1. Nhân ái
Có trước có sau: (Có thủy có chung): Khen ngợi người khác thì cũng cần phải làm theo, giữ gìn tình nghĩa với những mối quan hệ đã có.
Hiền như Bụt: Ám chỉ người rất hiền lành, lương thiện.
Thương người như thể thương thân: Thể hiện tinh thần nhân ái trong truyền thống dân tộc ta.
Lá lành đùm lá rách: Người có khả năng giúp đỡ những người kém may mắn hơn mình với tấm lòng bao dung.
Lành như đất: Ám chỉ người rất hiền hòa, dễ gần.
Một con ngựa đau cả tàu không ăn cỏ: Khi một người gặp khó khăn, cả cộng đồng sẽ cùng chia sẻ, cảm thông với nỗi đau đó.
Ở hiền gặp lành: Khuyên sống nhân hậu, vì những việc tốt sẽ được đền đáp xứng đáng.
Uống nước nhớ nguồn: Biết ơn những người đã giúp đỡ mình, sống trung thành và biết tri ân.

2. Trung thực - Tự trọng
Cây ngay không sợ chết đứng: Người có đạo đức ngay thẳng không sợ bị chỉ trích hay những lời đàm tiếu của những kẻ xấu.
Chết vinh còn hơn sống nhục: Thà chết trong danh dự còn hơn sống với sự nhục nhã.
Chết đứng còn hơn sống quỳ: Chết trong tư thế đứng thẳng còn hơn sống quỳ gối, sống không được tôn trọng.
Chết trong còn hơn sống đục: Những người biết tự trọng thì luôn giữ gìn phẩm hạnh, dù khó khăn đến đâu.
Đói cho sạch, rách cho thơm: Dù trong hoàn cảnh nghèo khó, ta vẫn phải giữ sự trong sạch, sống đàng hoàng.
Giấy rách phải giữ lấy lề: Dù khó khăn đến đâu, ta vẫn phải giữ gìn lề thói, phẩm hạnh và truyền thống tốt đẹp.
Mua danh ba vạn, bán danh ba đồng: Đừng vì lợi ích nhỏ mà đánh mất phẩm giá và danh dự của bản thân.
Thẳng như ruột ngựa: Người có lòng dạ ngay thẳng, không gian dối.
Tốt danh hơn lành áo: Danh dự và lòng tự trọng quan trọng hơn vẻ bề ngoài.
Thuốc đắng dã tật: Những lời góp ý dù khó nghe nhưng sẽ giúp ta sửa chữa sai lầm, như thuốc đắng trị bệnh.

3. Bạn bè
Bán anh em xa, mua láng giềng gần: Sống hòa thuận và gắn kết với những người xung quanh, đặc biệt là hàng xóm.
Bạn bè con chấy cắn đôi: Bạn thân thiết là người có thể chia sẻ mọi niềm vui nỗi buồn, không có gì là không thể.
Bạn nối khố: Bạn bè thân thiết, luôn sát cánh bên nhau trong mọi hoàn cảnh.
Bốn biển một nhà: Mọi người trên toàn thế giới đều là anh em, không có biên giới, chỉ có tình thương.
Buôn có bạn, bán có phường: Trong công việc kinh doanh, cần có bạn bè và đối tác, không thể làm việc đơn độc, sẽ gặp khó khăn.
Học thầy không tày học bạn: Giá trị của việc học hỏi từ bạn bè, không chỉ từ thầy cô, vì bạn bè có thể mang đến những bài học thực tế.
Ở chọn nơi, chơi chọn bạn: Phải biết chọn bạn đúng và sống ở nơi có môi trường tốt để phát triển.

4. Thầy trò
Không thầy đố mày làm nên: Thầy cô đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc chỉ dạy và dẫn dắt học trò.
Kính thầy yêu bạn: Khuyên học sinh phải kính trọng thầy cô và yêu quý bạn bè của mình.
Muốn sang thì bắc cầu kiều: Muốn thành công thì phải có sự giúp đỡ, hỗ trợ từ người khác.
Muốn con hay chữ thì yêu lấy thầy: Công nhận tầm quan trọng của việc tôn trọng và yêu quý thầy cô trong quá trình học tập.
Nhất tự vi sư, bán tự vi sư: (Một chữ cũng là thầy, nửa chữ cũng là thầy): Thầy cô là những người truyền dạy kiến thức, dù ít hay nhiều đều có giá trị lớn lao.
Tôn sư trọng đạo: Truyền thống tôn trọng thầy cô và coi trọng đạo đức là điều rất quan trọng trong nền văn hóa dân tộc ta.

5. Cái đẹp
Cái nết đánh chết cái đẹp: Đạo đức, phẩm hạnh quan trọng hơn ngoại hình đẹp đẽ.
Chữ như gà bới: ( Chữ như cua bò sàng): Chữ viết quá xấu, khó đọc và không rõ ràng.
Đẹp người đẹp nết: Người có ngoại hình xinh đẹp thường đi kèm với tính cách tốt đẹp.
Mặt hoa da phấn: Mô tả vẻ đẹp rực rỡ của người phụ nữ, da trắng mịn như được thoa phấn.
Mặt ngọc da ngà: Người phụ nữ có vẻ đẹp thanh thoát, da trắng như ngà và ngọc.
Mặt tươi như hoa: Để khen người luôn vui tươi và xinh đẹp.
Người thanh tiếng nói cũng thanh: Người có vẻ ngoài thanh thoát, lời nói cũng sẽ trang nhã và thanh lịch.
Chuông kêu khẽ đánh bên thành cũng kêu: Ca ngợi những người có cách ăn nói thanh tao, lịch sự, dễ nghe.
Trông mặt mà bắt hình dong: Đánh giá, nhận xét một người qua vẻ bề ngoài của họ.
Con lợn có béo cỗ lòng mới ngon: Bề ngoài có thể nói lên phần nào tính cách của con người.
Tốt gỗ hơn tốt nước sơn: Sơn chỉ là lớp vỏ bề ngoài, còn gỗ bên trong mới là phần quyết định chất lượng. Tâm tính tốt còn quan trọng hơn vẻ đẹp bên ngoài. Con người cần có phẩm hạnh tốt hơn chỉ vẻ ngoài đẹp đẽ.
Xấu người đẹp nết: Người có ngoại hình không đẹp nhưng lại có tính cách tốt, đáng quý.

6. Người ta là hoa đất
Học rộng tài cao: Khen ngợi những người học rộng hiểu sâu, tài năng xuất sắc.
Học một biết mười: Khen những người thông minh, học một mà biết nhiều điều.
Học hay cày giỏi: Khen những người vừa học giỏi vừa làm việc chăm chỉ, hiệu quả.
Người ta là hoa đất: Con người có giá trị cao quý như những bông hoa đẹp giữa đất trời.
Tài cao chí cả: Người có tài năng xuất sắc và hoài bão lớn lao.

7. Lạc quan – Yêu đời
Cầu được ước thấy: Mong muốn điều gì cũng sẽ đạt được, biểu thị sự thỏa mãn, mãn nguyện.
Kiến tha lâu cũng đầy tổ: Những con kiến tuy bé nhỏ, nhưng nhờ kiên trì và cần cù, chúng có thể tích lũy được rất nhiều thức ăn. Kiên nhẫn sẽ dẫn đến thành công lớn.
Sông có khúc, người có lúc: Giống như dòng sông có khúc thẳng, khúc cong, cuộc đời con người cũng có lúc thăng trầm. Khó khăn là một phần của cuộc sống, đừng để chúng làm bạn chùn bước.

8. Tổ quốc
Cáo chết ba năm quay đầu về núi: Những người xa quê luôn mang trong lòng nỗi nhớ về mảnh đất đã nuôi dưỡng mình từ thuở nhỏ.
Lá rụng về cội: Nhắc nhở con người phải luôn nhớ về cội nguồn, về tổ tiên và những giá trị đã được vun đắp từ bao đời.
Non xanh nước biếc: Miêu tả vẻ đẹp tuyệt vời của thiên nhiên, với núi non và sông nước trong xanh.
Non sông gấm vóc: Vẻ đẹp của đất nước, với cảnh quan thiên nhiên tuyệt đẹp, được ví như tấm gấm vóc quý giá.
Quê cha đất tổ: (Quê hương bản quán): Nói về quê hương, nơi mình sinh ra và lớn lên, nơi có tổ tiên và lịch sử của dân tộc.
Rừng vàng biển bạc: Thể hiện sự giàu có của đất nước từ các tài nguyên thiên nhiên quý giá như rừng và biển.
Trâu bảy năm còn nhớ chuồng: Tình cảm gắn bó với quê hương là điều tự nhiên, dù đi đâu xa vẫn nhớ về nơi chôn rau cắt rốn.

9. Nhân dân
Bán mặt cho đất bán lưng cho trời: Làm việc vất vả dưới trời đất, đánh đổi công sức để mưu sinh.
Cày sâu cuốc bẫm: Chăm chỉ, tỉ mỉ trong công việc đồng áng, cật lực lao động trên mảnh đất.
Chân lấm tay bùn: Thể hiện sự lao động vất vả, cực nhọc, đặc biệt trong công việc nông thôn.
Chịu thương chịu khó: Khả năng làm việc chăm chỉ, không ngại khó khăn, gian khổ.
Dám nghĩ dám làm: Khả năng sáng tạo và dám thực hiện những ý tưởng mới mẻ, dù có rủi ro.
Đông như kiến: Diễn tả số lượng đông đảo, tấp nập.
Hai sương một nắng: Mô tả công việc vất vả, làm việc từ sáng đến tối, không có thời gian nghỉ ngơi.
Muôn người như một: Đoàn kết, sự thống nhất giữa mọi người trong mọi hành động và quyết định.
Mùa hè cá sông, mùa đông cá biển: Ám chỉ sự thay đổi của thời tiết và các mùa trong năm, với những món ăn đặc trưng cho mỗi mùa.
Trọng nghĩa kinh tài: Đề cao đạo lý, tình cảm con người hơn là tiền tài, vật chất.
Thức khuya dậy sớm: Khen ngợi sự chăm chỉ, cần cù trong công việc, dù phải làm việc trong hoàn cảnh khắc nghiệt.
Trăng mờ còn tỏ hơn sao: Trăng dù có mờ nhưng vẫn sáng hơn các vì sao. Mọi người, dù có khó khăn, vẫn có giá trị vượt lên trên những gì khác.
Dẫu rằng núi lở con cao hơn đồi: Dù có gặp khó khăn, người giỏi giang, tài giỏi vẫn vượt lên trên tất cả.
Uống nước nhớ nguồn: Biết ơn những người đã giúp đỡ, đã tạo dựng điều tốt đẹp cho mình, sống trung thành và luôn ghi nhớ những công ơn.

10. Hữu nghị - hợp tác
Bốn biển một nhà: Người từ mọi miền trên thế giới đều đoàn kết và coi nhau như người thân trong gia đình, gắn kết bằng một mối quan hệ chung.
Chung lưng đấu sức: Đoàn kết và làm việc cùng nhau, dù công việc có khó khăn đến đâu, sẽ mang lại kết quả lớn lao.
Kề vai sát cánh: Cùng nhau đồng tâm hiệp lực, hỗ trợ và chia sẻ mọi khó khăn trong một công việc quan trọng.

11. Thiên nhiên
Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng: Ám chỉ mùa hè, đêm ngắn ngày dài, trời sáng sớm rất sớm.
Ngày tháng mười chưa cười đã tối: Miêu tả mùa đông với ngày ngắn và đêm dài, trời tối sớm.
Đất lành chim đậu: Chỉ nơi nào yên bình, thuận lợi thì người ta sẽ tìm đến sinh sống, phát triển.
Góp gió thành bão: Những hành động nhỏ bé, khi cộng lại, có thể tạo ra một sự thay đổi lớn lao.
Khoai đất lạ, mạ đất quen: Khoai phải trồng ở đất mới để phát triển tốt, còn mạ thì cần trồng ở nơi quen thuộc để thích nghi.
Lên thác xuống ghềnh: Mô tả những khó khăn, gian khổ mà con người phải đối mặt trong cuộc sống.
Nước chảy đá mòn: Chỉ sự kiên trì và bền bỉ, dù công việc có khó khăn đến đâu, cuối cùng cũng sẽ đạt được kết quả.
Nắng tháng tám, rám trái bưởi: Vào tháng Tám, khi trời nhiều nắng, vỏ quả bưởi sẽ chuyển sang màu sẫm hơn, phản ánh khí hậu mùa hè oi ả.
Nắng tốt dưa, mưa tốt lúa: Với nắng, dưa sẽ phát triển tốt; còn mưa sẽ giúp lúa tươi tốt, mỗi mùa có sự phát triển riêng biệt.
Nắng chóng trưa, mưa chóng tối: Miêu tả sự thay đổi nhanh chóng của thời tiết, trời nắng thì nhanh đến trưa, còn trời mưa thì nhanh tối.
Rừng vàng biển bạc: Diễn tả sự giàu có của tài nguyên thiên nhiên đất nước, đặc biệt là từ rừng và biển.
Sớm nắng chiều mưa: Miêu tả sự thay đổi thất thường của thời tiết, hay tình hình có sự biến động bất ngờ.

12. Hạnh phúc
Cầu được ước thấy: Mong muốn điều gì đó và cuối cùng cũng đạt được, thỏa mãn nguyện vọng của bản thân.
Con có cha như nhà có nóc: Vai trò cực kỳ quan trọng của người cha trong gia đình, như mái nhà che chở cho mọi thành viên.
Con hơn cha là nhà có phúc: Ca ngợi những gia đình có con cái vượt qua thành công, giỏi giang hơn cả cha mẹ, mang lại niềm vui và tự hào cho gia đình.
Con khôn nở mặt cha mẹ: Cha mẹ luôn tự hào khi thấy con cái mình thành công, khôn ngoan, giỏi giang, làm rạng danh gia đình.

13. Yêu nước
Con dòng cháu giống: Con cái nối tiếp truyền thống gia đình, thừa hưởng những phẩm chất tốt đẹp của cha ông.
Con Hồng cháu Lạc: (Hồng Bàng và Lạc Long Quân, tổ tiên của dân tộc ta) Câu này thể hiện niềm tự hào về nguồn gốc, truyền thống lịch sử lâu đời của dân tộc Việt Nam.
Con ơi con ngủ cho lành: Lời ru đầy yêu thương của mẹ, mong con cái được bình an, khỏe mạnh.
Để mẹ gánh nước rửa bành con voi: Ám chỉ việc mẹ vất vả hy sinh vì con cái, sẵn sàng làm mọi việc cho con được yên tâm.
Muốn lên lên núi mà coi: Mong muốn vươn lên cao để nhìn thấy toàn cảnh, thể hiện khát khao khám phá và học hỏi.
Coi bà Triệu Ẩu cưỡi voi đánh cồng. Nhắc đến sự đóng góp của nhân dân trong cuộc khởi nghĩa của bà Triệu Thị Trinh, một biểu tượng anh hùng của dân tộc.
Giặc đến nhà đàn bà cũng đánh: Phụ nữ cũng có thể chiến đấu anh hùng, bảo vệ quê hương, đất nước khi cần thiết.
Nhong, nhong, nhong, ngựa Ông đã về: Âm thanh quen thuộc báo hiệu sự trở về của vua, mang theo niềm tin và hy vọng mới cho dân tộc.
Cắt cỏ Bồ Đề cho ngựa Ông ăn.: Biểu tượng cho sự ủng hộ và đóng góp của nhân dân trong các cuộc khởi nghĩa, đặc biệt là trong cuộc chiến tranh giành độc lập của vua Lê Lợi.

14. Lao động cần cù
Cày sâu cuốc bẫm: Chăm chỉ, tỉ mỉ trong công việc đồng áng, là sự cần cù không ngừng nghỉ.
Làm ruộng tháng năm, coi chăm tháng mười: Trong nông nghiệp, sau vụ mùa tháng năm, cần chuẩn bị kỹ lưỡng cho vụ chiêm tháng mười để đảm bảo sản lượng cao.
Tay làm hàm nhai, tay quai miệng trễ: Chỉ khi lao động, làm việc chăm chỉ thì mới có thu nhập và sống đủ đầy, ngược lại sẽ thiếu thốn.
Tấc đất tấc vàng: Khuyên mọi người tận dụng tối đa đất đai, trồng trọt và khai thác hiệu quả để có được thành quả giá trị.

15. Uống nước nhớ nguồn
Ăn quả nhớ kẻ trồng cây: Nhắc nhở về lòng biết ơn đối với những người đã tạo dựng, gieo trồng cho mình những thành quả tốt đẹp.
Ăn khoai nhớ kẻ cho dây mà trồng: Lời khuyên tôn vinh tình nghĩa, khi nhận được sự giúp đỡ thì phải nhớ ơn và biết ơn người đã giúp mình.
Ăn cây nào, rào cây ấy: Nhắc nhở về sự gắn kết, tôn trọng và biết ơn những người đã giúp đỡ mình trong cuộc sống.
Ăn quả nhớ kẻ trồng cây: Biết ơn những người đã gieo trồng, vun đắp để mình được hưởng thành quả ngọt ngào từ những nỗ lực của họ.
Ăn gạo nhớ kẻ đâm, xay, giần, sàng: Lời nhắc nhở về việc phải nhớ ơn những người lao động chân tay, những người đã vất vả để cung cấp những thứ thiết yếu trong cuộc sống.
Khi được hưởng thành quả, chúng ta phải ghi nhớ công ơn của những người đã đóng góp và tạo dựng nên những giá trị ấy.
Dù ai đi ngược về xuôi: Nhắc nhở mọi người luôn nhớ về nguồn cội dù có đi đâu, làm gì.
Nhớ ngày giỗ Tổ mùng mười tháng ba: Ca ngợi truyền thống dân tộc, khuyến khích mỗi người luôn nhớ đến cội nguồn và ngày giỗ Tổ, là dịp để mọi người tưởng nhớ công lao của các vị tổ tiên, xây dựng nền móng cho dân tộc.

16. Nam và nữ
Chân yếu tay mềm: Chỉ người yếu đuối, thường ám chỉ phụ nữ xưa, với thể trạng mong manh, dễ bị tổn thương.
Chỗ ướt mẹ nằm, chỗ ráo con lăn: Lòng yêu thương vô bờ bến của người mẹ, luôn hy sinh để dành cho con những điều tốt nhất.
Giặc đến nhà đàn bà cũng đánh: Phụ nữ cũng có thể anh hùng, tham gia chiến đấu khi đất nước gặp nguy, bảo vệ quê hương và gia đình.
Nhất nam viết hữu, thập nữ viết vô: (Một trai đã có, mười gái cũng bằng không) Quan niệm xưa cho rằng chỉ có con trai mới có giá trị trong gia đình, còn con gái không được coi trọng như thế.
Nhà khó cậy vợ hiền, nước loạn nhờ tướng giỏi: Phụ nữ giỏi việc nước, kiên cường trong cuộc sống, và là trụ cột vững chắc trong gia đình.
Nam thanh nữ tú: Người con trai, con gái trẻ tuổi và xinh đẹp, có phong cách lịch thiệp, quý phái.
Nam phụ lão ấu: Đề cập đến tất cả mọi người, từ nam nữ, trẻ già đều được quan tâm.
Nam thực như hổ, nữ thực như miêu: Con trai ăn mạnh, khỏe khoắn, còn con gái ăn uống nhẹ nhàng, duyên dáng.
Trai tài gái đảm: Con trai giỏi giang, con gái đảm đang, hoàn thành xuất sắc cả công việc trong nhà và ngoài xã hội.
Trai thanh gái lịch: Người con trai, con gái thanh nhã, lịch thiệp và có vẻ đẹp tinh tế.
Trai mà chi, gái mà chi: Không phân biệt giới tính, cái quan trọng là giá trị nhân cách và tình nghĩa trong gia đình.
Sinh con có nghĩa có nghì vẫn hơn: Con trai hay con gái không quan trọng, miễn là con cái hiếu thảo, sống có đạo đức và tình cảm tốt với gia đình.
Tài tử giai nhân: Những cặp đôi đẹp trai, xinh gái và tài giỏi, xứng đôi vừa lứa.
Yếu trâu còn hơn khỏe bò: Con trai dù yếu đuối vẫn được xem trọng hơn phụ nữ mạnh mẽ.

17. Trẻ em
Tre non dễ uốn: Dạy trẻ từ khi còn nhỏ sẽ dễ dàng hơn rất nhiều, khi trẻ còn dễ tiếp thu và hình thành thói quen tốt.
Tre già măng mọc: Mỗi thế hệ đi qua sẽ nhường lại cho thế hệ sau, lớp già đi trước sẽ có lớp trẻ tiếp bước và thay thế.
Trẻ lên ba cả nhà học nói: Khi trẻ em bắt đầu tập nói, cả gia đình đều hứng thú và cùng nhau học theo trẻ.
Trẻ người non dạ: Trẻ em còn ngây thơ, chưa hiểu hết về cuộc sống và hành động của mình, chưa có sự suy nghĩ chín chắn, dễ bị ảnh hưởng bởi hoàn cảnh.
Trẻ cậy cha, già cậy con: Khi còn nhỏ, con cái phải dựa vào sự nuôi dưỡng và chăm sóc của cha mẹ. Đến khi cha mẹ già yếu, con cái lại phải là người chăm sóc và phụng dưỡng họ.
Yêu trẻ, trẻ đến nhà; kính già, già để tuổi cho: Khi yêu quý trẻ em, chúng sẽ đến nhà chơi, mang lại niềm vui cho gia đình; khi kính trọng người già, ta cũng sẽ được sống lâu và được hưởng sự thọ như họ.

18. Ước mơ
Cầu được ước thấy: Mong muốn đạt được điều gì thì điều đó sẽ trở thành hiện thực, khi mong cầu được thỏa mãn.
Đứng núi này trông núi nọ: Chê bai, không hài lòng với công việc hiện tại, chỉ muốn thay đổi nơi làm việc, tưởng rằng sẽ tìm thấy điều tốt hơn.
Ước sao được vậy: Hy vọng rằng những điều mình mong ước sẽ trở thành sự thật, mong cầu đạt được điều tốt đẹp.
Ước của trái mùa: Cười cợt những ước mơ không thực tế, không hợp với hoàn cảnh của mình.

19. Ý chí – Nghị lực
Ai ơi đã quyết thì hành: Khuyên ta rằng, khi đã quyết định làm việc gì, thì hãy hành động ngay và làm cho đến nơi đến chốn.
Đã đan thì lận tròn vành mới thôi: Khuyên rằng khi đã bắt tay vào công việc gì, thì phải làm thật cẩn thận, không bỏ sót, phải hoàn thiện từng chi tiết nhỏ nhất.
Khuyên ta phải kiên trì và quyết tâm, làm gì cũng phải làm cho đến cùng.
Ba chìm bảy nổi: Cuộc sống đầy khó khăn, sóng gió, sống trong thử thách, phải chịu đựng nhiều gian nan.
Có chí thì nên: Khuyên ta rằng, chỉ cần có ý chí và quyết tâm thì mọi việc đều có thể thành công.
Nhà có nền thì vững: Ý nói nếu có hoài bão lớn, ước mơ lớn và kiên trì, thì sẽ đạt được thành công lớn.
Có cứng mới đứng đầu gió: Cần phải có dũng khí, kiên cường, không sợ thử thách, chỉ có như vậy mới vượt qua được mọi khó khăn trong cuộc sống.
Có vất vả mới thanh nhàn: Có nghĩa là phải lao động vất vả, chịu đựng khổ cực để có được thành công và cuộc sống dễ dàng sau này.
Không dưng ai dễ cầm tàn che cho: Khó khăn không tự dưng mà đến, phải trải qua gian khổ mới có được kết quả tốt đẹp.
Phải vất vả lao động mới gặt hái được thành công. Không thể tự dưng thành đạt mà được kính trọng, có người hầu hạ, cầm tàn lọng che cho.
Chân cứng đá mềm: Ý nói sức lao động và nghị lực của con người có thể vượt qua mọi khó khăn, thử thách.
Có công mài sắt, có ngày nên kim: Khuyên ta rằng kiên trì và nỗ lực sẽ đem lại thành quả tốt đẹp.
Chớ thấy sóng cả mà rã tay chèo: Khuyên ta không nên bỏ cuộc, dù gặp phải khó khăn lớn, vẫn phải tiếp tục cố gắng.
Chuột gặm chân mèo: Ý nói sự táo bạo, dám làm những việc nguy hiểm.
Gan như cóc tía: Khen người dũng cảm, không sợ nguy hiểm.
Gan lì tướng quân: Khen người có gan dạ, không sợ khó khăn, thử thách.
Gan vàng dạ sắt: Chỉ những người gan dạ, có nghị lực và quyết tâm vững vàng, không sợ khó khăn nguy hiểm.
Hãy lo bền chí câu cua: Khuyên ta phải kiên trì, bền bỉ, dù gặp phải khó khăn, cũng phải luôn giữ vững tinh thần.
Dù ai câu chạch, câu rùa mặc ai!: Khuyên ta không nên để ý đến ý kiến của người khác, cứ làm theo cách của mình.
Lửa thử vàng, gian nan thử sức: Khó khăn chính là cơ hội để rèn luyện và kiểm chứng nghị lực, tài năng của mỗi người.
Một lần ngã, một lần khôn: Có nghĩa là mỗi lần vấp ngã ta lại học được những bài học quý giá cho cuộc sống.
Nước chảy đá mòn: Khuyên ta rằng sự kiên trì, nhẫn nại sẽ mang lại kết quả tốt đẹp.
Nước lã mà vã nên hồ: Ý nói, từ những điều nhỏ bé, không có gì, chỉ cần kiên trì thì có thể tạo ra những thành công lớn.
Tay không mà nổi cơ đồ mới ngoan: Khuyến khích ta không ngại bắt đầu từ hai bàn tay trắng, chỉ cần kiên trì thì sẽ tạo dựng được sự nghiệp đáng tự hào.
Năm nắng mười mưa: Trải qua nhiều khó khăn, vất vả, mới có thể thành công.
Thua keo này, bày keo khác: Không thành công ở việc này, hãy thử sức với việc khác, không nên bỏ cuộc.
Thắng không kiêu, bại không nản: Không nên kiêu ngạo khi chiến thắng, và cũng không nên chán nản khi thất bại, mà phải học hỏi từ thất bại để thành công trong tương lai.
Thất bại là mẹ thành công: Đừng sợ thất bại, mà hãy học từ thất bại để đạt được thành công lớn hơn trong tương lai.
Vào sinh ra tử: Trải qua rất nhiều thử thách nguy hiểm, có thể đối mặt với cái chết nhưng cuối cùng vẫn vượt qua được.

20. Gia đình
Anh em như thể tay chân: Chỉ sự gắn kết, tình thân giữa anh em trong gia đình như tay chân không thể thiếu nhau, luôn hỗ trợ và bảo vệ nhau.
Rách lành đùm bọc, dở hay đỡ đần: Anh em trong gia đình phải biết giúp đỡ nhau trong lúc khó khăn, chia sẻ gánh nặng của nhau.
Gia đình phải là nơi yêu thương, giúp đỡ và không bỏ rơi nhau.
Anh em hạt máu sẻ đôi: Chỉ mối quan hệ thân thiết, tình anh em như ruột thịt, chung một cha mẹ sinh ra.
Anh em khinh trước, làng nước khinh sau: Chỉ trích cách đối xử không tốt của anh em trong gia đình có thể làm mất mặt cả gia đình, ảnh hưởng đến danh dự.
Anh em như chông như mác: Chỉ những gia đình luôn xảy ra tranh cãi, mâu thuẫn, không hòa thuận, tạo nên môi trường bất hòa.
Cá không ăn muối cá ươn: Chỉ những đứa con không nghe lời cha mẹ thì sẽ hư hỏng, không phát triển tốt như cá thiếu muối.
Con cãi cha mẹ trăm đường con hư: Chỉ trích những đứa con không biết nghe lời cha mẹ, điều này sẽ khiến chúng không thể trưởng thành tốt.
Cắt dây bầu, dây bí: Chỉ sự đoàn kết, khi đã là anh em, chị em thì không nên bỏ rơi nhau trong mọi hoàn cảnh.
Ai nỡ cắt dây chị dây em: Kêu gọi tình đoàn kết chị em, không bỏ nhau dù khó khăn thế nào.
Con có cha như nhà có nóc: Công nhận vai trò quan trọng của người cha trong gia đình, giống như mái nhà che chở gia đình.
Con hơn cha là nhà có phúc: Ca ngợi những gia đình có con cái vượt qua cha mẹ, khiến gia đình thêm phúc đức.
Con hát, mẹ khen hay: Con cái thể hiện sự thông minh và tài năng, luôn được cha mẹ ủng hộ và tự hào.
Con ai cha mẹ ấy: Con cái giống như cha mẹ, thể hiện đặc điểm từ cha mẹ truyền lại.
Con chẳng chê cha mẹ khó, chó chẳng chê chủ nghèo: Chỉ tình cảm tự nhiên và gắn bó của con cái đối với cha mẹ, dù gia cảnh khó khăn hay nghèo nàn.
Con có cha mẹ đẻ, không ai ở lỗ nẻ mà lên: Khuyên con cái phải nhớ đến công ơn của cha mẹ, và không thể đạt được thành công nếu không có sự chăm sóc, nuôi dưỡng từ cha mẹ.
Công cha như núi Thái Sơn: Ca ngợi công lao của người cha, không gì có thể sánh được với công lao cha mẹ.
Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra: Ca ngợi nghĩa mẹ vô bờ bến, sâu rộng như nước từ nguồn, nuôi dưỡng và chăm sóc con cái suốt đời.
Chị ngã em nâng: Tinh thần tương trợ, giúp đỡ giữa chị em trong gia đình, thể hiện sự đoàn kết và yêu thương.
Chim có tổ, người có tông: Khuyên ta phải luôn nhớ đến tổ tiên, nguồn cội của mình, không quên những người đã tạo dựng nền tảng cho mình.
Máu chảy ruột mềm: Thể hiện tình cảm gia đình thiêng liêng, khi anh chị em trong gia đình gặp khó khăn, phải biết xót thương và giúp đỡ.
Môi hở răng lạnh: Chỉ khi mình không tốt với người thân, thì bản thân cũng sẽ chịu những hậu quả xấu, như môi hở thì răng lạnh.
Khôn ngoan đối đáp người ngoài: Khuyên ta cách ứng xử với người ngoài sao cho khéo léo, thông minh, nhưng vẫn giữ được bản sắc gia đình.
Gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau: Khuyên anh em trong gia đình phải đoàn kết và yêu thương nhau, không nên tranh cãi và đối đầu nhau.
Tay đứt ruột xót: Người thân trong gia đình gặp khó khăn, mình cũng phải cảm thấy đau lòng, thể hiện tình cảm sâu sắc giữa các thành viên trong gia đình.
Thương nhau như chị em gái: Tình chị em trong gia đình luôn gắn bó, yêu thương, và giúp đỡ nhau trong mọi hoàn cảnh.

21. Đoàn kết
Bầu ơi thương lấy bí cùng
Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn.
Khuyên các dân tộc trong một đất nước phải biết đoàn kết, dù có khác biệt nhưng cùng chung mục tiêu phát triển.
Chết cả đống hơn sống một mình: Tinh thần đoàn kết, sống chết có nhau, không để ai bị bỏ lại phía sau.
Dữ như cọp: Chê trách những kẻ ác nghiệt và tàn bạo với người dưới quyền mình, hoặc người đã bị rơi vào tay mình.
Đoàn kết là sống, chia rẽ là chết: Khẳng định rằng đoàn kết chính là sức mạnh của một tập thể, còn chia rẽ chỉ làm suy yếu nó.
Đồng tâm hiệp lực (Đồng sức đồng lòng): Cùng chung một chí hướng, hợp sức lại để đạt được mục đích chung.
Gan vàng dạ sắt: Ca ngợi những người chung thủy, kiên định, không dễ thay lòng đổi dạ.
Kề vai sát cánh: Cùng nhau đối mặt với khó khăn, luôn đồng hành và hỗ trợ nhau trong mọi tình huống.
Lá lành đùm lá rách: Khuyến khích tinh thần tương thân tương ái, giúp đỡ những người gặp khó khăn trong cuộc sống.
Một con ngựa đau cả tàu bỏ cỏ: Ý nghĩa đoàn kết khi khó khăn, mọi người cùng sẻ chia, đồng cam cộng khổ trong một tập thể.
Một con sâu bỏ rầu nồi canh: Cảnh báo một người làm sai sẽ làm ảnh hưởng đến toàn bộ tập thể, gây tổn hại chung.
Một cây làm chẳng nên non
Ba cây chụm lại nên hòn núi cao.
Khuyến khích sức mạnh của tập thể, đoàn kết là yếu tố quyết định để tạo ra thành công lớn lao.
Một miếng khi đói bằng một gói khi no: Khi người ta cần sự giúp đỡ, việc mình làm có giá trị gấp nhiều lần so với khi mình cho mà người ta không cần đến.
Muôn người như một: Cả tập thể đồng lòng, đoàn kết một chí hướng. Nhường cơm sẻ áo: Khuyến khích tình cảm tương trợ, giúp đỡ, chia sẻ với nhau lúc khó khăn.
Nhiễu điều phủ lấy giá gương
Người trong một nước phải thương nhau cùng.
Mỗi người trong một đất nước phải yêu thương và giúp đỡ nhau, đoàn kết cùng phát triển.
Trâu buộc ghét trâu ăn: Phê phán những kẻ ghen ghét và luôn tìm cách hạ thấp người có lợi thế hơn mình.

