1. Khuyến khích trẻ đọc sách mọi lúc, mọi nơi
Trẻ sẽ phát triển kỹ năng đọc tốt hơn khi chúng thực sự yêu thích sách. Phụ huynh và thầy cô có thể hỗ trợ trẻ xây dựng thói quen đọc sách và đam mê học hỏi thông qua nhiều cách thức khác nhau.
Không cần quá chú trọng vào tư thế đọc sách. Nếu trẻ muốn nằm trên ghế hay ngồi ngoài vườn để cảm thấy thoải mái, hãy tôn trọng sự lựa chọn của con. Hơn nữa, đừng lo lắng nếu trẻ đọc chậm; hãy để trẻ tự do tiếp cận sách theo cách riêng của mình.
Có thể mang theo một cuốn sách, truyện hoặc tạp chí khi ra ngoài để trẻ có thể tận dụng thời gian chờ đợi. Điều này giúp trẻ hình thành thói quen đọc sách ở mọi nơi, mọi lúc. Phụ huynh cũng nên hỗ trợ con trong việc phân chia thời gian đọc sách và sử dụng thiết bị điện tử sao cho hợp lý.


2. Thường xuyên đưa trẻ tới thư viện và hiệu sách
Sách đóng vai trò vô cùng quan trọng trong sự phát triển của con người, và mỗi độ tuổi sẽ nhận được những lợi ích khác nhau từ việc đọc sách. Đặc biệt, ở độ tuổi học sinh, việc hình thành thói quen đọc sách sẽ giúp trẻ phát triển hiểu biết, kỹ năng giao tiếp, ứng xử, cũng như khả năng diễn đạt thông qua ngôn ngữ nói và viết. Với người trưởng thành, việc đọc sách là một phương tiện quan trọng để cập nhật kiến thức và kỹ năng nghề nghiệp, giúp tránh bị lạc hậu trong thế giới hiện đại.
Để trẻ dễ dàng chuyển từ truyện tranh sang sách văn học, các bậc phụ huynh nên thường xuyên đưa trẻ đến thư viện và cửa hàng sách. Ở đó, trẻ có thể tự do khám phá và chọn lựa những cuốn sách mình yêu thích.
Hãy dẫn trẻ đến thư viện hoặc hiệu sách thường xuyên. Bắt đầu từ các sách tranh, truyện tranh và sách chữ. Không nên vội vàng chọn những cuốn sách có nội dung khó đối với khả năng đọc của trẻ. Chỉ cần trẻ đọc nhiều, sở thích đọc sách của trẻ sẽ dần được hình thành và nâng cao.


3. Đừng biến việc đọc sách thành hình phạt cho trẻ
Không nên khiến trẻ cảm thấy đọc sách như một hình phạt. Thay vào đó, hãy khuyến khích trẻ viết một bài văn và tự hào chia sẻ với mọi người.
Việc biến đọc sách thành hình phạt khi trẻ phạm lỗi là một sai lầm trong cách dạy dỗ. Cha mẹ nên tạo niềm vui trong việc đọc sách cho trẻ mỗi ngày. Ví dụ: tặng sách mới, kể cho con nghe những câu chuyện thú vị trong sách, chia sẻ những suy nghĩ của con về một cuốn sách lên blog cá nhân hoặc mạng xã hội để lan tỏa tình yêu sách của con đến cộng đồng.


4. Khuyến khích trẻ tham gia câu lạc bộ sách
Tham gia câu lạc bộ đọc sách là hoạt động tuyệt vời cho trẻ, đặc biệt vào mùa hè. Ngoài việc được hướng dẫn cách đọc sách phù hợp với độ tuổi, trẻ còn có cơ hội rèn luyện các kỹ năng mềm, giúp phát triển toàn diện.
Cha mẹ có thể đưa trẻ đến các câu lạc bộ đọc sách như Mở Sách, Đủng Đỉnh Đọc hay Đọc Sách và Viết Lách. Tại đây, trẻ sẽ được truyền cảm hứng yêu thích sách, học cách đọc và cảm nhận các tác phẩm. Trẻ cũng sẽ được tiếp cận với nhiều thể loại sách khác nhau, từ kiến thức khoa học, lịch sử đến văn học như truyện, thơ và kịch, đồng thời học được kỹ năng viết và tham gia các hoạt động sáng tạo với sách.


5. Khuyến khích trẻ tự sáng tạo câu chuyện riêng
Những năm đầu đời là giai đoạn quan trọng để phát triển trí não. Trí tưởng tượng giúp kích thích sự sáng tạo, kết nối các phần não bộ, giúp trẻ suy nghĩ, giao tiếp và học hỏi nhanh chóng hơn.
Sau khi đọc xong một cuốn sách, trẻ thường sẽ có những ý tưởng thú vị để xây dựng câu chuyện của riêng mình. Hãy khuyến khích trẻ viết hoặc kể những câu chuyện đó cho bạn nghe hoặc chia sẻ với bạn bè để phát triển khả năng sáng tạo của mình.


6. Dần dần làm quen với các tác phẩm văn học kinh điển
Văn học là nguồn thức ăn tinh thần, nuôi dưỡng tâm hồn. Dù trong thời đại phát triển vượt bậc về trí tuệ, con người vẫn cần được nuôi dưỡng về mặt cảm xúc và tinh thần. Trẻ em, là những mầm non của xã hội, cần được bồi dưỡng cả trí thức và nhân cách. Chính vì vậy, rất nhiều nhà văn, nhà thơ đã dành cả đời để viết nên những tác phẩm văn học đầy ý nghĩa cho thiếu nhi, với những bài học giáo dục sâu sắc.
Không phải tất cả các cuốn sách kinh điển đều phải là những tác phẩm hoàn hảo, nhưng đừng bao giờ xem nhẹ khả năng tiếp nhận của trẻ. Khi trao cho trẻ một cuốn sách chất lượng, bạn có thể sẽ ngạc nhiên trước những hiểu biết và cảm nhận sâu sắc mà trẻ có thể lĩnh hội từ đó.


7. Đánh dấu hoặc thêm hình ảnh kỷ niệm vào sách
Nhiều nghiên cứu khoa học đã chỉ ra rằng đọc sách, trò chuyện và ca hát có ảnh hưởng sâu rộng đến sự phát triển toàn diện của trẻ, đặc biệt là về nhận thức, cảm xúc và ngôn ngữ.
Việc ghi chú vào sách hoặc gắn thêm những bức ảnh kỷ niệm sẽ kích thích sự tò mò của trẻ mỗi khi chúng lần đầu tiên tiếp xúc với cuốn sách. Sau này, khi nhìn lại những hình ảnh hoặc ghi chú ấy, trẻ sẽ dễ dàng liên kết và nhớ lại nội dung sách, tạo ra những ký ức sâu sắc và bền vững trong tâm trí.


8. Kể chuyện cho trẻ nghe mỗi ngày
Kể chuyện cho trẻ không chỉ giúp tạo ra niềm vui mà còn hỗ trợ bé nhận thức về thế giới xung quanh, đồng thời phát triển khả năng đọc viết và trí tuệ cảm xúc. Trẻ nhỏ rất yêu thích việc nghe kể chuyện. Những câu chuyện kể cho trẻ vào mỗi buổi tối sẽ mang lại nhiều lợi ích cho bé.
Hãy lựa chọn một thời gian cố định trong ngày, ví dụ như buổi tối trước khi đi ngủ, để kể chuyện cho con, giúp trẻ hình thành sự thích thú và tò mò với sách. Điều quan trọng nhất khi kể chuyện là nó tạo ra sự kết nối giữa bạn và con, mang đến cho bé niềm vui, tình yêu thương và hạnh phúc.


9. Cha mẹ cũng nên đọc sách để làm gương cho con
Cha mẹ là tấm gương phản chiếu cho con cái, và cách dạy tốt nhất chính là qua hành động thực tế. Đôi khi chỉ dạy con bằng lời nói là chưa đủ, cha mẹ cần thể hiện hành động. Khi cha mẹ sống theo những gì đã dạy, con cái sẽ dễ dàng tiếp thu và học hỏi hơn. Dù con cần lời khuyên, nhưng việc nhìn thấy cha mẹ thực hiện điều đó sẽ mang lại thông điệp mạnh mẽ và hiệu quả hơn rất nhiều.
Việc đọc sách mang lại quá nhiều lợi ích để cha mẹ không nhận ra tầm quan trọng của thói quen này. Cha mẹ nên động viên con đọc sách mỗi ngày, cho con mượn sách và xây dựng thói quen đọc sách vào buổi tối.
Vậy còn cha mẹ thì sao? Liệu con có thấy cha mẹ đọc sách với niềm vui và sự hứng thú không? Hãy đọc sách cho chính mình, và bạn sẽ thấy con sẽ yêu thích việc đọc hơn rất nhiều. Khi cha mẹ đọc sách mỗi ngày, con cái sẽ tò mò và tự động bắt chước theo hành động đó. Dần dần, cha mẹ sẽ thấy việc dạy con đọc và chia sẻ kiến thức trở nên dễ dàng hơn.


10. Không ép con đọc sách
Mặc dù có thể không nhớ hết những cuốn sách đã đọc trong đời, nhưng một cách nào đó, sách đã giúp chúng ta trở thành những người tốt hơn, hiểu biết hơn và giàu tình cảm hơn.
Trẻ em yêu thích sách thường có những hành vi tốt và không bao giờ bị lạc lõng trong xã hội. Sách giúp trẻ mở rộng tầm hiểu biết và phát triển những giá trị sống tích cực như trách nhiệm và sự bao dung. Những đứa trẻ như vậy luôn có cha mẹ đồng hành, luôn khuyến khích và nuôi dưỡng tình yêu với sách.
Tuy nhiên, nhiều phụ huynh nhầm lẫn giữa việc khuyến khích và ép buộc, thay vì xây dựng thói quen đọc sách tự nguyện từ khi còn nhỏ, họ lại buộc con cái đọc sách. Điều này không những không giúp con tiếp thu kiến thức mà còn tạo ra cảm giác ám ảnh về sách.
Việc đọc sách chỉ thực sự có ý nghĩa khi trẻ tự nguyện, không bị ép buộc vì bất kỳ lý do nào. Ngày nay, nhiều trẻ em bị ép phải đọc sách để tham gia các cuộc thi hoặc chỉ vì sự mong muốn của cha mẹ. Điều này không chỉ khiến trẻ cảm thấy không thoải mái mà còn gây ác cảm với việc đọc sách.


