Top 5 lễ hội truyền thống nổi tiếng nhất tại Trà Vinh

Lễ cúng biển tại Mỹ Long thuộc huyện Cầu Ngang, tỉnh Trà Vinh đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia từ năm 2013. Với gần 300 năm lịch sử, lễ hội này nổi bật với những nghi thức đặc trưng, phản ánh sâu sắc tín ngưỡng, phong tục, và văn hóa của cộng đồng cư dân Mỹ Long - Cầu Ngang. Mỗi năm, lễ hội thu hút hàng chục nghìn du khách từ khắp nơi trong nước đến tham gia.

Lễ hội, còn được biết đến với tên gọi Lễ hội nghinh Ông, diễn ra từ ngày 11 đến 12 tháng 5 âm lịch, với các nghi thức như: Giỗ Tiền Chức, Nghinh Nam Hải, Tế Thần Nông và chiến sĩ trận vong, Chánh tế Chúa Xứ - bóng rỗi, Nghinh ngũ phương và Tống tàu. Đây không chỉ là dịp để người dân tìm đến với tâm linh mà còn là cơ hội để cộng đồng vui chơi, giao lưu, cùng nhau chia sẻ tình cảm và hy vọng mùa màng bội thu, đầy ắp cá tôm và phúc lộc thọ cho mọi nhà.

Lễ cúng biển Mỹ Long góp phần bảo tồn và phát huy đời sống văn hóa tinh thần của người dân Trà Vinh, mang đậm đà bản sắc dân gian, đồng thời là một phần quan trọng trong cuộc sống của mọi người dân nơi đây.

Hằng năm, vào dịp từ ngày 29 tháng 8 đến mùng 1 tháng 9 âm lịch, đồng bào dân tộc Khmer ở Trà Vinh lại long trọng tổ chức lễ hội Sen Dolta để tưởng nhớ công ơn tổ tiên, cha mẹ và những người đã khuất. Đây là dịp để tri ân những bậc sinh thành đã chăm sóc, nuôi dưỡng, cũng như những người đã có công khai hoang, lập làng, giúp phum sóc luôn bình yên và thịnh vượng. Lễ Sen Dolta từ lâu đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống văn hóa của người Khmer Nam Bộ, lưu truyền qua bao thế hệ.

Tên gọi “Sen Dolta” trong tiếng Khmer có ý nghĩa là lễ cúng ông bà tổ tiên. Trong đó, “Sen” có nghĩa là cúng, “Dol” là bà và “Ta” là ông. Lễ hội này có nhiều nét tương đồng với lễ Vu Lan báo hiếu, là dịp để người Khmer bày tỏ lòng thành kính với tổ tiên đã khuất. Các gia đình thường chuẩn bị lễ vật rất chu đáo. Họ sẽ cử người đến các chùa Khmer để giúp các công việc chuẩn bị cho lễ hội như treo cờ, dọn dẹp khu vực tháp đựng cốt, sơn lại tháp… Ngoài ra, mỗi gia đình còn tranh thủ dọn dẹp nhà cửa, bàn thờ và chuẩn bị những món ăn truyền thống để dâng cúng ông bà. Các món ăn này thường mang đậm nét giản dị, gần gũi, đặc trưng của người Khmer Nam Bộ, tùy vào điều kiện mỗi gia đình.

Lễ hội diễn ra tại các gia đình người Khmer, các chùa Khmer và các Phum sóc Khmer. Ngày đầu tiên là dọn dẹp nhà cửa và cúng cơm ông bà đã khuất; Ngày thứ hai là mời linh hồn tổ tiên vào chùa nghe tụng kinh; Ngày thứ ba là cúng cơm đưa tiễn ông bà. Ngoài các nghi lễ, lễ hội còn có các trò chơi dân gian, hát xướng, văn nghệ và những tiết mục ca múa nhạc dân tộc Khmer đặc sắc.

Lễ Vu Lan thắng hội, hay còn được gọi là lễ hội chùa ông Bổn, được tổ chức vào ngày 27 và 28 tháng 7 âm lịch hàng năm tại khóm 1, thị trấn Cầu Kè, huyện Cầu Kè, tỉnh Trà Vinh. Đây là một lễ hội mang đậm nét văn hóa Triều Châu, thể hiện sự tôn kính đối với tổ tiên, cội nguồn. Lễ hội này được xem như một trong những lễ hội dân gian đặc sắc của cộng đồng các dân tộc Trà Vinh.

Vào dịp lễ, các nghi thức đặc sắc và trang trọng được thực hiện như lễ rước Phật và thần từ các đình, chùa quanh vùng về Vạn Niên Phong Cung, thỉnh kinh, tái hiện lại câu chuyện thỉnh kinh của thầy trò Đường Tam Tạng, lễ khai kinh, đăng đàn thí thực và cầu quốc thái dân an... Lễ hội không chỉ là dịp để cầu an mà còn thu hút hàng chục nghìn người tham gia, phản ánh sự giao thoa tín ngưỡng của các dân tộc Kinh, Khmer và Hoa tại Trà Vinh.

Du khách đến với Cầu Kè vào dịp này không chỉ được thưởng thức những nghi thức đặc sắc mà còn có cơ hội nếm thử các món đặc sản nổi tiếng như bún nước lèo, dừa sáp, chuối táo quạ, phá lấu của cải,...

Chôl Chnam Thmây, lễ hội chào đón năm mới của cộng đồng dân tộc Khmer Nam Bộ, được tổ chức từ ngày 14 đến 16 tháng 4 Dương lịch mỗi năm tại Trà Vinh. Đây là một lễ hội truyền thống vô cùng đặc sắc và quy mô, kéo dài ba ngày với không khí náo nhiệt tại các chùa và phum sóc Khmer. Người dân tham gia lễ hội với tâm trạng vui tươi, tham gia ca hát, nhảy múa theo nhạc, thể hiện sự đoàn kết và niềm vui mừng trong ngày đầu năm mới.

Lễ hội này chia làm ba ngày với các tên gọi và ý nghĩa khác nhau: Ngày thứ nhất gọi là Chôl Sangkran Thmây, đánh dấu ngày đầu năm mới. Ngày thứ hai gọi là Wonbơf, mọi người lên chùa dâng hương để cầu nguyện, nếu năm nhuận thì lễ này kéo dài hai ngày. Ngày cuối cùng là Lơm Săk, lễ tắm Phật, một nghi lễ rất trang trọng trong cộng đồng người Khmer. Các nhà sư dùng cành hoa để “vẫy” nước thơm lên tượng Phật, trong không gian hương hoa ngát, mọi người cầu bình an và sức khỏe cho gia đình.

Du khách đến Trà Vinh vào dịp lễ Chôl Chnam Thmây sẽ được trải nghiệm không khí náo nhiệt của lễ hội, được thưởng thức những điệu múa dân tộc đặc sắc và ngắm những chiếc lồng đèn bay cao mang theo ước nguyện về một năm mới ấm no và hạnh phúc.

Lễ hội Ok Om Bok của đồng bào Khmer Trà Vinh là một trong 19 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận vào năm 2014. Lễ hội này, còn được gọi là lễ Cúng Trăng, có truyền thống từ lâu đời, được tổ chức vào tháng 10 âm lịch. Mục đích của lễ hội là tạ ơn Mặt Trăng - vị thần đã mang lại vụ mùa bội thu và giúp người dân có một cuộc sống ấm no. Đồng thời, lễ hội cũng đánh dấu sự chuyển mùa, tiễn mùa mưa và đón chào mùa khô.

Lễ hội Ok Om Bok tại Trà Vinh diễn ra dưới nhiều hình thức khác nhau, từ lễ cúng tại gia đình, lễ tại chùa, đến lễ tổ chức trong cộng đồng phum sóc và lễ hội tại Ao Bà Om. Đặc biệt, vào ngày này tại thành phố Trà Vinh, hoạt động đua ghe ngo truyền thống luôn thu hút sự tham gia đông đảo. Bên cạnh đó, hội chợ thương mại, tham quan bảo tàng văn hóa Khmer Nam Bộ và thả đèn nước tại Ao Bà Om – một điểm du lịch văn hóa nổi tiếng của Trà Vinh, cũng là những hoạt động đặc sắc thu hút không chỉ du khách trong tỉnh mà còn du khách từ các địa phương khác và quốc tế. Hình ảnh những chiếc lồng đèn huyền ảo trôi trên Ao Bà Om dưới ánh trăng vàng tạo nên một không gian linh thiêng, trang trọng.

Lễ hội Ok Om Bok không chỉ phản ánh tín ngưỡng tôn giáo mà còn là một phong tục độc đáo, không thể thiếu trong đời sống tâm linh của cộng đồng Khmer Trà Vinh. Lễ hội này còn góp phần làm tăng sự đoàn kết, gắn bó giữa các dân tộc, đồng thời làm phong phú thêm đời sống văn hóa đa dạng của vùng đất Trà Vinh.