8 câu hỏi khó nhất mà trẻ em thường xuyên đặt ra và cách giải đáp khoa học cho cha mẹ

Cách giải thích với bé: Vi khuẩn là nguyên nhân chính gây ra bệnh. Những vi khuẩn nhỏ bé này xâm nhập vào cơ thể qua không khí khi chúng ta hít thở, qua thức ăn hay khi chúng ta chạm tay vào mắt, miệng mà không rửa tay. Mặc dù hầu hết vi khuẩn không gây hại, nhưng đôi khi cơ thể không thể chống lại được và khiến chúng ta bị ốm. Đôi khi, con người cũng có thể bị bệnh vì cơ thể không hoạt động bình thường, nhưng con sẽ không gặp phải tình trạng đó đâu. Đa phần bệnh tật đều có thể chữa trị dễ dàng bằng thuốc và nghỉ ngơi, vì vậy con đừng quá lo lắng khi không may bị ốm. Hãy nhớ giữ gìn vệ sinh thật tốt để tránh bệnh nhé.

Thông tin bạn cần lưu ý: Việc phân biệt giữa các bệnh thông thường như cảm lạnh hay sốt và các bệnh nguy hiểm như ung thư phổi là rất quan trọng. “Trẻ em cần được biết rằng chúng sẽ khỏe mạnh hơn theo thời gian”, theo lời của bác sĩ Darshak Sanghavi, tác giả cuốn sách A Map of the Child: A Pediatrician's Tour of the Body. Ông cũng nhấn mạnh: “Không nên giải thích về những căn bệnh nghiêm trọng này cho trẻ khi chúng còn nhỏ, vì bệnh trẻ em thường gặp có thể được điều trị dễ dàng”. Khi trẻ hỏi về vấn đề này, hãy nhân cơ hội để giáo dục con về những thói quen tốt như rửa tay sạch sẽ, sử dụng khăn mặt riêng, vệ sinh răng miệng đúng cách,... để phòng tránh bệnh.

Cách giải thích với bé: Đôi khi, người lớn cảm nhận cảm xúc rất mạnh mẽ và họ cần phải thể hiện chúng ra ngoài. Khi con vui, con sẽ nhảy múa, hò hét hoặc cười thật lớn, nhưng người lớn lại có những cảm xúc phức tạp hơn. Khi người lớn thật sự hạnh phúc, đôi khi họ cũng cảm thấy một chút buồn. Đó là lý do mà đôi khi họ lại rơi nước mắt khi vui.

Thông tin bạn cần lưu ý: Khi bạn khóc vì vui, đó thường là vì cảm giác hạnh phúc và tự hào quá lớn, như khi con bạn tốt nghiệp hoặc đạt được một thành tựu nào đó. “Trẻ em chưa có khả năng hiểu những cảm xúc phức tạp này, và sẽ rất tò mò về chúng”, tiến sĩ Sanghavi giải thích. Đây là cơ hội tuyệt vời để khuyến khích trẻ em bày tỏ cảm xúc của mình bằng lời. Hãy nhấn mạnh rằng việc khóc không có gì xấu, nhưng quan trọng là phải hiểu vì sao mình lại khóc. “Hiểu rõ cảm xúc của mình sẽ giúp trẻ em dễ dàng cảm thông hơn với người khác”, ông cho biết thêm. Hãy bảo con, nếu thấy bạn khóc, hãy hỏi bạn “Mẹ đang vui hay buồn?” để hiểu rõ hơn về cảm xúc của bạn.

Giải thích cho bé: Sau một ngày chạy nhảy và khám phá, cơ thể và trí não của con cần thời gian nghỉ ngơi. Nếu con thức khuya quá, cơ thể sẽ mệt mỏi, đầu óc cũng không thể minh mẫn. Ngủ sớm giúp cơ thể con phục hồi và trí não sẽ tiếp nhận thông tin hiệu quả hơn vào sáng hôm sau.

Lưu ý quan trọng: Mặc dù thông thường người ta nghĩ não bộ phát triển khi chúng ta ngủ, nhưng các chuyên gia khẳng định rằng giấc ngủ rất quan trọng cho sự phát triển thể chất. Nếu trẻ thiếu ngủ, chúng sẽ dễ cáu gắt và học tập kém hiệu quả hơn, theo lời tiến sĩ Sanghavi.

Giải thích cho bé: Việc chi tiêu là quyền quyết định của người lớn. Có thể gia đình bạn hàng xóm đã chọn chi nhiều tiền hơn để mua đồ chơi cho bạn ấy. Mặc dù con có thể cảm thấy ghen tị một chút, nhưng thật sự thì nhiều đồ chơi không phải là yếu tố quyết định sự hạnh phúc của gia đình mình, đúng không?

Lưu ý quan trọng: Đây là cơ hội tuyệt vời để bạn trò chuyện với con về tài chính: Tiền kiếm được từ đâu? Gia đình bạn chi tiêu và tiết kiệm như thế nào? - Sharon Lechter, người sáng lập payyourfamilyfirst.com, cho biết. "Giải thích cho con hiểu rằng mọi thứ đều có giá trị và gia đình bạn phải chi trả cho những gì mỗi ngày", cô nói. Hãy dạy trẻ sự khác biệt giữa mong muốn và nhu cầu, và nếu con lớn hơn, bạn có thể khuyến khích con kiếm tiền qua những công việc nhỏ như rửa xe cho hàng xóm.

Hãy giải thích với bé: Vì nếu con không mời, bạn ấy sẽ cảm thấy rất buồn. Và bố mẹ muốn con cư xử tốt với mọi người xung quanh. Dù bạn ấy có khác biệt với con hay không có nhiều điểm chung, con vẫn nên mời bạn ấy tham gia sinh nhật, không nên loại trừ bạn ấy khỏi bữa tiệc của mình. Con không cần phải thân thiết với bạn ấy, nhưng thử tưởng tượng nếu bạn ấy tổ chức tiệc, mời tất cả các bạn trong lớp mà lại không mời con?

Bạn cần lưu ý rằng: Trẻ em có thể chia nhóm và "tẩy chay" các bạn khác ngay từ khi học mẫu giáo. Tuy nhiên, việc can thiệp để ngăn chặn hành động này có thể phản tác dụng đối với trẻ, theo Michele Borba, Ed.D., tác giả của cuốn The Big Book of Parenting Solutions. "Nếu bạn có thể dạy con từ khi còn nhỏ cách cảm nhận cảm xúc của người khác và suy nghĩ xem con có thể giúp đỡ họ như thế nào, bạn sẽ giúp con không chỉ tránh bị bắt nạt, mà còn giúp bạn bè của con trở nên nhân ái hơn", cô chia sẻ thêm.

Giải thích với bé: Khoảng 65 triệu năm trước, một thiên thạch khổng lồ đã va chạm với Trái đất, gây ra những thay đổi lớn trên hành tinh của chúng ta. Những con khủng long không thể thích ứng với những thay đổi này và cuối cùng chúng đã tuyệt chủng. Sau đó, các loài động vật khác xuất hiện, với cơ thể phù hợp hơn để sống sót trong môi trường thay đổi.

Điều bạn cần biết là: "Khủng long chính là minh chứng rõ ràng nhất về sự khác biệt của thế giới trong quá khứ, và điều này giúp kích thích trí tưởng tượng của trẻ nhỏ", theo lời Matthew T. Carrano, Tiến sỹ nghiên cứu khủng long tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Quốc gia ở Washington, D.C. "Khủng long có thể thu hút sự chú ý của trẻ em đối với các khái niệm khoa học", ông nói. Vì vậy, hãy tận dụng cơ hội này để giải thích với trẻ về môi trường và sự tiến hóa. Ví dụ, bạn có thể nói về hóa thạch khủng long và chia sẻ rằng chúng là tổ tiên của những loài vật hiện đại như gà, chim bồ câu, thậm chí là đà điểu.

Giải thích cho bé: Hàng nghìn năm trước, con người từ các khu vực khác nhau trên thế giới đã sáng tạo ra những ngôn ngữ riêng biệt để miêu tả cuộc sống của mình. Chính vì thế, những người sống ở cùng một khu vực sẽ nói chung một ngôn ngữ, còn những người ở khu vực khác thì không. Ngoài ra, ngôn ngữ cũng thay đổi theo thời gian. Nếu con có thể quay về cách đây khoảng 500 năm, con sẽ gặp khó khăn khi cố gắng hiểu cách ông bà ta giao tiếp thời đó, mặc dù vẫn là tiếng Việt.

Bạn cần lưu ý: Việc nghe một ngôn ngữ lạ có thể khiến trẻ cảm thấy cô đơn, thậm chí là sợ hãi. "Tuy nhiên, nếu chúng ta giúp trẻ hiểu về các nền văn hóa khác nhau càng sớm, chúng sẽ dễ dàng kết bạn với những người bạn mới", theo Tiến sĩ Jillian Cavanaugh, giảng viên nhân chủng học và khảo cổ học tại Brooklyn College, New York. Hãy giải thích với trẻ rằng những người từ các quốc gia khác cũng có thể cảm thấy chúng ta đang nói một ngôn ngữ lạ, và chỉ ra rằng một số từ con đang sử dụng thực ra đến từ các ngôn ngữ khác, ví dụ như từ 'Ti vi' trong tiếng Anh.

Giải thích cho bé: Ba/mẹ rất tự hào vì con đã quan tâm đến ông ấy. Có rất nhiều lý do khiến một người trở thành vô gia cư. Có thể ông ấy vừa mất công việc hoặc bị bệnh nặng đến mức không thể tự chăm sóc bản thân. Dù lý do là gì, chúng ta cũng cần tôn trọng ông ấy. Ngoài ra, chúng ta có thể giúp đỡ những người vô gia cư bằng cách tham gia từ thiện hoặc quyên góp quần áo ấm khi có thể.

Bạn cần hiểu rằng: "Trẻ em thường không hiểu rõ và nghĩ rằng mọi người đều có cuộc sống giống nhau", Brenda Nixon, tác giả cuốn "The Birth to Five Book" cho biết. Trẻ em cần được giải thích về sự thật, nhưng đừng quên nói rằng: "Họ có thể cảm thấy rất buồn và tuyệt vọng vì không có nhà cửa". "Trẻ em hay tỏ ra ngạc nhiên", Nixon nói thêm. Vì vậy, hãy cùng trẻ suy nghĩ xem chúng ta có thể giúp đỡ những người vô gia cư như thế nào.