và CEA.

3. Ung thư tuyến giáp
Thống kê đáng báo động cho thấy tỷ lệ mắc ung thư tuyến giáp hiện nay đã tăng gấp đôi so với thập niên 1970. Tuy nhiên, đây lại là loại ung thư có tiên lượng tốt nhất với tỷ lệ chữa khỏi trên 90% nếu được phát hiện sớm.
Nguy cơ mắc bệnh:
- Yếu tố di truyền từ gia đình
- Các bệnh lý về tuyến giáp
- Tiếp xúc với phóng xạ
- Chế độ ăn thiếu i-ốt, nhiều chất béo và rượu bia
- Xuất hiện khối u vùng cổ trước, dễ phát hiện bằng mắt thường
- Giọng nói thay đổi, ho kéo dài
- Khó khăn khi nuốt, nói chuyện hoặc thở
- Siêu âm vùng cổ
- Xét nghiệm chức năng tuyến giáp FT4, FSH, T3
- Xét nghiệm chỉ điểm ung thư TG

4. Ung thư tuyến tụy
Được mệnh danh là 'kẻ giết người thầm lặng', ung thư tuyến tụy thường không biểu hiện triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu. Nhóm nguy cơ cao bao gồm người hút thuốc, tiểu đường, béo phì hoặc có tiền sử gia đình mắc bệnh.
Nguyên nhân chính:
- Bệnh tiểu đường
- Viêm tụy mãn tính
- Nghiện rượu nặng
- Nhiễm vi khuẩn HP, virus viêm gan B hoặc HIV
- Chế độ ăn nhiều chất béo, thịt đỏ
- Thiếu chất xơ từ rau củ
- Tiếp xúc hóa chất độc hại
- Đột biến gen
- Yếu tố di truyền
- Vàng da, vàng mắt (với khối u đầu tụy)
- Đau vùng thượng vị
- Sụt cân không rõ nguyên nhân
- Phân có mỡ
- Triệu chứng tiểu đường mới xuất hiện
- Thăm khám lâm sàng
- Xét nghiệm máu, nước tiểu
- Chẩn đoán hình ảnh: CT, MRI

5. Ung thư thực quản
Trong nhóm các bệnh ung thư phổ biến ở nam giới, Ung thư thực quản chiếm vị trí hàng đầu với nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ thói quen hút thuốc - một thói quen phổ biến hơn nhiều ở nam giới so với nữ giới.
Các yếu tố nguy cơ:
- Thường xuyên sử dụng rượu bia, thuốc lá kết hợp với chế độ dinh dưỡng thiếu vitamin
- Các tổn thương thực quản: viêm nhiễm, co thắt, sẹo bỏng
- Vấn đề vệ sinh răng miệng kém, nhiễm trùng nấm
- Mắc các bệnh lý về phổi như lao phổi, COPD
- Cảm giác vướng, đau khi nuốt
- Sụt cân nhanh không kiểm soát
- Đau họng, đau sau xương ức hoặc vùng lưng
- Thay đổi giọng nói, ho dai dẳng
- Buồn nôn, nôn ra máu
- Siêu âm vùng cổ
- Nội soi tai mũi họng
- Nội soi thực quản
- Xét nghiệm chỉ điểm ung thư SCC

6. Ung thư Tuyến tiền liệt
Là bệnh lý đặc thù ở nam giới, ung thư Tuyến tiền liệt có tỷ lệ mắc tăng dần theo độ tuổi. Dù tiến triển chậm nhưng bệnh có nguy cơ di căn xương và hệ bạch huyết nếu không được phát hiện kịp thời.
Nhóm đối tượng nguy cơ:
- Tuổi tác: Phần lớn ca bệnh được ghi nhận ở nam giới trên 55 tuổi, với độ tuổi trung bình chẩn đoán là 70
- Di truyền: Nguy cơ tăng cao nếu trong gia đình có người mắc bệnh
- Dinh dưỡng: Chế độ ăn nhiều mỡ động vật làm tăng nguy cơ, trong khi rau xanh giúp phòng ngừa
- Rối loạn tiểu tiện: tiểu khó, tiểu buốt, tiểu ra máu
- Vấn đề tiêu hóa: táo bón kéo dài
- Đau và xuất huyết khi xuất tinh
- Đau vùng xương chậu và tầng sinh môn
- Siêu âm tuyến tiền liệt định kỳ 6 tháng
- Xét nghiệm chỉ điểm PSA
- Sinh thiết mô bệnh học
- Duy trì vận động thể chất đều đặn
- Bổ sung selen theo chỉ định bác sĩ
- Tham vấn y tế trước khi dùng bất kỳ loại thuốc bổ sung nào

7. Ung thư Phổi
Ung thư Phổi là căn bệnh nguy hiểm thường gặp ở những người có thói quen hút thuốc hoặc thường xuyên tiếp xúc với khói thuốc. Đây hiện là loại ung thư có tốc độ gia tăng nhanh và đe dọa nghiêm trọng đến sức khỏe của cả hai giới.
Những yếu tố làm tăng nguy cơ:
- Hút thuốc trong thời gian dài: bao gồm thuốc lá điếu, thuốc lá điện tử, xì gà,...
- Sống trong môi trường có nhiều khói thuốc
- Tiếp xúc với chất phóng xạ hoặc ô nhiễm không khí
- Tiền sử bệnh phổi
- Yếu tố di truyền trong gia đình
- Ho kéo dài không dứt, khó thở
- Đau tức vùng ngực thường xuyên
- Ho ra đờm lẫn máu
- Sụt cân không rõ nguyên nhân, đau nhức xương khớp
- Viêm đường hô hấp tái đi tái lại
- Sưng phù vùng mặt và cổ
- Chụp X-quang phổi
- Xét nghiệm chất chỉ điểm khối u: Cyfra 21-1, NSE, CEA
- Test lao
- Chụp CT khi có nghi ngờ
Lưu ý quan trọng: Nếu tình trạng ho kéo dài hơn 2 tuần không đáp ứng với điều trị thông thường, cần nghĩ ngay đến khả năng ung thư phổi và nên đi khám sớm để được chẩn đoán kịp thời.

