9 Điều quan trọng cần lưu ý khi cúng giao thừa năm 2023

Lễ vật cúng giao thừa ngoài trời:

• Mâm ngũ quả
• Ba nén nhang lớn
• Hoa tươi
• Đèn hoặc nến
• Trầu cau
• Muối và gạo
• Trà và rượu
• Trang phục dành cho thần linh
• Thủ lợn luộc
• Gà trống luộc
• Xôi
• Bánh Chưng

Lưu ý, con gà trống nên chọn loại đang tập gáy, chưa đạp mái, dáng khỏe mạnh, mỏ vàng, mào đỏ tươi, chân vàng óng.

Với gia đình có điều kiện khiêm tốn, chỉ cần chuẩn bị lễ vật giản dị nhưng thành tâm là đủ để thể hiện lòng kính trọng với tổ tiên và thần linh.

Mâm cúng giao thừa trong nhà:

Mâm cỗ mặn:

• Bánh chưng
• Giò
• Chả
• Xôi gấc hoặc các loại xôi khác
• Gà luộc
• Rượu nếp

Tùy theo vùng miền, mâm cỗ có thể thêm những món ăn quen thuộc hàng ngày, mang đậm bản sắc địa phương.

Mâm cỗ ngọt:

• Bánh kẹo
• Mứt tết
• Hoa
• Đèn hoặc nến
• Nhang

Khi sắp xếp các lễ vật lên bàn thờ, cả gia đình cần giữ trang nghiêm, tôn kính. Lễ khấn bắt đầu bằng việc mời thần Thổ địa, xin phép rước ông bà tổ tiên về ăn Tết. Tiếp theo là lời cầu mong tổ tiên phù hộ sức khỏe, bình an cho cả nhà. Tại chùa, đền, miếu, lễ cúng giao thừa thường là đồ chay.

Trước thời khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới, sau khi đã bày biện đầy đủ lễ vật, gia chủ thực hiện súc miệng bằng rượu thơm để tẩy uế, thắp sáng đèn, đốt nhang và thành kính đọc bài văn khấn giao thừa.

Kết thúc nghi lễ, gia chủ cắm nhang lên bàn thờ, rồi vái lạy khắp bốn phương, tám hướng, gửi gắm mong muốn được các đấng thần linh che chở, mang lại một năm mới bình an và thịnh vượng cho gia đình.

Nam mô A di đà Phật (3 lần)

Con xin kính lạy chín phương trời, mười phương chư Phật, cùng chư Phật khắp mười phương.

Con kính lạy Đức Đương Lai Hạ Sinh Di Lặc Tôn Phật,

Con kính lạy Đức Quán Thế Âm Bồ Tát, người cứu giúp muôn loài thoát khỏi khổ đau,

Con kính lạy Hoàng Thiên, Hậu Thổ và các vị tôn thần,

Con xin kính lạy vị Hành Khiển năm cũ: Triệu Vương Hành Khiển, cùng các vị thần binh Tam Thập Lục Thương,

Con xin kính lạy vị Thiên quan đương niên: Khúc Tào Phán quan,

Con kính lạy các vị thần Ngũ phương, Ngũ hổ, Long mạch, Táo quân cùng chư vị linh thần.

Giờ đây là thời khắc chuyển giao giữa năm.... và năm....

Chúng con là:................

Ngụ tại:......................

Trước giây phút thiêng liêng của giao thừa, khi năm cũ khép lại và năm mới bắt đầu, chúng con thành tâm sắm sửa hương hoa, lễ vật, dâng lên kính mời các bậc Thần linh, tổ tiên về chứng giám lòng thành, tiếp nhận lễ cúng.

Ngưỡng mong Thái Tuế tôn thần, dưới sự chỉ dẫn của Ngọc Hoàng, che chở dân lành, xua đuổi tà ma, phù hộ bình an. Quan cũ trở về trời, ban phúc lành, Quan mới hạ giới, mang đến điều may mắn, tài lộc.

Trong dịp đầu xuân năm mới, chúng con xin thành tâm dâng lễ, mời các vị: Cựu niên Thái Tuế, Tân niên Thái Tuế chí đức tôn thần, Thành Hoàng bản cảnh, Thổ Địa bản xứ, Hỷ Thần, Phúc Đức Chính Thần, Long Mạch, Tài Thần, Táo Quân bản gia cùng các vị chư thần đang cai quản khu vực này, cúi xin giáng lâm tiếp nhận lễ vật, chứng minh lòng thành.

Cầu mong một năm mới an khang thịnh vượng, vạn sự như ý, gia đạo hưng thịnh, được trời Phật và chư vị thần linh phù hộ độ trì.

Nam mô A di đà Phật (3 lần, 3 lạy).

Sau khi cúng ngoài trời, gia đình đứng nghiêm trang trước bàn thờ trong nhà để khấn tổ tiên. Trước khi mời tổ tiên về ăn Tết, gia chủ khấn xin phép Thổ Công – vị thần trông coi đất đai nhà cửa.

Nghi lễ trong nhà được thực hiện trang trọng không kém. Gia chủ ăn mặc chỉnh tề, thành tâm thắp hương, đọc bài khấn tổ tiên, sau đó vái ba lạy, cắm hương vào bát và lùi lại ba bước trước khi rời đi.

Nam mô A di đà Phật (3 lần)

Con xin kính lạy chín phương trời, mười phương chư Phật, chư Phật khắp mười phương.

Kính lạy Đức Đương Lai Hạ Sinh Di Lặc Tôn Phật,

Kính lạy Đức Bồ Tát Quán Thế Âm, vị cứu khổ cứu nạn cho chúng sinh,

Kính lạy Hoàng Thiên, Hậu Thổ và các vị tôn thần,

Kính lạy Ngũ phương, Ngũ hổ, Long mạch, Táo quân cùng các vị Tôn thần cai quản.

Kính lạy tổ tiên nội ngoại cùng chư vị tiên linh.

Giờ đây là thời khắc thiêng liêng giao thừa chuyển mình giữa năm... và năm...,

Chúng con là:…

Cư ngụ tại:….

Nhân giây phút đầu xuân năm mới, trong thời khắc tống cựu nghênh tân, giờ Tý đầu năm, chúng con thành kính bày biện hương hoa, lễ vật, thực hiện nghi lễ cung kính, dâng lên trước án, cúng Phật – Thánh, dâng thần linh, kính tiến tổ tiên, đốt nén hương thơm, thành tâm kính mời.

Chúng con kính mời:

Chư vị Đại vương Bản cảnh Thành hoàng, Thổ địa Bản xứ, Hỷ thần, Phúc đức chính thần, các vị Ngũ phương, Ngũ thổ, Long mạch Tài thần, Táo phủ Thần quân cùng toàn thể chư vị Thần linh cai quản nơi đây, kính xin ngự về trước án tiếp nhận lễ vật.

Chúng con cũng xin kính mời các cụ tổ tiên, Cao tằng Tổ khảo, Cao tằng Tổ tỷ, các vị bá thúc huynh đệ, cô di tỷ muội, nội ngoại tộc cùng chư vị hương linh, cúi xin hiển linh giáng hạ, chứng hưởng lễ vật đầu xuân.

Đồng thời, kính mời các vong linh tiền chủ, hậu chủ, các linh hồn y thảo thụ mộc từng trú ngụ nơi đất này, xin mời đến chứng lễ giao thừa, hưởng tân xuân.

Nguyện mong một năm mới an lành, vạn sự như ý, gia đình thịnh vượng, mọi điều hanh thông.

Chúng con cúi đầu kính cáo, ngưỡng mong chư vị chứng minh.

Phục duy cẩn cáo!

NAM MÔ THƯỜNG TRỤ THẬP PHƯƠNG PHẬT!

- NAM MÔ THƯỜNG TRỤ THẬP PHƯƠNG PHÁP!

- NAM MÔ THƯỜNG TRỤ THẬP PHƯƠNG TĂNG!

- NAM MÔ BẢN SƯ THÍCH CA MÂU NI PHẬT!

- NAM MÔ A DI ĐÀ PHẬT!

- Nam mô Đại Từ Đại Bi Tầm Thanh Cứu Khổ Cứu Nạn Linh Cảm Quán Thế Âm Bồ Tát Ma Ha Tát.

Kính lạy mười phương chư vị Hộ Pháp - Thiện thần, Thiên phủ, Địa phủ, Thủy phủ; Thiên quan, Địa quan, Thủy quan và toàn thể chư thần quân. Kính lạy Đương niên, Đương cảnh, Thành Hoàng - Bản Gia Thổ Công Đông Trù - Tư Mệnh Táo Phủ Thần Quân; Môn khẩu Thổ Địa ban tài tiếp lộc - chính vị gia tiên chi thần... Thuỳ từ chứng giám cho tín chủ chúng con: Họ tên:............................

Địa chỉ:...............................................................................................................................

Trong giờ phút thiêng liêng Giao Thừa, tống cựu nghinh tân, tiễn quan Chu Vương Hành Khiển - Thiên Ôn Chi Thần - Ly Tào Phán Quan, đón quan Triệu Vương Hành Khiển - Tam Thập Lục Phương Chi Thần - Khúc Tào Phán Quan.

Năm cũ qua đi, năm mới bắt đầu, gia chủ thành tâm chuẩn bị hương hoa lễ vật, thành kính cúng dâng mười phương Tam Bảo Hiền Thánh, chư Thần Linh Bản Cảnh, Quan Đương Niên Hành Khiển, Cửu Huyền Thất Tổ nội ngoại, kính mong chứng giám và gia hộ để gia đình bước sang Xuân mới được vạn sự cát tường, mọi điều như ý, cầu tài được tài, cầu lộc đắc lộc, cầu an được an, cầu trường thọ viên mãn, công danh thành đạt.

Nguyện cầu quốc thái dân an, thế giới hòa bình, chúng sinh an lạc và đại dịch sớm tiêu trừ, mọi người đồng phát Bồ Đề Tâm, tin sâu nhân quả, từ bỏ điều ác, làm việc thiện, chuyên niệm Phật để khi xả bỏ báo thân được vãng sinh về Tây Phương Cực Lạc của Đức Phật A Di Đà.

- Nam Mô Hoan Hỷ Tạng Bồ Tát Ma Ha Tát tác đại chứng minh.

Cúng giao thừa là nghi lễ quan trọng, để thực hiện đúng chuẩn mực lễ cúng, gia chủ cần lưu ý các điểm sau:

• Trước tiên, cần làm lễ cúng ngoài trời để nghênh đón quan Hành Khiển mới, tiễn quan Hành Khiển cũ, sau đó mới làm lễ trong nhà.
• Chuẩn bị đủ hai mâm cỗ cúng giao thừa cho trong nhà và ngoài trời.
• Có thể chọn cỗ chay hoặc mặn, ngọt đều được. Nếu làm cỗ mặn hoặc chay, nên đặt trên một bàn nhỏ dưới bàn thờ chính, còn trên bàn thờ chính chỉ đặt hoa, tiền vàng, xôi chè và bánh chưng.
• Không nên cắm các loại cành vàng lá ngọc trên bàn thờ vì dễ mang âm khí không tốt.
• Không đốt tiền vàng trong lễ cúng giao thừa để tránh thu hút vong âm.

Đêm giao thừa là khoảnh khắc thiêng liêng chuyển giao giữa năm cũ và năm mới. Giao thừa bắt đầu vào đúng 0 giờ 0 phút 0 giây, được xem là thời điểm linh thiêng nhất trong năm đối với mỗi gia đình Việt Nam. Vì vậy, lễ cúng giao thừa được chuẩn bị kỹ lưỡng và trang nghiêm để dâng lên các vị thần linh và tổ tiên vào đêm 30 Tết nguyên đán. Sau khi chuẩn bị xong mâm cúng, chủ nhà tiến hành nghi lễ cúng giao thừa cả trong nhà lẫn ngoài trời.

Cúng giao thừa là nghi thức truyền thống không thể thiếu trong mỗi dịp Tết Nguyên đán của gia đình Việt. Cúng giao thừa còn gọi là Trừ tịch, nghĩa là xua đuổi ma quỷ, loại bỏ những điều không may của năm cũ để đón chào một năm mới an lành và thịnh vượng hơn. Lễ cúng này thường diễn ra vào thời khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới, từ khoảng 23 giờ đêm đến 1 giờ sáng hôm sau.

Để thực hiện nghi thức cúng giao thừa đúng phong tục, người trong gia đình cần xác định chính xác thời gian cúng bái. Gia chủ phải tuân thủ giờ giấc để giữ được sự linh thiêng và ý nghĩa của lễ cúng. Lễ cúng ngoài trời được tiến hành vào giờ Chính Tý, tức đúng 0 giờ đêm, thời điểm giao hòa giữa năm cũ và năm mới, tức lúc giữa đêm 30 tháng Chạp và rạng sáng mùng 1 Tết.

Người Việt tin rằng Thiên Đình có 12 vị Hành Khiển ứng với 12 con giáp, chịu trách nhiệm cai quản công việc hạ giới trong năm. Đêm giao thừa là lúc vị Hành Khiển năm cũ bàn giao nhiệm vụ cho vị thần năm mới.

Để bày tỏ lòng thành kính với vị thần năm cũ và cầu mong thần mới phù hộ độ trì, người Việt chuẩn bị hai mâm cỗ: một trên bàn thờ gia tiên trong nhà và một ngoài trời, nhằm để vị thần đi ngang có thể nhận thấy lòng thành.

Lễ cúng giao thừa diễn ra đúng thời khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới, tức giờ Tý, từ 23 giờ đêm 29 Tết đến 1 giờ sáng mùng 1 Tết.