1. Tham gia lớp học tiền sản
Lớp học tiền sản bao gồm các khóa học dành cho những phụ nữ chuẩn bị mang thai, mang thai trong giai đoạn đầu (thường là từ tháng 1 đến tháng 6) và cho các mẹ chuẩn bị sinh (từ tháng 7 đến tháng 9). Lớp học này thường kết hợp giữa lý thuyết và thực hành, với sự tham gia của các chuyên gia và sự trao đổi giữa học viên. Hiện nay, rất nhiều bệnh viện phụ sản và trung tâm đào tạo mở các lớp học tiền sản nhằm trang bị kiến thức cho mẹ bầu.
Các bác sĩ khuyến nghị mẹ bầu tham gia lớp học tiền sản để có thể tiếp cận những thông tin quan trọng như phương pháp sinh thường và sinh mổ, cách chuẩn bị thể chất và tinh thần, cũng như các kiến thức cơ bản về chăm sóc mẹ bầu và em bé sơ sinh. Lớp học cũng dạy cách thở và cách rặn để vượt cạn hiệu quả, cùng với các kỹ năng chăm sóc bé sơ sinh như dinh dưỡng, vệ sinh và phòng ngừa bệnh tật. Ngoài ra, mẹ bầu cũng sẽ học cách chăm sóc bản thân sau khi sinh, bao gồm chế độ dinh dưỡng và tâm lý sau sinh.


2. Tìm người hỗ trợ chăm sóc mẹ và bé sau khi sinh
Sau khi sinh, trong khoảng 2 tuần đầu, cơ thể mẹ vẫn chưa hồi phục hoàn toàn và bé cần được chăm sóc đặc biệt, bao gồm bú mẹ thường xuyên. Nếu không có người giúp đỡ, bạn sẽ dễ bị căng thẳng, mệt mỏi và có thể dẫn đến stress. Do đó, việc tìm người hỗ trợ là bước chuẩn bị quan trọng mà mẹ bầu cần thực hiện trước khi sinh. Nếu không có ông bà ở gần, hãy bắt đầu tìm người giúp việc từ vài tháng trước khi sinh để giảm bớt gánh nặng sau sinh. Nhờ bạn bè hay người quen giới thiệu có thể giúp bạn tìm được người giúp việc đáng tin cậy.
Nếu đây không phải là lần đầu sinh con, bạn cũng cần tìm người giúp chăm sóc các con lớn hơn. Đừng ngần ngại yêu cầu sự trợ giúp từ gia đình và bạn bè. Nếu bạn quyết định thuê người trông trẻ hay bảo mẫu, hãy chắc chắn rằng bạn đã tìm hiểu kỹ về người đó để cảm thấy an tâm khi giao con cho họ. Quan trọng nhất là giữ tâm lý thoải mái, đừng để căng thẳng ảnh hưởng đến bạn, mẹ bầu nhé!


3. Lập danh sách liên lạc quan trọng
Dù chồng bạn sẽ luôn ở bên cạnh trong suốt quá trình sinh, nhưng có thể sẽ có những lúc bạn cần sự trợ giúp từ những người thân có kinh nghiệm trong những công việc mà chồng không thể thay bạn. Vì vậy, khi lên kế hoạch sinh con, bạn nên liệt kê những người thân, bạn bè có thể hỗ trợ và công việc cụ thể mà họ sẽ giúp đỡ bạn. Đừng quên liên hệ với họ sớm để đảm bảo mọi việc diễn ra đúng như dự định của bạn.
Bạn cũng nên tạo một danh sách liên lạc để liên hệ trong trường hợp khẩn cấp, và mang theo danh sách này bên mình, phòng trường hợp bạn chuyển dạ mà không có chồng hay người thân gần đó. Cung cấp đầy đủ thông tin về bảo hiểm, y tế để người hỗ trợ có thể khai báo khi cần thiết. Việc chủ động chuẩn bị điều này sẽ giúp quá trình sinh nở trở nên thuận lợi hơn nhiều.


4. Ngủ đủ giấc và ăn nhẹ trước khi sinh
Khi mang thai, ngoài chế độ ăn uống hợp lý, mẹ bầu cũng cần đặc biệt chú ý đến giấc ngủ. Mẹ bầu cần ngủ ít nhất 8 tiếng mỗi ngày để đảm bảo sức khỏe cả trước và sau khi sinh. Đây là một trong những yếu tố quan trọng giúp bạn chuẩn bị cho quá trình vượt cạn. Ngoài việc bảo đảm thời gian ngủ, bạn cũng nên tham khảo những tư thế ngủ an toàn và thoải mái nhất trong thai kỳ để bảo vệ sức khỏe của mẹ và bé.
Ăn nhẹ trước khi chuyển dạ sẽ giúp bạn duy trì năng lượng cần thiết trong những giờ phút quan trọng sắp tới. Tuy nhiên, bạn nên tránh các thực phẩm quá béo hoặc khó tiêu, vì chúng có thể gây cảm giác đầy bụng, buồn nôn và nôn khi chuyển dạ. Đặc biệt, co thắt cơ thể và thở nhanh có thể làm cơ thể mất nước nhanh chóng, vì vậy đừng quên uống đủ nước trong suốt thai kỳ. Nếu phải nhập viện chờ sinh, mỗi khi cảm thấy thiếu nước, hãy nhờ người thân mang nước cho bạn.


5. Thư giãn tinh thần và chuẩn bị tâm lý sẵn sàng
Đối với các bà mẹ sinh con lần đầu, thời gian từ khi xuất hiện dấu hiệu chuyển dạ cho đến khi bắt đầu chuyển dạ thật sự có thể kéo dài từ 12 - 24 giờ. Tuy nhiên, đối với những lần sinh sau, khoảng thời gian này có thể rút ngắn chỉ còn khoảng 8 - 10 giờ. Khi cơn co thắt tử cung bắt đầu, bạn có thể cảm thấy đau bụng dưới hoặc tê ở vùng bụng này, lúc này bạn cần thật sự bình tĩnh. Lo lắng chỉ làm cho bạn chú ý nhiều hơn vào cơn đau và khiến hơi thở của bạn trở nên khó khăn. Thay vì căng thẳng, bạn nên thư giãn cơ thể bằng cách đi tắm hoặc đi dạo nhẹ nhàng.
Tâm lý của mẹ bầu khi gần đến ngày sinh thường rất hồi hộp và lo lắng, điều này không có lợi cho cả mẹ và bé. Thay vào đó, hãy cố gắng tạo cho mình cảm giác thư giãn, tận hưởng những ngày cuối cùng tự do trước khi đón bé yêu. Bạn có thể đọc sách, xem phim, nghe nhạc yêu thích hoặc đơn giản là đi massage để thư giãn cơ thể. Nếu cảm thấy lo lắng, hãy chia sẻ với chồng, để anh ấy hiểu và đồng cảm với bạn. Tập thể dục nhẹ nhàng, đi dạo cùng người thân sẽ giúp bạn cảm thấy thoải mái và cải thiện sức khỏe. Cuối cùng, đừng quên chiều chuộng bản thân để có những khoảnh khắc thư giãn trước khi sinh nhé!


6. Tìm hiểu về cách phục hồi sức khỏe sau sinh
Việc chăm sóc sức khỏe sau sinh là rất quan trọng, nếu bạn chủ quan có thể gặp phải những vấn đề sức khỏe nghiêm trọng hoặc tình trạng trầm cảm sau sinh. Trong khi bận rộn chăm sóc bé yêu, hãy dành thời gian trong những tháng cuối thai kỳ để tìm hiểu về những thay đổi sau sinh, các kiêng cữ và phương pháp phục hồi sức khỏe. Điều này sẽ giúp bạn dễ dàng thích nghi với cuộc sống mới khi có thêm một thành viên nhỏ trong gia đình.
Trong quá trình phục hồi sau sinh, bạn có thể cảm thấy đau bụng do tử cung co lại và thu nhỏ kích thước như trước khi mang thai. Việc cho con bú cũng có thể kích thích tử cung co bóp, gây cảm giác đau bụng. Nếu sinh mổ, bạn còn phải chịu đựng cảm giác đau do vết mổ. Thời gian đau bụng sau sinh phụ thuộc vào nhiều yếu tố, nhưng phụ nữ sinh mổ thường phải chịu đau lâu hơn so với sinh thường. Để giảm đau, bạn có thể sử dụng chai nước ấm hoặc miếng đệm ấm để chườm lên vùng bụng.


7. Lựa chọn đúng giữa sinh thường và sinh mổ
Trong suốt thai kỳ, nhiều bà bầu băn khoăn không biết nên sinh thường hay sinh mổ để đảm bảo tốt nhất cho cả mẹ và bé. Dưới đây là những yếu tố giúp mẹ bầu có thể đưa ra quyết định đúng đắn trước khi sinh. Sinh thường, hay còn gọi là sinh đường dưới, là phương pháp tự nhiên, giúp mẹ và bé khỏe mạnh. Tuy nhiên, để có thể sinh thường, sản phụ cần phải đảm bảo một số yếu tố nhất định: Thứ nhất, thai kỳ cần được theo dõi cẩn thận, sức khỏe của mẹ và bé ổn định và mẹ không mắc các bệnh lý mãn tính. Thứ hai, trọng lượng thai nhi cần đạt từ 2,8 - 3,2kg. Nếu thai quá nhẹ cân, sinh thường sẽ không an toàn vì bé có thể gặp nguy hiểm do suy hô hấp. Thứ ba, ngôi thai thuận và khung xương chậu của mẹ phải đủ tốt.
Chuyên gia giải thích: “Sản phụ sẽ sinh mổ khi không đủ điều kiện để sinh thường, để đảm bảo sự an toàn cho cả mẹ và bé. Mổ lấy thai có chỉ định rất nghiêm ngặt, nhưng cũng có những trường hợp đặc biệt cần mổ đẻ như ngôi vai, rau tiền đạo, thai quá to, đầu thai quá lớn… Mổ đẻ là phương pháp cần thiết cho các ca sinh khó, giúp đảm bảo an toàn tuyệt đối cho mẹ và bé trong những tình huống không thể sinh thường.”


8. Chuẩn bị đồ đi sinh
Quá trình chuẩn bị trước khi sinh không thể thiếu việc mua sắm các vật dụng cần thiết cho cả mẹ và bé. Tuy nhiên, bạn có thể cảm thấy bối rối khi có quá nhiều thứ cần chuẩn bị, hoặc không biết nên mang theo những vật dụng gì khi đi sinh. Để tránh bỏ sót những món đồ quan trọng, bạn nên lập danh sách và hoàn thành việc chuẩn bị ít nhất 1 tháng trước ngày dự sinh. Đây là công việc rất quan trọng trong các việc cần làm trước khi sinh.
Bạn cần kiểm tra các giấy tờ y tế như giấy chuyển viện, sổ khám thai và các kết quả xét nghiệm, siêu âm, bảo hiểm y tế, bản sao chứng minh nhân dân và sổ hộ khẩu công chứng. Ngoài ra, đừng quên chuẩn bị quần áo cho mẹ và bé, khăn quấn, khăn giấy ướt, miếng lót sơ sinh, băng vệ sinh cho mẹ, miếng lót thấm sữa... Đây là những vật dụng cần thiết cho những ngày đầu tiên sau sinh, cùng với đồ ăn nhẹ như trái cây, bánh kẹo, nước uống để bổ sung năng lượng trong quá trình chuyển dạ. Và một chi tiết nhỏ nữa là đừng quên mang theo sạc điện thoại để tiện liên lạc nhé!


9. Hát và trò chuyện với con
Bạn nên cùng chồng hát và trò chuyện với con ngay khi bé còn trong bụng mẹ. Đây là cách tuyệt vời để tạo sự kết nối với con ngay từ khi còn trong thai kỳ. Nếu chồng bạn cảm thấy ngại ngùng, bạn có thể khuyến khích anh ấy đọc sách hoặc bật một vài bài hát vui nhộn cho bé nghe. Bạn có thể bắt đầu trò chuyện với thai nhi từ bất kỳ lúc nào, nhưng thời điểm tốt nhất là vào tuần thứ 18 của thai kỳ. Khi đó, tai của thai nhi đã bước vào giai đoạn phát triển, bé có thể nghe được nhịp đập trái tim của mẹ và âm thanh máu lưu thông qua dây rốn.
Đến tuần thứ 25, thai nhi sẽ nghe rõ giọng của mẹ, của bố và những âm thanh từ người xung quanh. Đến tuần thứ 27, một số bé có thể phân biệt được giọng của mẹ, giọng của bố và giọng của người lạ. Mọi âm thanh mà bé nghe sẽ ảnh hưởng đến nhịp tim và sự chuyển động của thai nhi. Điều này cũng giúp bé cảm nhận được tình yêu thương mà bố mẹ dành cho mình. Trẻ sẽ ghi nhớ và học hỏi mọi thứ xung quanh ngay từ trong bụng mẹ.


10. Chuẩn bị phòng ngủ cho bé
Đừng quên chuẩn bị một chiếc nôi nếu bạn muốn cho bé ngủ riêng ngay từ đầu và quyết định vị trí đặt nôi trong phòng ngủ. Nếu bạn muốn cùng bé ngủ chung, hãy kiểm tra giường và nệm xem đã đủ rộng chưa, có cần miếng lót chống thấm không, và chuẩn bị bao nhiêu đồ dùng cho bé. Phòng cho bé, dù nằm trong phòng ngủ của bạn hay một phòng riêng, cũng cần đảm bảo sự yên tĩnh, ánh sáng nhẹ nhàng và ít người ra vào. Lưu ý, bé sẽ dành phần lớn thời gian nằm ngửa nhìn lên, vì vậy hãy chắc chắn rằng không có ánh sáng chói trên đầu bé.
Phòng bé cần phải là không gian yên tĩnh, dễ sử dụng và thoải mái cho cả bạn và bé. Bạn nên sắp xếp đồ đạc và vật dụng theo cách mà bạn thấy hợp lý, nhưng cũng đừng ngần ngại thay đổi nếu cảm thấy cần thiết. Hãy chắc chắn rằng bạn chọn màu sắc sơn và đồ trang trí khiến bạn cảm thấy thư giãn và vui vẻ, bởi vì bạn sẽ tận hưởng không gian này không kém gì bé.


