Top 10 Điều Bí Ẩn Về Dấu Chân Cổ Xưa Của Con Người

Vào năm 2014, một nhóm các nhà khoa học đã phát hiện những dấu chân người lâu đời nhất ngoài lãnh thổ châu Phi trên một bãi biển ở Anh. Những dấu chân này có niên đại lên đến 850.000 năm, lâu hơn hàng trăm nghìn năm so với các dấu chân đã được tìm thấy trước đó ở châu Âu. Dấu vết của 49 cá nhân ở nhiều độ tuổi khác nhau tạo thành một con đường di chuyển về phía Nam, dọc theo khu vực mà người ta tin là cửa sông Thames xưa.

Do một cơn bão mạnh, các dấu chân này đã được bộc lộ và tiếp xúc với sóng biển trong nhiều tuần, tạo nên những ấn tượng rõ nét trên bề mặt đá. Các nhà khoa học cho rằng, những dấu chân này thuộc về tộc người Homo antecessor, hay còn gọi là Người tiên phong. Vào thời điểm đó, Anh đã nối liền với đất liền châu Âu và phải đối mặt với điều kiện sống khắc nghiệt, đặc biệt là khí hậu vùng Scandinavia. Điều này đặt ra nhiều câu hỏi về cách thức sinh sống, ăn mặc và sử dụng lửa của tộc người Homo antecessor. Những phát hiện này không chỉ làm thay đổi cái nhìn về sự di cư của loài người mà còn cho thấy những cổ nhân có thể đã xâm chiếm nước Anh nhiều lần trong lịch sử.

Vào năm 2009, các nhà nghiên cứu phát hiện ra dấu chân người cổ đại bên bờ hồ Turkana ở Kenya, có niên đại lên tới khoảng 1,5 triệu năm. Dấu chân này được cho là của loài Homo erectus, và có sự khác biệt rõ rệt so với dấu vết của con người hiện đại. Những dấu vết này bao gồm 22 dấu chân có đặc điểm giải phẫu giống nhau, với gót chân tròn, các ngón chân lớn và kích thước đồng nhất. Homo erectus là loài người đầu tiên sở hữu cơ thể thích nghi với việc đi đứng thẳng, đôi chân dài và cánh tay ngắn, khác biệt với những loài động vật biết leo trèo.

Các dấu chân này cho thấy sự hợp tác giữa các cá thể nam trong một nhóm săn mồi, như thể một bữa tiệc săn. Các nghiên cứu về các dấu vết động vật trong khu vực chỉ ra rằng phần lớn chúng là động vật ăn cỏ di chuyển từ cánh đồng tới hồ nước, trong khi con người lại di chuyển giống như các loài động vật ăn thịt, đi dọc theo bờ hồ. Các khám phá khảo cổ học cho thấy sự phát triển mạnh mẽ của công cụ bằng đá và xương, báo hiệu bước tiến mới trong tiến hóa của Homo erectus. Điều này cũng gợi ý rằng tổ tiên chúng ta có thể đã ăn thịt nhiều hơn so với người hiện đại.

Dấu chân trên đảo Calvert ở British Columbia có thể là những dấu chân cổ xưa nhất tại Bắc Mỹ. Những dấu vết này có niên đại khoảng 13,200 năm, được cho là của ba cá thể, có thể là một gia đình. Nếu chứng minh được độ chính xác của những dấu chân này, chúng sẽ là bằng chứng sớm nhất về sự hiện diện của con người tại British Columbia. Tuy nhiên, công tác nghiên cứu đang gặp phải rất nhiều khó khăn vì vị trí của chúng nằm trong khu vực gian triều, khiến các nhà khảo cổ phải làm việc với tốc độ nhanh chóng.

Nhiều thử nghiệm cần được thực hiện để xác định độ tuổi chính xác của những dấu chân này. Một số tài liệu gần đây chỉ ra rằng chúng có thể chỉ khoảng 2,000 năm tuổi. Tuy nhiên, các dấu vết này đã từng được xác định tuổi bằng phương pháp cacbon phóng xạ, và có nhiều bằng chứng củng cố thêm cho giả thuyết rằng những người định cư Bắc Mỹ đầu tiên đã đến dọc theo bờ biển Thái Bình Dương. Các chuyên gia cho rằng những người này có thể đã di chuyển từ phía Nam, vượt qua một đợt băng hà, rồi đến phía Đông dãy núi Rocky. Vẫn còn rất nhiều câu hỏi chưa được giải đáp về dấu chân này và nhóm người đã để lại nó.

Vào năm 2015, trong một cuộc khai quật gần thành phố Tucson, Arizona, các công nhân xây dựng phát hiện ra những dấu chân cổ đại, có niên đại từ 2,500 đến 3,500 năm trước. Những dấu chân này cho thấy một cái nhìn rõ ràng về cách thức sống và giải quyết vấn đề của tộc người Hohokam khi chuyển từ việc thu lượm sang canh tác nông nghiệp. Dấu chân của một người đàn ông, một phụ nữ, trẻ em, và một con chó đã được in sâu vào lớp đất mềm, nơi mà hệ thống tưới tiêu đã hoạt động. Những dấu vết này bị vùi lấp cùng các trầm tích khác sau khi chúng được tạo ra trong lúc một đập thủy lợi được mở hoặc đóng.

Sự phát triển của kỹ thuật tưới tiêu nông nghiệp trong văn hóa Hohokam đã dẫn đến nhiều tranh luận. Liệu kỹ thuật này chỉ là sáng tạo riêng của họ hay đã được phát triển từ trước ở Trung Mỹ? Một số giả thuyết cho rằng đây là một dấu hiệu của sự di cư từ Mexico, trong khi những người khác lại bác bỏ ý kiến này, cho rằng không có bằng chứng nào chứng minh điều đó. Thực tế, nhiều tiến bộ văn hóa và công nghệ đã xảy ra cùng thời gian ở cả Mexico và Arizona, khiến cho một giả thuyết khả thi là đã có sự trao đổi văn hóa giữa hai khu vực này.

Tại một ngọn núi lửa trong bóng tối của Tanzania, nơi người Maasai gọi là "Mountain Of God" (Núi của Chúa), các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra một kho tàng dấu chân cổ xưa. Với khoảng 400 dấu vết có niên đại vào khoảng 19,000 năm trước, đây là nơi có sự tập trung dấu chân dày đặc nhất từng được phát hiện. Một số dấu chân cho thấy những người này đang chạy, một số khác thì bị gãy ngón chân, và nhiều dấu vết còn lại cho thấy các bà mẹ đang đi cùng con cái. Khu vực này đã được gọi là “dancehall” (vũ trường) vì số lượng dấu chân khổng lồ được tìm thấy.

Việc xác định niên đại của những dấu chân này đã gây khó khăn cho các nhà nghiên cứu. Ban đầu, họ nghĩ rằng những dấu chân này được hình thành sau khi núi lửa Ol Doinyo Lengai phun trào, và lớp tro bụi còn sót lại sau trận mưa đã giúp lưu giữ dấu vết. Điều đó có nghĩa là những dấu chân này có thể có tuổi lên tới 120,000 năm. Tuy nhiên, sau đó nhóm nghiên cứu nhận ra rằng lớp tro bụi này được hình thành qua một nguồn nước khác. Do đó, nhiệm vụ tiếp theo của họ là đặt các tinh thể trong bùn để xác định chính xác tuổi của những dấu chân này.

Hai bộ dấu chân có niên đại 5,000 năm trên đảo Lolland, Đan Mạch, cho thấy cách người xưa sinh tồn dọc bờ biển và chiến đấu với sức mạnh dữ dội của nó. Những dấu chân này cho thấy cuộc đấu tranh của hai ngư dân thời kỳ đồ đá chống lại biển cả, khi mà nguy cơ lũ lụt có thể phá hủy nhà cửa của họ. Cả hai đã dùng cát và ngư cụ để ngăn ngừa nước dâng. Ngư cụ của họ bao gồm một công cụ phức tạp làm từ gỗ phỉ, treo lơ lửng giữa hai cây gậy lớn, được dùng để chế tạo các bẫy bắt cá.

Các dấu vết cho thấy ngư dân đã phải lội qua vùng biển lạnh giá Baltic để giữ cho bẫy của mình không bị cuốn trôi trong cơn lũ. Vào thời điểm này, mực nước biển đã dâng cao vì dòng nước từ các sông băng tan chảy ở Bắc Âu. Một bộ sưu tập hộp sọ động vật cho thấy người xưa đã thực hiện các nghi lễ cúng tế thần linh, có thể là một nỗ lực vô vọng nhằm bảo vệ vùng biển của họ khỏi sự tàn phá của thiên nhiên.

Vào năm 2003, một phụ nữ thổ dân đã phát hiện ra những dấu chân cổ xưa nhất ở Úc. Những dấu chân này nằm giữa các cồn cát của khu vực hồ Willandra và có niên đại khoảng 20.000 năm trước. Đây là bộ sưu tập lớn nhất trên thế giới về dấu chân thời kỳ Pleistocene với gần 700 dấu chân.

Các dấu vết có những chi tiết đặc biệt, như những vết bùn giữa các kẽ ngón chân. Thổ dân Pintupi, từ trung tâm nước Úc, đã được mời đến để điều tra. Họ nhận ra những dấu vết ở ngón chân của người đàn ông mà các chuyên gia đã bỏ qua. Quá trình phân tích cho thấy khu vực xung quanh nơi người đàn ông đứng giống như những nét vẽ ngẫu nhiên của một đứa trẻ. Một thợ săn được cho là đã chạy với tốc độ lên tới 37 km/h, nhanh như một vận động viên Olympic, điều này phần nào chỉ ra một cuộc chiến sinh tồn khốc liệt trong vùng đất cổ xưa này.

Vào năm 1976, nhà nhân chủng học Mary Leakey đã phát hiện ra những dấu chân lâu đời nhất trên thế giới. Những dấu chân này được in lên lớp tro núi lửa tại Laetoli, Tanzania, với niên đại khoảng 3,6 triệu năm. Các dấu vết này được cho là của tộc người Australopithecus afarensis, một loài người cổ đại mà các hóa thạch của chúng cũng được tìm thấy trong các lớp trầm tích tương tự.

Sau đó, một vụ phun trào núi lửa đã giúp chôn vùi và bảo quản những dấu chân này. Ban đầu, người ta nghĩ đây là dấu vết của một cặp đôi người cổ đại, nhưng sau đó xác nhận rằng chúng thuộc về bốn cá thể khác nhau.

Những dấu chân này là một trong những minh chứng sớm nhất cho thấy một loài người đi thẳng trên hai chân, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong quá trình tiến hóa. Dấu chân của Australopithecus afarensis gần giống với người hiện đại hơn so với loài vượn. Tuy nhiên, bước chân của họ ngắn hơn, và sự phát triển đầy đủ của các chi con người chỉ xuất hiện sau sự xuất hiện của tộc người Homo erectus.

Các dấu chân hiện nay vẫn được bảo quản và có thể sẽ được khai quật lại để tiếp tục nghiên cứu. Một bảo tàng trị giá 35 triệu đô la đang được lên kế hoạch xây dựng để trưng bày các di tích này.

Trên sườn phía Tây của ngọn núi lửa Roccamonfina, thuộc tỉnh Caserta, khu vực Campania ở miền Nam Ý, người ta đã phát hiện ra một dấu vết bí ẩn được gọi là "The Devil’s Trails" (Con đường của Quỷ). Những dấu chân cổ xưa này nằm trong một dòng nham thạch có niên đại từ khoảng 385.000 đến 325.000 năm trước. Những dấu vết này cho thấy người xưa dường như đã đứng hoặc di chuyển dọc theo một dòng nham thạch, để lại không chỉ dấu chân mà đôi khi còn cả dấu vân tay khi họ tuột xuống dốc.

Cho đến nay, chưa ai có thể khẳng định chính xác tộc người nào đã để lại những dấu vết này, nhưng hầu hết các giả thuyết đều chỉ ra rằng đó có thể là tộc người Homo erectus hoặc Homo heidelbergensis. Có nhiều lý thuyết cho rằng những dấu chân này là của những người đang chạy trốn khỏi một vụ phun trào núi lửa. Các mẫu khoáng sản, đặc biệt là lượng chì trong các dấu chân, dường như củng cố cho giả thuyết này.

Người cao nhất trong ba người có thể cao tới 150cm. Homo heidelbergensis, một họ người lớn, có thể đạt chiều cao hơn 180cm và cân nặng lên đến 90kg. Một số giả thuyết còn đề xuất rằng đây là một ví dụ của sự dị hình lưỡng tính, trong đó giới nữ có kích thước nhỏ hơn đáng kể so với nam giới trong cùng một loài.

Vào năm 1997, dấu chân lâu đời nhất của tộc Homo sapiens được tìm thấy trên một con đường vắng ở bờ biển phía Tây Nam Phi. Được biết đến với tên gọi "Footprints of Eve", những dấu chân này có niên đại khoảng 117.000 năm. Những dấu chân này gần như giống hệt với dấu vết của con người hiện đại. Điều duy nhất khiến chúng ta bất ngờ là người để lại dấu vết có tầm vóc khá khiêm tốn, chỉ khoảng 140cm.

Mặc dù có chiều cao nhỏ bé, người tạo ra những dấu chân này chắc chắn đã trưởng thành, và có khả năng cô ấy đang mang theo một vật nặng, có thể là một con vật hoặc một đứa trẻ.

Hầu hết chúng ta đều có tổ tiên từ một nhóm nhỏ người châu Phi cách đây từ 100.000 đến 300.000 năm. Các nhà khoa học đã lâu nghi ngờ sự tồn tại của một loại gen Eve, người mẹ nguyên thủy của tất cả các thế hệ sau. Tuy nhiên, việc xác định liệu những dấu chân này có phải là dấu vết của người phụ nữ này hay không vẫn là một câu hỏi khó khăn đối với các nhà nghiên cứu.