1. Nấm hương
Nấm hương rừng có đặc điểm cánh mỏng, dễ bị xơ nhưng lại có hương thơm dễ chịu và hương vị ngon tuyệt. Nấm có kích thước búp nhỏ thường là nấm non, còn những búp to thường đã già hơn. Hiện nay, trên thị trường chủ yếu là nấm trồng. Hãy lựa chọn những cây nấm có hình dáng giống như "cúc áo", với búp nhỏ, chân mảnh, và thân dày.
Chọn những cây nấm có màu nâu nhạt, đều và dày, có mùi thơm đặc trưng của nấm hương và cảm giác khô khi sờ tay vào. Phía dưới ô nấm phải có các ngăn trắng xếp khít với nhau. Khi ngâm nước, nấm sẽ nở đều và vẫn giữ được độ dai, nước ngâm sẽ có màu vàng nhạt và mùi thơm dịu dàng. Tránh chọn những cây nấm có dấu hiệu ẩm ướt hoặc mùi lạ vì đây là nấm kém chất lượng, bảo quản lâu sẽ gây hại cho sức khỏe của hệ tiêu hóa.


2. Tôm khô
Tôm khô là món ăn phổ biến trong các món canh hay gỏi, với khả năng bảo quản lâu dài trong tủ lạnh, khiến nó trở thành lựa chọn yêu thích của nhiều người. Tôm khô ngon thường là tôm đất phơi tự nhiên, có màu hồng đỏ giống màu men gạch, thịt tôm săn chắc, không có mùi hôi. Khi chọn tôm khô, bạn nên chọn loại có kích thước vừa phải; tôm quá lớn sẽ cứng, còn tôm quá nhỏ thì không có độ ngọt. Tốt nhất là chọn tôm khô có chân và mang sạch. Để kiểm tra chất lượng, bạn có thể bóp nhẹ thân tôm xem có bị vỡ vụn không. Tránh mua tôm có màu nhạt hoặc đỏ đậm, vì đó là tôm đã bị tẩm hóa chất nhuộm màu, rất độc hại cho cơ thể.
Theo các chuyên gia, tôm khô ở nước ta chủ yếu được làm từ tôm bạc và tôm huyết, được đánh bắt từ biển và có kích thước nhỏ, thường bằng hoặc nhỏ hơn đầu đũa. Bạn nên tránh mua tôm khô có kích thước lớn hơn vì tôm giả thường có kích thước lớn do nuôi hoặc ngâm hóa chất. Tôm khô nhỏ sẽ an toàn hơn khi tránh được các loại tôm giả, tôm nuôi bằng hóa chất.
Một trong những cách chọn tôm khô ngon, an toàn, tránh hóa chất là ngâm tôm vào nước. Nếu tôm khô không tẩm hóa chất, khi ngâm vào nước sẽ nở ra nhưng nước vẫn trong. Ngược lại, tôm tẩm hóa chất sẽ làm nước bị đục.


3. Mực khô
Với sự xuất hiện ngày càng nhiều của mực thật và mực cao su (mực giả), việc phân biệt chúng khi mua mực khô là điều hết sức cần thiết để bảo vệ sức khỏe. Tuy nhiên, để nhận diện được mực thật hay mực giả không phải là điều đơn giản.
Các tiêu chí để chọn mực khô chất lượng: Mực có lớp phấn trắng: Những con mực khô khi phơi thường có lớp phấn trắng bao phủ trên thân. Mực càng tươi thì lớp phấn này càng dày, vì vậy bạn nên chọn mực có nhiều phấn trắng, đảm bảo chúng được phơi khô ngay sau khi đánh bắt. Thân mực thẳng và mình dày: Mực có thân thẳng và mình dày sẽ khi nướng ăn rất ngọt. Đây là một đặc điểm quan trọng giúp bạn chọn mực ngon, tươi. Mực có màu hồng tự nhiên: Mực khô thật khi cầm lên phải khô ráo, đầu và thân mực dính chặt vào nhau, có màu hồng tự nhiên, không tanh và không dính ướt tay. Mực có mùi tanh là mực đã ươn và được chế biến thành mực khô.


4. Cá khô
Khi mua cá khô, yếu tố đầu tiên bạn cần chú ý là màu sắc bên ngoài của cá. Cá khô phải có màu vàng trong và khi sờ vào không cảm thấy ẩm ướt. Nếu cá có màu đục, xuất hiện các đốm màu nâu hoặc có nước nhỏ giọt thì chứng tỏ cá đã để lâu ngày. Một cách đơn giản để chọn được cá khô ngon là bạn hãy cầm con cá lên và ngửi thử, mùi tanh nhẹ là tiêu chuẩn, mắt cá phải trong sáng.
Các loại khô từ cá, tôm, mực rất dễ thu hút các loài côn trùng như kiến, ruồi… Do đó, trong quá trình chọn mua hay bảo quản tại nhà, nếu bạn không thấy sự xâm nhập của côn trùng vào miếng cá khô, ngay cả khi không có bao bì bảo quản, thì bạn nên nghi ngờ rằng chúng đã được tẩm hóa chất độc hại.


5. Lạc phơi khô
Lạc là một loại hạt quen thuộc, được dùng làm nguyên liệu chế biến các món ăn phụ trong bữa cơm gia đình. Trên thị trường hiện nay, lạc có hai loại chủ yếu là lạc đỏ và lạc trắng. Cả hai loại đều có giá trị dinh dưỡng cao, tuy nhiên lạc đỏ nổi bật với sự giàu có về sắt, axit amin và khoáng chất, đặc biệt là tác dụng bổ máu từ lớp lụa của nó. Do đó, khi ăn lạc đỏ, bạn nên giữ lại lớp lụa vì nó rất tốt cho sức khỏe, nhất là đối với phụ nữ.
Khi mua lạc (hay còn gọi là đậu phộng), bạn nên chọn những hạt lạc chắc, không bị lép vì chúng sẽ cho ra những món ăn giòn và thơm ngon hơn khi chế biến. Hãy tránh chọn những hạt lạc bị ẩm, mốc hoặc đang mọc mầm vì chúng không chỉ kém ngon mà còn có thể gây hại cho sức khỏe của bạn.


6. Ngân nhĩ
Nấm tuyết, hay còn gọi là Ngân nhĩ (mộc nhĩ trắng), là một loại nấm quý, được biết đến như viên minh châu trong thế giới loài tuyết. Nấm tuyết được sử dụng rộng rãi trong ẩm thực các nước Châu Á, đặc biệt là tại Việt Nam và Trung Quốc. Với những công dụng tuyệt vời, nấm tuyết không chỉ xuất hiện trong các món ăn mặn mà còn là nguyên liệu làm chè, tráng miệng, và là vị thuốc Đông y rất được ưa chuộng.
Ngân nhĩ chất lượng phải có màu trắng hơi vàng, khô, vành to, cùi dày, không có cuống. Để chế biến ngân nhĩ, bạn cần ngâm chúng trong nước lạnh khoảng 4 giờ cho đến khi nấm trở nên bán trong suốt, trọng lượng có thể tăng gấp 6-8 lần, rồi rửa lại nhiều lần bằng nước lạnh. Nếu cần sử dụng nhanh, có thể ngâm nấm vào nước ấm, nhưng cần phải rửa qua nước lạnh trước, nếu không nấm sẽ có mùi hôi.


7. Đỗ xanh
Đỗ xanh, hay còn gọi là đậu xanh, là loại hạt nhỏ có vỏ xanh và phần ruột vàng, thường dùng để chế biến thành các món bánh, xôi, hoặc ủ thành giá đỗ để ăn tươi. Ngoài vai trò quan trọng trong việc gói bánh chưng Tết, đỗ xanh còn mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe như giúp thanh nhiệt, giảm nóng trong, tốt cho hệ tiêu hóa, ngừa bệnh tiểu đường, và hỗ trợ giảm cân. Đỗ xanh rất phổ biến, bạn có thể dễ dàng tìm mua ở các tiệm tạp hóa, đại lý bán gạo, chợ, hoặc qua các kênh mua sắm online.
Khi chọn đỗ xanh, bạn nên tìm loại hạt có màu xanh tiêu, hạt nhỏ, và khi bẻ đôi, bên trong hạt sẽ có ruột vàng. Đây là những hạt đỗ ngon, đảm bảo chất lượng. Tránh chọn những hạt có màu sắc bất thường, bị mốc hoặc thối, vì chúng sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe của gia đình bạn.


8. Miến khô
Khi chọn miến dong, điều đầu tiên cần lưu ý là màu sắc. Miến có màu xám nhạt, đục, giống màu tự nhiên của củ dong là miến chưa qua xử lý, an toàn cho sức khỏe. Tránh mua miến có màu trắng sáng hoặc vàng vì chúng có thể đã qua tẩy trắng hoặc nhuộm. Ngoài ra, miến ngon thường khô, không quá giòn cũng không quá dai. Miến quá giòn hoặc dai, khó cắt là do bị tẩm nhiều hàn the. Bạn nên chọn miến có sợi dài, suôn thẳng và đồng đều về độ dày. Tránh chọn miến nát vì có thể chứa bụi bẩn hoặc cát.
Miến dong chất lượng khi nấu sẽ mềm, bóng và dai, không bị nát. Đặc biệt, miến tốt sẽ lâu chín, không nhanh nở dù để lâu, trong khi miến kém chất lượng sẽ nở rất nhanh và dễ bị vỡ. Khi mua, nhớ kiểm tra mùi của miến, nếu có mùi lạ như hóa chất thì không nên mua. Miến tốt nhất nên được đóng gói trong túi có thương hiệu rõ ràng, bao gồm số điện thoại và thông tin về ngày sản xuất cũng như hạn sử dụng.
Miến sau khi mua về cần được bảo quản nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ẩm thấp và có nước. Khi đã sử dụng xong, nên gói miến kín và bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh để sử dụng lần sau. Tuyệt đối không để miến ngoài môi trường không khí vì dễ bị nhiễm nấm mốc.


9. Măng khô
Để chọn được măng khô ngon, bạn cần tìm loại măng có màu vàng nhạt pha nâu, có ánh hổ phách, đường vân rõ ràng, dày và có nhiều đốt, có thể bẻ gãy dễ dàng và vẫn giữ được mùi hương đặc trưng. Măng khô có bốn loại chính: măng trúc, măng nứa, măng vầu và măng lưỡi lợn. Măng trúc có kích thước nhỏ, đầu nhọn, ăn giòn và ngọt. Măng nứa và măng vầu mềm hơn, thường dùng để xào hoặc nấu canh. Măng lưỡi lợn là loại măng củ, cắt miếng hình lưỡi lợn sau khi sấy khô, dùng hầm với thịt lợn hoặc chân giò trong các bữa tiệc.
Còn có loại măng khô sấy lưu huỳnh, măng này có mùi rất nồng đặc trưng của diêm sinh và bóng đẹp. Tuy nhiên, bạn cần tránh mua măng khô có màu sắc bất thường và chỉ nên chọn măng được đóng gói trong túi nilon có nhãn mác rõ ràng, cùng thông tin về địa chỉ và nguồn gốc xuất xứ. Khi mua, cần kiểm tra nhãn mác và hạn sử dụng, hoặc chọn các cửa hàng uy tín để tránh mua phải măng không rõ nguồn gốc.


10. Mộc nhĩ
Mộc nhĩ là nguyên liệu quan trọng trong nhiều món ăn, đặc biệt trong các dịp lễ. Vì vậy, bạn cần biết cách phân biệt mộc nhĩ thật và giả. Mộc nhĩ thật có bông nhĩ to, vành mỏng, bề mặt sáng bóng và phủ lớp nhung nhẹ, không chứa tạp chất, không vỡ vụn, không có dấu hiệu mốc. Khi cầm lên, bạn sẽ cảm thấy mộc nhĩ nhẹ, khô và không cứng.
Mộc nhĩ giả thường có các bông nhĩ dính sát vào nhau, cảm giác nặng và ướt khi cầm. Khi ngâm nước, mộc nhĩ thật sẽ nở ra, màu vàng nhạt và có mùi thơm giòn. Trong khi đó, mộc nhĩ giả khi ngâm sẽ có màu đen hoặc đỏ cam, mùi vị khác biệt. Mộc nhĩ ngâm lưu huỳnh có thể gây cảm giác tê hoặc hơi cay ở đầu lưỡi khi ăn. Bạn cũng không nên chọn mộc nhĩ có bề mặt xù xì vì chúng sẽ nhanh chóng nhũn khi ngâm nước ấm.


