1. Tiêm chủng đầy đủ và đúng lịch để phòng bệnh
Phụ huynh cần tích cực tiêm phòng cho trẻ với đầy đủ các loại vắc xin phù hợp theo độ tuổi nhằm bảo vệ trẻ khỏi những bệnh nguy hiểm. Hiện nay, nhiều bệnh truyền nhiễm ở trẻ đã có vắc xin trong chương trình tiêm chủng mở rộng và dịch vụ tiêm chủng, do đó các bậc cha mẹ nên chủ động đưa trẻ đi tiêm để phòng ngừa hiệu quả.
Các loại vắc xin dành cho trẻ trong mùa hè như: viêm não Nhật Bản, viêm màng não mủ, thủy đậu,... đều là biện pháp thiết thực giúp ngăn chặn các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm.


2. Thực hiện diệt muỗi và bọ gậy quanh khu vực sinh sống
Diệt bọ gậy (loăng quăng), loại bỏ nơi muỗi sinh sản và trú ngụ là biện pháp hiệu quả nhất để ngăn ngừa bệnh sốt xuất huyết.
Các cách thực hiện:
- Diệt phần gốc là loăng quăng, bọ gậy: thả cá vào các bể nước, sử dụng hóa chất an toàn ở công trình xây dựng; rửa sạch các chậu nước thường xuyên. Vì muỗi đẻ trứng ở mép nước, nên cần dùng bàn chải chà kỹ các mép chứa nước.
- Kết hợp phun hóa chất và diệt bọ gậy
- Giữ nhà cửa sạch sẽ, gọn gàng và thoáng mát
- Phòng tránh muỗi đốt: sử dụng hương trừ muỗi, thuốc xoa chống muỗi ở vùng da hở; cho trẻ mặc quần áo dài tay, không để trẻ chơi ngoài trời lúc hoàng hôn; tránh để trẻ chơi ở nơi tối, ẩm thấp; luôn cho trẻ ngủ màn kể cả ban ngày, đặc biệt là trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ.


3. Biện pháp phòng tránh say nắng và say nóng
Phòng ngừa say nắng và say nóng là điều cần thiết để bảo vệ sức khỏe trẻ trong mùa hè oi bức. Không nên để trẻ ra ngoài khi trời nắng gắt, nhiệt độ cao. Nếu bắt buộc phải ra ngoài, cần mặc quần áo che kín, đội nón rộng vành để che vùng cổ và gáy. Tránh cho trẻ tắm biển hoặc sông suối khi trời còn nắng gắt.
Cho trẻ uống đủ nước thường xuyên, ưu tiên nước cam, nước chanh tươi; hạn chế dùng nước đóng chai, đặc biệt là nước có ga. Khi đi biển, không để trẻ tắm trong khoảng thời gian từ 10 giờ đến 16 giờ. Nếu trẻ có biểu hiện say nắng, cần đưa ngay vào nơi mát, cho uống nước để hồi phục nhẹ nhàng và đưa đi khám kịp thời.


4. Chuẩn bị sẵn thức ăn an toàn cho các bé
Các bệnh liên quan đến thức ăn là nhóm bệnh thường gặp ở trẻ nhỏ. Để giảm thiểu nguy cơ này, gia đình nên kiểm soát kỹ thức ăn của trẻ trong mùa hè, đặc biệt với các bé thường ở nhà một mình. Mẹ nên chuẩn bị sẵn đồ ăn cho con để tránh trẻ tự tìm kiếm thực phẩm không đảm bảo an toàn.
Khi đi xa, cần lên kế hoạch về thức ăn cho trẻ, nhất là với các bé dưới 1 tuổi. Ở nhà, thức ăn thường được chuẩn bị rất kỹ càng, nhưng khi đi xa có thể không thuận tiện, do đó cần có kế hoạch rõ ràng về việc ăn uống của bé. Thực hiện nghiêm túc các biện pháp an toàn thực phẩm như ăn chín, uống sôi, chọn thực phẩm tươi sạch và rõ nguồn gốc. Hạn chế dùng nước lạnh hoặc đá. Uống đủ nước hàng ngày, người lớn khoảng 2 lít, trẻ uống khi khát. Bổ sung nhiều rau củ quả giúp cung cấp vitamin và khoáng chất, tăng sức đề kháng cho trẻ.


5. Tránh sự thay đổi nhiệt độ nóng, lạnh đột ngột
Bên cạnh các bệnh do thức ăn và ánh nắng gây ra, việc sử dụng máy lạnh không hợp lý cũng cần được chú ý. Việc dùng điều hòa quá nhiều hoặc sai cách trong ngày nóng là nguyên nhân gây ra các bệnh hô hấp phổ biến ở trẻ, đặc biệt ở thành thị. Vì thế, tránh thay đổi nhiệt độ nóng, lạnh đột ngột chính là biện pháp phòng bệnh hiệu quả.
Phụ huynh nên giữ nhiệt độ phòng ở mức mát vừa phải và lưu ý không để thân nhiệt trẻ bị thay đổi nhanh chóng. Khi cho trẻ ra vào phòng lạnh, cần cho trẻ đứng ở khu vực trung gian để cơ thể kịp thích nghi với môi trường mới. Để tránh hiện tượng nóng, lạnh đột ngột, nên chỉnh nhiệt độ máy lạnh ở mức 25-27 độ C và không để luồng gió lạnh thổi thẳng vào người trẻ.


6. Bảo vệ sức khỏe cho những người quanh bé
Một điều mà nhiều phụ huynh hay bỏ qua là việc giữ gìn sức khỏe cho chính bản thân mình. Bên cạnh các biện pháp phòng bệnh trực tiếp dành cho trẻ, những người thường xuyên tiếp xúc gần với bé cũng cần bảo vệ sức khỏe để tránh trở thành nguồn lây bệnh. Việc này giúp ngăn chặn nguy cơ mang mầm bệnh truyền sang trẻ nhỏ.
Vào mùa nắng nóng, độ ẩm không khí cao tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn, siêu vi phát triển. Trẻ em với hệ miễn dịch còn non yếu rất dễ mắc các bệnh nguy hiểm. Vì vậy, các bậc phụ huynh cần ý thức phòng bệnh để không trở thành nguồn lây cho con trẻ.


7. Chú ý đến chế độ vận động của trẻ
Phát triển thể chất và kỹ năng vận động trong những năm đầu đời của trẻ rất quan trọng. Để đảm bảo bé phát triển toàn diện và đúng hướng, cha mẹ cần theo dõi sát sao quá trình này và hướng dẫn con tập luyện đúng cách. Việc vận động hợp lý không chỉ giúp tăng cường thể lực mà còn góp phần phòng tránh bệnh mùa hè. Tuy nhiên, cần lưu ý thời tiết mùa hè thường rất nóng bức.
Một số điểm cần lưu ý:
- Tránh cho trẻ chơi ngoài trời nắng, đặc biệt vào buổi trưa và chiều muộn
- Không để trẻ chơi lâu trong phòng điều hòa có nhiệt độ quá thấp
- Khi trẻ ra nhiều mồ hôi và áo bị ướt cần thay ngay để tránh nhiễm lạnh gây viêm đường hô hấp
- Không cho trẻ tắm ao, hồ, sông quá lâu khi không có sự giám sát của người lớn.


8. Giữ vệ sinh thân thể sạch sẽ
Xây dựng thói quen vệ sinh cá nhân tốt cho trẻ như rửa tay sạch sẽ và đúng cách trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh và chơi đùa giúp loại bỏ các tác nhân gây bệnh nguy hiểm từ bàn tay. Việc rửa tay được ví như "liều vắc-xin miễn phí" dành cho mọi người.
Hằng ngày nên tắm gội để tránh ngứa ngáy, khó chịu do bụi bẩn hay mồ hôi ứ đọng, đặc biệt với trẻ em. Thường xuyên thay quần áo khi bị ướt do mưa hoặc ra nhiều mồ hôi, nhất là trẻ hiếu động, để tránh cảm lạnh, chốc lở và nhiễm nấm. Không để trẻ gãi hay bóp "rôm sẩy" nhằm tránh làm tổn thương da gây nhiễm trùng. Cần rửa tay nhiều lần trong ngày dưới vòi nước với xà phòng để bảo vệ bé khỏi các mầm bệnh gây hại cho da.


9. Đảm bảo trẻ uống đủ nước
Vào mùa hè, nhiệt độ cao khiến trẻ ra nhiều mồ hôi và mất nước nhanh, vì vậy cần cung cấp đủ nước cho trẻ trong suốt ngày học và sinh hoạt, đồng thời nhớ đội mũ rộng vành để tránh say nắng. Theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), trẻ nên uống khoảng 50-60 ml nước trên mỗi kg trọng lượng cơ thể trong 24 giờ.
Tránh cho trẻ uống quá nhiều nước đá hoặc các thức uống quá lạnh. Không để quạt thổi trực tiếp vào người, đặc biệt là trẻ nhỏ vì dễ gây cảm lạnh; cũng không nên bật quạt khi vừa tắm xong và nằm ngay dưới quạt.


10. Đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm
Mùa hè với thời tiết oi bức là môi trường thuận lợi cho vi khuẩn và virus phát triển, làm tăng nguy cơ ngộ độc thực phẩm và các bệnh lây truyền qua đường ăn uống. Để bảo vệ sức khỏe, cần giữ gìn vệ sinh sạch sẽ nơi ở, ăn chín uống sôi và thực hiện nghiêm ngặt các biện pháp an toàn vệ sinh thực phẩm, đặc biệt trong mùa hè, giúp phòng ngừa các rối loạn tiêu hóa và bệnh truyền nhiễm đường ruột, bao gồm các loại vi rút như Ecoli, Enterovirus, ECHO, Coxsackie...
Để tránh trẻ bị tiêu chảy, cha mẹ nên chú ý giữ vệ sinh ăn uống cho trẻ, và nếu trẻ bị tiêu chảy cần bù nước kịp thời. Ngoài nước lọc, có thể cho trẻ uống nước dừa – nguồn cung cấp vitamin và khoáng chất thiết yếu như Canxi, Riboflavin, Vitamin C, Kali, Magie giúp tăng cường sức khỏe.


