8 lưu ý quan trọng khi sử dụng khẩu trang đúng cách để phòng chống dịch COVID-19

Từ ngày 16/3/2020, việc đeo khẩu trang tại các địa điểm công cộng như siêu thị, sân bay, nhà ga, bến xe... là quy định bắt buộc đối với tất cả mọi người. Tuy nhiên, thực tế vẫn còn nhiều người sử dụng khẩu trang sai cách, làm gia tăng nguy cơ lây nhiễm bệnh.

Các bước cần làm để đeo khẩu trang đúng cách bao gồm:

• Bước 1: Dùng hai đầu ngón tay của mỗi bàn tay, luồn dây đeo khẩu trang vào hai tai, hoặc lần lượt từng bên tai.
• Bước 2: Điều chỉnh khẩu trang sao cho vừa vặn, đúng mặt và đúng chiều như đã hướng dẫn ở trên.
• Bước 3: Dùng một tay giữ phần trên của khẩu trang cách mắt khoảng 1cm, kéo nhẹ phần dưới để khẩu trang che kín hoàn toàn miệng, mũi và khu vực cằm.
• Bước 4: Dùng ngón cái và ngón trỏ bóp nhẹ phần dây kim loại trên khẩu trang để khẩu trang ôm sát sống mũi, tạo độ kín khít giữa mũi và khẩu trang.

CDC khuyến nghị đeo khẩu trang ở những nơi công cộng như trên phương tiện giao thông công cộng, tại các sự kiện đông người, hoặc bất kỳ khu vực nào có mật độ người cao. Tuy nhiên, nhiều người lại có thói quen chạm tay vào khẩu trang khi đang đeo.

Dù có vẻ như việc này không gây hại, nhưng thực tế lại không phải như vậy. Chạm vào khẩu trang khi đeo sẽ vô tình làm tay bạn bị nhiễm virus corona và các tác nhân gây bệnh khác, từ đó có thể lây lan bệnh cho chính bạn và những người xung quanh. Việc sờ vào khẩu trang, dù là để điều chỉnh, thực sự làm tăng nguy cơ nhiễm bệnh, vì tay bạn tiếp xúc với những vi khuẩn hoặc virus từ khẩu trang rồi tiếp xúc với các bộ phận khác trên cơ thể.

Để tránh lây nhiễm virus và các tác nhân gây bệnh, tuyệt đối không nên dùng tay chạm vào mặt ngoài của khẩu trang khi tháo. Khi tháo khẩu trang, chỉ nên cầm vào dây đeo qua tai và vứt khẩu trang vào thùng rác có nắp đậy. Sau đó, rửa tay sạch sẽ với xà phòng và nước sạch ngay lập tức.

Hướng dẫn tháo khẩu trang đúng cách:

• Bước 1: Cầm vào dây đeo sau tai, không chạm vào mặt ngoài của khẩu trang.
• Bước 2: Đặt khẩu trang vào túi kín (nếu có) hoặc vứt vào thùng rác có nắp đậy đối với khẩu trang sử dụng một lần.
• Bước 3: Rửa tay ngay sau khi bỏ khẩu trang bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn có chứa ít nhất 60% cồn.

Hiện nay trên thị trường có rất nhiều loại khẩu trang y tế, bao gồm khẩu trang tái sử dụng nhiều lần và khẩu trang dùng một lần. Trong đó, khẩu trang dùng một lần có giá thành rẻ, được ưa chuộng và sử dụng phổ biến nhờ tính tiện lợi, nhưng nó chỉ được khuyến cáo sử dụng một lần. Nếu sử dụng lại loại khẩu trang này, hiệu quả bảo vệ sẽ giảm đáng kể.

Trong suốt thời gian sử dụng, các virus và vi khuẩn sẽ bám vào bề mặt khẩu trang y tế. Chính vì vậy, mỗi khẩu trang chỉ nên được dùng một lần trong ngày, không tái sử dụng nhiều lần. Việc tái sử dụng sẽ làm gia tăng nguy cơ lây nhiễm, bởi vì virus có thể tồn tại trên bề mặt khẩu trang và dễ dàng lây lan cho những người xung quanh. Sau khi sử dụng, khẩu trang cần được vứt vào thùng rác có nắp đậy. Bạn cũng không nên để khẩu trang trong túi quần, áo hay túi xách, vì điều này có thể khiến khẩu trang bị bẩn và nhiễm vi khuẩn, gây hại cho sức khỏe của bạn.

Trong bối cảnh dịch bệnh đang diễn biến phức tạp và khẩu trang y tế đang thiếu hụt nghiêm trọng, các chuyên gia y tế khuyên người dân nên sử dụng khẩu trang vải để giảm thiểu sự lây lan, đồng thời ưu tiên khẩu trang y tế cho các nhân viên y tế và những người có triệu chứng bệnh. Mặc dù khẩu trang vải có lỗ hở lớn hơn khẩu trang y tế, nhưng nếu được sử dụng đúng cách, khẩu trang vải vẫn có khả năng ngăn ngừa sự xâm nhập của virus vào cơ thể. Đặc biệt, khi đến nơi công cộng có đông người, như siêu thị, sân bay, bến xe hay phương tiện giao thông công cộng, khẩu trang vải là một lựa chọn hợp lý.

Khẩu trang vải cũng có ưu điểm là có thể tái sử dụng, nhờ vào khả năng giặt sạch bằng xà phòng diệt khuẩn và phơi khô dưới ánh nắng mặt trời. Việc sử dụng khẩu trang vải không chỉ giúp tiết kiệm chi phí mà còn đảm bảo an toàn cho sức khỏe của cộng đồng.

Trong tình hình dịch bệnh COVID-19 đang lan rộng, nhu cầu về khẩu trang y tế tăng cao khiến giá cả bị thao túng. Một số người lợi dụng tình hình này đã nhập khẩu khẩu trang kém chất lượng và bán tràn lan ngoài thị trường. Để đảm bảo mua được khẩu trang y tế đạt chuẩn, người tiêu dùng cần lưu ý những điểm sau:

• Mua khẩu trang tại các cửa hàng uy tín như nhà thuốc hoặc các siêu thị lớn, tránh mua khẩu trang từ những người bán ngoài đường.
• Khi mua khẩu trang, hãy kiểm tra kỹ các thông tin trên bao bì như nhãn hiệu, nguồn gốc sản xuất, thành phần và hạn sử dụng.
• Khẩu trang đạt chuẩn thường có ít nhất 3 lớp bảo vệ: lớp ngoài có khả năng chống thấm nước, lớp giữa có tính năng lọc bụi và vi khuẩn, và lớp trong cùng phải mịn màng, không xơ và có khả năng hút mồ hôi.

Cách phân biệt khẩu trang thật – giả:

• Cách 1: Ngâm khẩu trang trong nước
  Khẩu trang thật không thấm nước, trong khi khẩu trang giả sẽ bị ướt ngay sau khi ngâm.
• Cách 2: Kiểm tra lớp bên trong
  Xé khẩu trang đã ngâm ra, nếu lớp giấy bên trong vẫn nguyên vẹn thì đó là khẩu trang thật, ngược lại, nếu lớp giấy bị rã thì đó là khẩu trang giả.
• Cách 3: Rạch lớp ngoài của khẩu trang
  Rạch lớp ngoài và kéo mạnh lớp giữa, khẩu trang thật sẽ không bị rách, còn khẩu trang giả sẽ dễ dàng bị rách vì chất liệu kém.

COVID-19 chủ yếu lây qua giọt bắn từ đường hô hấp khi ho, hắt hơi, trò chuyện hoặc ca hát. Những giọt bắn này có thể bay vào miệng, mũi hoặc hít phải bởi người xung quanh. Khẩu trang đóng vai trò như một hàng rào ngăn chặn sự phát tán của các giọt bắn này khi tiếp xúc với người khác. Do đó, các chuyên gia y tế khuyến cáo mọi người nên đeo khẩu trang khi ra ngoài hoặc khi làm việc trong cộng đồng. Tuy nhiên, điều quan trọng không kém là phải giữ đôi tay luôn sạch sẽ trước và sau khi đeo khẩu trang để tránh lây nhiễm từ tay lên mặt.

Trước và sau khi đeo khẩu trang, hãy rửa tay kỹ với xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn chứa ít nhất 60% cồn. Việc này không chỉ giúp tay bạn sạch mà còn bảo vệ bạn khỏi các virus có thể bám trên tay hoặc trên khẩu trang mà bạn đang sử dụng.

Khẩu trang y tế có hai mặt, và việc chọn đúng mặt khi đeo rất quan trọng để bảo vệ sức khỏe tốt nhất. Đeo sai mặt không chỉ làm bạn cảm thấy không thoải mái mà còn tạo cơ hội cho bụi bẩn và vi khuẩn xâm nhập. Vậy, làm sao để phân biệt mặt trong và mặt ngoài của khẩu trang? Mặt trong của khẩu trang luôn tiếp xúc với da mặt bạn, còn mặt ngoài sẽ quay ra ngoài môi trường. Mặt ngoài thường có màu sắc đậm hơn, trong khi mặt trong có màu nhạt hơn và phẳng hơn. Khi đeo, hãy chắc chắn rằng mặt màu đậm hướng ra ngoài để chống nước, ngăn ngừa giọt bắn xâm nhập, còn mặt màu trắng phải quay vào trong để thấm hút hơi thở và giữ cho bạn cảm giác thoải mái.

Để đeo khẩu trang y tế đúng chiều, bạn cần lưu ý rằng hầu hết khẩu trang y tế 3 lớp có một sợi kim loại mảnh phía trên, cho phép điều chỉnh theo hình dạng mũi. Phần dưới của khẩu trang thường không có dây kim loại và có đường dập liền. Khẩu trang y tế chuẩn sẽ có các sọc ở giữa và bạn nên đeo khẩu trang sao cho các sọc này hướng xuống dưới. Những đường kẻ sọc này không chỉ là yếu tố thẩm mỹ, mà còn có tác dụng giúp virus và vi khuẩn rơi xuống đất thay vì bám vào khẩu trang.