1. Chuẩn bị hồ sơ cá nhân (resumè)
Bạn cần chuẩn bị hai loại hồ sơ riêng biệt. Một hồ sơ trên LinkedIn để thu hút sự chú ý từ các nhà tuyển dụng và các nguồn cơ hội khác. Hồ sơ thứ hai là bản mà bạn sẽ gửi trực tiếp cho nhà tuyển dụng khi được yêu cầu.
Đối với hồ sơ LinkedIn, hãy tập trung vào các kỹ năng chuyên môn, trình độ học vấn và các thành tích nổi bật nếu có. Thực tế cho thấy, các nhà tuyển dụng thường đánh giá ứng viên thông qua các từ khóa, vì vậy, bạn cần tối ưu hóa các từ khóa này. Tôi khuyên bạn nên tham gia các khóa học miễn phí của Stanford, vì nếu bạn đạt điểm cao, bạn có thể thêm từ khóa Stanford vào hồ sơ, điều này sẽ tạo ấn tượng mạnh. Đối với hồ sơ gửi trực tiếp, hãy thể hiện sự khiêm tốn. Một trang A4 là đủ cho những người có dưới 10 năm kinh nghiệm. Hồ sơ nên được soạn thảo bằng LaTex và xuất ra file PDF với các phần chính như thông tin liên hệ, học vấn, kinh nghiệm làm việc, kỹ năng chuyên môn và các giải thưởng nếu có. Nếu bạn có tham gia các dự án phần mềm hoặc nghiên cứu, hãy liệt kê những công trình tiêu biểu nhất.
Hãy cẩn thận khi liệt kê các kỹ năng của bạn, vì nhà tuyển dụng sẽ dựa vào đó để đặt câu hỏi. Chỉ liệt kê những kỹ năng mà bạn thực sự thành thạo. Tránh liệt kê những kỹ năng mà bạn chỉ biết sơ qua hoặc đã quên do không sử dụng lâu ngày. Đừng liệt kê quá nhiều từ khóa cùng lúc, vì điều này có thể gây bất lợi cho bạn. Hãy nhớ rằng người phỏng vấn bạn có thể là những chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực mà bạn đang ứng tuyển. Sau khi hoàn thiện hồ sơ, hãy nhờ bạn bè hoặc đồng nghiệp đánh giá và góp ý.

2. Buổi phỏng vấn
Để chuẩn bị cho buổi phỏng vấn, bạn có thể thử sức với các câu hỏi phỏng vấn trực tuyến. Nhiều cuốn sách và tài liệu tham khảo cũng đề cập đến chủ đề này. Blog KHMT cũng cung cấp một bộ câu hỏi phỏng vấn đáng chú ý. Dương Ngọc Thái chia sẻ rằng anh chưa từng gặp những câu hỏi kiểu như "Làm thế nào để di chuyển một ngọn núi?", vì vậy bạn không cần dành quá nhiều thời gian cho những câu hỏi dạng này. Bạn nên thử phỏng vấn với bạn bè hoặc đồng nghiệp để rèn luyện kỹ năng. Nếu có cơ hội, hãy tham gia phỏng vấn với nhiều công ty khác nhau, ngay cả khi bạn không có ý định làm việc cho họ. Điều này giúp bạn nhận ra những điểm yếu trong kiến thức và kỹ năng phỏng vấn, từ đó cải thiện trước khi bước vào buổi phỏng vấn quan trọng.
Thông thường, bạn sẽ trải qua một cuộc phỏng vấn qua điện thoại đầu tiên với bộ phận nhân sự, sau đó là khoảng hai cuộc phỏng vấn kỹ thuật. Bạn nên sử dụng điện thoại bàn có loa ngoài để đảm bảo chất lượng âm thanh tốt nhất. Nếu có thể, hãy đề nghị phỏng vấn qua Skype hoặc Google+ Hangout để tiện trao đổi qua cửa sổ chat nếu cần. Trước khi trả lời, hãy nhắc lại câu hỏi để đảm bảo bạn hiểu đúng và đừng ngại hỏi lại nếu cần.
Nếu vượt qua vòng phỏng vấn qua điện thoại, bạn sẽ được mời đến trụ sở công ty để phỏng vấn trực tiếp. Thông thường, bạn sẽ gặp nhiều người trong một ngày. Như đã đề cập, các câu hỏi thường xoay quanh kỹ năng bạn liệt kê trong hồ sơ, vì vậy hãy tự tin nếu bạn đã chuẩn bị kỹ lưỡng. Chúc bạn thành công! Vượt qua vòng phỏng vấn là bạn đã đi được 90% chặng đường. Sau đó, việc thỏa thuận lương và điều kiện làm việc sẽ là bước quan trọng tiếp theo.

3. Đàm phán lương và phúc lợi
Lưu ý rằng tất cả các thỏa thuận lương tại Silicon Valley đều được tính trước thuế, và có nhiều loại thuế bạn phải đóng. Ví dụ, tôi phải nộp gần 40% thu nhập cho thuế. Hiện tại, mức lương trung bình của một kỹ sư phần mềm mới ra trường tại đây khoảng 80.000 USD/năm. Với mỗi năm kinh nghiệm, bạn có thể đàm phán thêm 10%. Trong quá trình đàm phán, nhà tuyển dụng có thể hỏi về mức lương trước đây của bạn. Bạn không cần và không nên tiết lộ thông tin này, vì họ có thể dùng nó để giảm mức lương đề xuất. Thông thường, công ty sẽ gửi cho bạn một thư mời làm việc (offer letter), trong đó bao gồm:
- Số ngày nghỉ phép có lương, thường từ 10 đến 15 ngày.
- Mức thưởng hàng năm, thường được quy định rõ và có thể tăng nếu bạn làm tốt.
- Cổ phần công ty, một yếu tố quan trọng nhưng phức tạp.
- Các loại bảo hiểm như sức khỏe, mắt, răng và nhân thọ. Công ty thường hỗ trợ một phần, nhưng bạn cần kiểm tra kỹ các điều khoản.
- Tiền thưởng ký hợp đồng, một khoản "lót tay" khi bạn chấp nhận làm việc.
- Hỗ trợ chi phí di chuyển nếu bạn chuyển từ Việt Nam sang Silicon Valley.
- Các phúc lợi hưu trí và khác.
- Đừng vội chấp nhận đề nghị đầu tiên. Hãy coi đây là một cuộc đàm phán, và bạn có thể thương lượng về lương, cổ phần, thưởng ký hợp đồng và chi phí di chuyển. Chỉ cần vài email, bạn có thể tăng thêm hàng chục nghìn USD.

4. Tìm hiểu quy trình tuyển dụng
Mỗi quốc gia, ngành nghề và công ty có quy trình tuyển dụng riêng. Tại Silicon Valley, quy trình này thường rất nghiêm ngặt. Bạn cần nộp đơn, làm bài kiểm tra kỹ năng lập trình, vượt qua vòng phỏng vấn kỹ thuật và tính cách. Khi tôi phỏng vấn với các công ty châu Âu, yêu cầu của họ linh hoạt hơn. Tôi luôn hỏi về quy trình tuyển dụng của công ty để chuẩn bị tốt hơn.
Khi phỏng vấn, tôi thường tham khảo các trang như Glassdoor để xem nhận xét về quy trình tuyển dụng và các câu hỏi phỏng vấn từ những người đi trước.
Một cách khác là liên hệ với nhân viên cũ của công ty để xin lời khuyên. Họ hiểu rõ môi trường làm việc và lý do họ rời đi có thể giúp bạn nhận ra điểm yếu của công ty. Đôi khi tôi nhận được email hỏi: "Tôi thấy bạn từng làm ở XYZ và tôi đang phỏng vấn tại đó. Liệu tôi có thể mời bạn đi cà phê để hỏi thêm kinh nghiệm không?" Nếu email lịch sự, tôi thường đồng ý.

5. Lựa chọn công việc phù hợp
Không phải công ty nào cũng mang đến cho bạn cơ hội làm công việc mơ ước hoặc tham gia vào các dự án quan trọng. Mỗi công ty thường có nhiều bộ phận khác nhau, và trải nghiệm của bạn sẽ phụ thuộc lớn vào dự án bạn được phân công cũng như đội ngũ bạn làm việc cùng.
Bạn sẽ không thể biết được điều này chỉ bằng việc đọc thông tin về công ty. Khi trao đổi với nhà tuyển dụng, hãy hỏi về dự án mà họ dự định giao cho bạn và mức độ tham gia của thực tập sinh vào công việc. Bạn cũng nên tìm hiểu về các dự án mà thực tập sinh trước đây đã thực hiện và nếu có thể, hãy trò chuyện với một thực tập sinh hiện tại hoặc cũ của công ty để có cái nhìn rõ ràng hơn.

6. Tự tin vào khả năng của bản thân
Điều đầu tiên là bạn cần tự tin rằng mình đủ năng lực để làm việc tại Silicon Valley. Trước khi gia nhập Google, Dương Ngọc Thái từng làm việc tại một công ty tư vấn, nơi anh có cơ hội tiếp xúc và hợp tác với nhiều kỹ sư từ các tập đoàn phần mềm lớn. Anh nhận thấy rằng phần lớn trong số họ, đặc biệt là các kỹ sư đến từ Ấn Độ và Trung Quốc, không hề vượt trội hơn so với những kỹ sư Việt Nam mà anh từng làm việc hoặc học tập cùng.
Khi nhận được email từ Google, Dương Ngọc Thái ban đầu cũng nghĩ rằng mình không đủ tiêu chuẩn và chỉ đồng ý phỏng vấn vì tò mò. Tuy nhiên, anh nhận ra rằng quá trình phỏng vấn tại Google không quá khó khăn như anh tưởng tượng. Tất cả các câu hỏi đều xoay quanh những công việc anh đã thực hiện hàng ngày trong nhiều năm.
Nói cách khác, nếu bạn làm việc chăm chỉ và có kỷ luật, bạn hoàn toàn có thể tìm được một công việc tốt tại bất kỳ công ty nào trên thế giới. Silicon Valley là nơi thu hút nhân tài từ khắp nơi, và các công ty lớn như Google nhận được hàng triệu hồ sơ ứng tuyển mỗi năm. Tuy nhiên, hầu hết các công ty luôn trong tình trạng thiếu nhân lực và luôn có những vị trí cần được lấp đầy. Vì vậy, với một chiến lược tìm việc hiệu quả, bạn chắc chắn sẽ tìm được một công việc phù hợp.

7. Cự ly và tốc độ là yếu tố then chốt
Chiến lược tìm việc hiệu quả nhất có thể được tóm gọn trong câu nói: "nhất cự ly, nhì tốc độ". Các công ty thường ưu tiên tuyển dụng thông qua giới thiệu nội bộ và dành sự ưu ái cho những ứng viên được nhân viên hiện tại đề cử.
Ví dụ, khi cần tìm người Việt Nam phụ trách thị trường Việt Nam, công ty thường tìm kiếm ứng viên từ chính đội ngũ nhân viên người Việt của họ. Vì vậy, bạn cần tiếp cận công ty từ nhiều hướng khác nhau, càng gần và càng nhanh càng tốt.
Ví dụ như:
- Kết nối với bộ phận nhân sự thông qua các nền tảng mạng xã hội như LinkedIn. Một hồ sơ LinkedIn ấn tượng có thể giúp bạn nhận được nhiều lời mời hấp dẫn. Tôi đã nhận được email đầu tiên từ Google thông qua LinkedIn.
- Tham gia vào các dự án mã nguồn mở của công ty để tiếp cận với nhân viên hiện tại. Cơ hội được tuyển dụng của bạn sẽ tăng đáng kể nếu bạn được một nhân viên trong công ty giới thiệu. Nhiều công ty có các dự án mã nguồn mở, và họ sẽ khó lòng bỏ qua bạn nếu bạn có những đóng góp đáng kể.
- Kết nối với cộng đồng người Việt đang làm việc tại công ty đó. Đây cũng là một cách để hồ sơ của bạn được chuyển thẳng đến nơi cần thiết mà không phải qua vòng sơ loại.
- Tham gia các cuộc thi và sự kiện do công ty tổ chức. Những sự kiện này thường là cơ hội để công ty tìm kiếm nhân tài, vì vậy đây là dịp để bạn thể hiện bản thân.
- Trở thành chuyên gia trong một lĩnh vực mà công ty đang cần. Đây là cách tiếp cận khó nhất nhưng cũng mang lại hiệu quả cao nhất.
- Di chuyển đến Silicon Valley hoặc các khu vực khác ở Mỹ. Các công ty thường ưu tiên ứng viên đang ở gần vì chi phí tuyển dụng thấp hơn.
- Kết nối với các công ty gia công có trụ sở tại Việt Nam. Tôi có hai người bạn từng được TMA cử sang Silicon Valley làm việc và sau đó tìm được việc làm lâu dài tại đây.
- Nếu bạn là sinh viên, hãy ứng tuyển vào vị trí thực tập sinh. Điều kiện tuyển dụng thường dễ dàng hơn so với nhân viên chính thức, và đây cũng là con đường ngắn nhất để trở thành nhân viên toàn thời gian.

8. Các bước để xin việc thành công
Hãy tự hỏi bản thân: Bạn sẽ chuẩn bị gì cho buổi phỏng vấn tại Facebook? Dương Ngọc Thái đã nghĩ ra một danh sách dài, và may mắn là bạn còn nhiều thời gian. Tuy nhiên, đừng trì hoãn mà hãy bắt đầu ngay hôm nay. Bạn không thể biết khi nào cơ hội sẽ đến, vì vậy việc chuẩn bị kỹ lưỡng là điều cần thiết. Đầu tiên, bạn cần trau dồi tiếng Anh. Nếu chưa thành thạo, hãy dành thời gian để học cho đến khi có thể giao tiếp qua điện thoại một cách tự tin.
Về chuyên môn, điều này phụ thuộc vào công việc bạn muốn theo đuổi. Phần lớn công việc tại Silicon Valley là kỹ sư phần mềm. Bạn có thể tham khảo bài viết của Steve Yegge để biết những kiến thức cần thiết. Ngoài ra, hãy đọc những cuốn sách quan trọng về khoa học máy tính và tham gia các khóa học miễn phí từ các trường đại học hàng đầu như Stanford và MIT. Kết quả tốt từ các khóa học này sẽ là điểm cộng lớn trong hồ sơ của bạn.
Giỏi tiếng Anh và có chuyên môn vững sẽ giúp bạn thực hiện các chiến lược tiếp cận mà Dương Ngọc Thái đã đề cập. Tiếp cận càng gần và càng nhanh, cơ hội của bạn càng lớn. Để nắm bắt cơ hội, bạn cần một hồ sơ cá nhân ấn tượng và kỹ năng phỏng vấn tốt.

