Top 6 Bài viết 'Săn lùng sấu rừng Xã Khánh An, Cà Mau' của Sơn Nam học sinh lớp 12 xuất sắc

I. Tác giả
1. Hồ sơ cá nhân
- Sơn Nam, tên thật là Phạm Minh Tài, sinh năm 1926 tại Kiên Giang và mất năm 2008 tại thành phố Hồ Chí Minh.
- Ông lớn lên ở quê hương và theo học trung học tại Cần Thơ, nơi đã định hình nhiều kỷ niệm tuổi trẻ.
- Năm 1945, ông tham gia Thanh niên Tiền Phong và cùng với hội Văn hóa Cứu Quốc, ông đã có những đóng góp quan trọng cho văn hóa thời bấy giờ.
- Từ năm 1955, ông chuyển đến Sài Gòn, bắt đầu sự nghiệp của mình với nhiều tờ báo nổi tiếng.
- Trong giai đoạn 1960-1961, ông bị bắt giam do những vấn đề chính trị nhưng sự kiên cường đã giúp ông vượt qua.
- Sau khi ra tù, ông tiếp tục cống hiến cho báo chí, viết văn và ghi chép những trải nghiệm về miền Nam.
- Năm 1975, ông gia nhập Hội nhà văn Việt Nam, tiếp tục lan tỏa giá trị văn hóa.

2. Sự nghiệp sáng tác
a. Phong cách sáng tác
- Sơn Nam năng động với những trải nghiệm phong phú về miền Nam Việt Nam, thường được gọi là “ông già Nam Bộ” hay “nhà học giả miền Nam”.
- Tác phẩm của ông không chỉ là những câu chuyện phong phú, mà còn khắc họa tâm hồn người miền Nam với tinh thần kiên cường và sức sống mãnh liệt.
b. Các tác phẩm nổi bật
Ông có một hành trình sáng tác đa dạng, với nhiều tác phẩm tiêu biểu như: “Chuyện xưa tích cũ”, “Hương rừng Cà Mau”, “Nói về Miền Nam”, “Người Sài Gòn”, và “Hồi ký Sơn Nam”,...
c. Giá trị nội dung
- Các tác phẩm của ông vẽ nên bức tranh thiên nhiên hoang sơ, hùng vĩ và rất kỳ bí, đồng thời phản ánh những thử thách mà con người đối mặt.
- Nhân vật trong tác phẩm thể hiện tình cảm chân thành và sự thông minh, gan dạ trước cuộc sống.
d. Giá trị nghệ thuật
- Ông nắm bắt nghệ thuật kể chuyện tự nhiên, thú vị với góc nhìn độc đáo của người kể chuyện “ẩn mình”.
- Ngôn ngữ trong những tác phẩm của ông rất sống động, mang âm hưởng của miền Tây Nam Bộ.

II. Tác phẩm
1. Tóm tắt
Kể về ông Năm Hên, một thợ săn cá sấu tài ba, khi nghe tin có con sấu lớn trong rạch Cái Tàu, ông lập tức đến giúp dân làng. Trên chiếc thuyền của mình, ông không chỉ lướt trên dòng nước mà còn cất lên những bài ca giải oan cho những linh hồn đã khuất vì miếng cơm manh áo. Hành động của ông không phải vì tiền tài mà vì tình yêu thương dành cho người dân và với nỗi lòng trả thù cho người anh trai đã bị sấu tấn công. Dân làng đã xem ông như một 'bậc thánh xứ'.

II. Trả lời câu hỏi

Câu 1 (trang 55 SGK Ngữ văn 12 tập 2)

- Vùng U Minh Hạ được đặc trưng bởi thiên nhiên hoang sơ, trù phú nhưng cũng nguy hiểm và đầy bí ẩn:

+ Mạng lưới kênh rạch, sông nước chằng chịt và những rừng tràm xanh bao phủ.
+ Nơi đây trú ngụ nhiều loại thú dữ như cọp, heo rừng, cá sấu…
+ Cá sấu thường đi ngược dòng để vào sâu trong rừng tràm, với sự xuất hiện của một ao cá sấu mà người dân gọi là 'nhiều như trái mù u chín rụng'.

- Về con người nơi đây:
+ Họ có sức sống bền bỉ, kiên cường, gắn bó chặt chẽ với vùng đất chứa đựng nhiều thử thách như rừng U Minh Hạ.
+ Họ rất nhân văn, nhiều tình cảm, như ông Năm Hên—người vì anh trai đã quyết tâm trở thành thợ săn cá sấu; hay những cụ già luôn nghĩ về tổ tiên, bạn bè đã hy sinh vì miếng cơm manh áo.
+ Họ đều thể hiện sự dũng cảm, gan dạ: 'xóm này thiếu gì trai lực lưỡng từng gài bẫy cọp, săn heo rừng'; ông Năm Hên là người như vậy…

Câu 2 (trang 55 SGK Ngữ văn 12 tập 2)

* Tính cách của ông Năm Hên:
- Đơn giản, mộc mạc (chiếc thuyền ba lá chỉ mang theo một lọn nhang và một hũ rượu);
- Khiêm tốn (ông tự nhận mình chỉ là một người biết chút ít);
- Tâm huyết với tình nghĩa (ban đầu ông săn sấu để trả thù cho anh trai, nhưng sau đó là để bảo vệ người dân trước mối đe dọa, không màng đến lợi ích cá nhân);
- Dũng cảm, thông minh, tài năng (ông đã săn bắt hơn bốn mươi con sấu ở rạch Cái Tàu).

* Nghệ thuật săn sấu của ông Năm Hên:
- Ông sử dụng những phương pháp thông minh: như kế đốt để điều hướng sấu lên bờ, kẹp miệng sấu bằng mảnh bông, cắt đuôi để khiến sấu không thể tấn công, dùng dây buộc chân sau để chúng không thể chạy thoát.
- Nghệ thuật săn sấu của ông được dân làng công nhận và tôn trọng: “Đúng thật là tuyệt chiêu! Ông Năm Hên là bậc thánh xứ…” họ tiếp đón ông với lòng kính trọng.

* Bài hát của ông Năm Hên không chỉ đơn thuần là một bài hát, mà còn mang ý nghĩa sâu sắc:
- Thể hiện sự thương tiếc và đồng cảm với những linh hồn đã vất vưởng trong rừng xanh vì 'bát áo, chén cơm'.
- Nằm trong bối cảnh, bài hát nổi bật những hy sinh, mất mát của người lao động, những người đã gắn bó và khám phá vùng đất U Minh Hạ hoang dã.

Câu 3 (Trang 55 SGK Ngữ văn 12 tập 2)

* Nghệ thuật đặc sắc trong tác phẩm:
- Nghệ thuật kể chuyện tự nhiên, cuốn hút và sử dụng góc nhìn độc đáo của người kể chuyện 'ẩn mình'.
- Ngôn ngữ trong truyện sống động, chứa đựng hơi thở và màu sắc đậm đà của miền Nam Bộ.

Câu 4 (trang 55 SGK Ngữ văn 12 tập 2)

Sự săn bắt sấu tại rừng U Minh Hạ mở ra cho người đọc một hành trình khám phá đầy thu hút, chứa đựng những điều kỳ bí của thiên nhiên và con người nơi cực nam đất nước. Những người dân nơi đây thực sự là những lao động sáng tạo, tài năng và yêu đời trong cuộc chiến sinh tồn, đồng thời họ góp phần quan trọng trong việc xây dựng quê hương và đất nước này.

1. Tác giả

– Sơn Nam (1926 – 2008) là một đứa con của Kiên Giang, vùng đất giàu truyền thống. Ông không chỉ là một người chiến sĩ cách mạng từ năm 1945 mà còn là một nhà văn tài năng nổi bật trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp tại Khu IX Nam Bộ. Sự am hiểu sâu sắc về thiên nhiên, lịch sử và con người nơi đây đã góp phần tạo nên tên tuổi lẫy lừng của ông.

– Những tác phẩm của Sơn Nam luôn thể hiện một bức tranh sinh động về đất rừng và hình ảnh những người nông dân vùng đất mũi Cà Mau. Một số tác phẩm tiêu biểu như Hương rừng Cà Mau, Hai cõi U Minh... đã để lại dấu ấn sâu sắc trong lòng độc giả.

– Nhân vật trong tác phẩm của ông thường mang những phẩm chất đáng quý như cần cù, dũng cảm, thông minh, và tình yêu cuộc sống mãnh liệt.

2. Tác phẩm

a. Nguồn gốc

Bắt sấu rừng U Minh Hạ là một trong mười tám câu chuyện ngắn thuộc tập truyện Hương rừng Cà Mau, được xuất bản vào năm 1962. Hương rừng Cà Mau mở ra một thế giới đầy kỳ thú của miền đất và con người nơi U Minh Nam Bộ. Dù rằng nơi đây vẫn còn mang trong mình những thử thách từ thú dữ, giặc cướp và sự bóc lột từ địa chủ, nhưng tinh thần hồn nhiên, lòng hào phóng và tình yêu cuộc sống của người dân lao động vẫn được thể hiện rõ nét.

b. Tóm tắt tác phẩm

Tại rạch Cái Tàu, thuộc vùng U Minh Hạ, có một ao sấu xuất hiện đông đảo, khiến mọi người không khỏi lo lắng. Vào năm Hên, một thợ săn sấu lừng danh từ Kiên Giang đã nhận được tin cần giúp đỡ và quyết định đến cùng với người bạn là Tư Hoạch. Với sự mưu trí và dũng cảm, ông đã ghi dấu ấn không thể quên khi bắt sống 45 con sấu, trở thành niềm tự hào của dân làng trong ánh mắt ngưỡng mộ và kinh ngạc.

II – Đọc hiểu thêm

Câu 1: Vẻ độc đáo của thiên nhiên và con người U Minh:

a. Thiên nhiên

– Rừng tràm xanh biếc, tràn đầy sức sống.

– Những loài cỏ hoang dại như lau sậy, mốp, cóc kèn ... tô điểm cho vùng đất.

– Sấu xuất hiện dày đặc, 'nhiều như trái mù u chín rụng', tạo nên sự lôi cuốn cho câu chuyện.

Mỗi vùng đất trên Tổ quốc đều có nét đặc trưng riêng, và qua tác phẩm này, Sơn Nam đã vẽ nên bức tranh sinh động về thiên nhiên cùng con người U Minh Hạ.

b. Con người

Những cư dân nơi đây thể hiện một tinh thần kiên cường, mưu trí, và lòng dũng cảm. Họ chẳng ngại gian khổ, mà còn thể hiện sự đoàn kết và ý chí vượt lên khó khăn, từ việc câu sấu bằng lưỡi sắt cho đến việc săn bắt trong những hoàn cảnh không thể dự đoán. Chính những người dân này đã làm cho miền U Minh trở nên sống động và quyến rũ hơn bao giờ hết.

Câu 2: Phân tích tính cách và tài nghệ của nhân vật Năm Hên

a. Nhân vật ông Năm Hên

- Ông là 'người thợ săn sấu lão luyện ở Kiên Giang', nổi tiếng với khả năng bắt sấu chỉ bằng tay không.

- Ông tình nguyện bơi xuồng đến giúp dân, mang theo 'một bó nhang và một hũ rượu':

+ Nhang để tưởng nhớ những người đã bị sấu bắt.

+ Rượu để tăng cường sức mạnh và trí tuệ trong công việc.

- Sự khéo léo và sáng tạo của ông khi bắt sống 45 con sấu thật đáng ngưỡng mộ:

+ Ông đã đào tạo mương cạn, đốt lửa để dẫn dụ sấu lên bờ.

+ Kỹ thuật chặn sấu và khoá miệng chúng bằng mốp 'dính chặt hai hàm răng'.

+ Cuối cùng, ông đã dùng mác sắn lưng cắt gan đuôi rồi trói hai chân sau và đưa chúng về an toàn.

=> Đó là sự tâm huyết, khiêm tốn và sáng tạo tuyệt vời của ông Năm Hên.

b. Bài hát của ông Năm Hên

– 'Tiếng như khóc lóc, nài nỉ. Tiếng như phẫn nộ, bi ai'.

– Bài hát nói về những nỗi khổ đau của những người bị sấu bắt, trong đó có cả anh ruột của ông.

– Âm điệu của bài hát phản ánh cuộc sống khốc liệt của người mở đất, khao khát giải thoát cho họ.

=> Tấm lòng sâu sắc và đồng cảm với đồng bào xấu số đâu đó trong những nét nhạc ấy.

Câu 3. Đặc điểm nghệ thuật kể chuyện, sử dụng ngôn ngữ trong tác phẩm

– Kỹ thuật kể chuyện được xây dựng một cách giản dị nhưng rất hấp dẫn, mang lại cảm giác dễ nhớ cho người đọc.

– Sự miêu tả cảnh vật cùng với tính cách nhân vật được thể hiện một cách tinh tế và sống động qua từng chi tiết tưởng chừng đơn giản.

– Ngôn ngữ tác phẩm mang đậm bản sắc Nam Bộ, sử dụng phong phú, linh hoạt và phản ánh sâu sắc về thiên nhiên cũng như con người sông nước Cà Mau.

Câu 4. Cảm nhận về vùng đất và con người miền cực Nam Tổ quốc qua truyện ngắn Bắt sấu rừng U Minh Hạ

Đọc truyện Bắt sấu rừng U Minh Hạ, tôi cảm thấy như mình được đưa vào một hành trình đến thăm một vùng đất đầy bí ẩn và độc đáo (đặc biệt dành cho những ai từ miền Bắc, miền Trung hoặc thành phố). Đó là quê hương vừa giàu yêu thương vừa đầy khắc nghiệt, nơi sinh ra những con người Việt Nam chất phác, dũng cảm, sáng tạo và luôn yêu đời giữa những khó khăn trong cuộc sống. Qua tác phẩm, độc giả không chỉ tìm thấy niềm phấn khích khi khám phá mà còn hài lòng và tự hào về quê hương đất nước của chính mình.

I - NHỮNG KIẾN THỨC CẦN NẮM VỮNG

1. Cái tên Sơn Nam, bí danh Phạm Minh Tài, ra đời vào một ngày đặc biệt, 11 - 12 - 1926, tại làng Đông Thới, huyện An Biên, tỉnh Rạch Giá (hiện nay thuộc tỉnh Kiên Giang). Trong cuộc kháng chiến chống Pháp, ông không chỉ chiến đấu mà còn góp sức vào văn nghệ ở khu IX Nam Bộ. Sau khi Hiệp định Giơ-ne-vơ được ký kết, ông lựa chọn ở lại Sài Gòn, đóng góp cho nền báo chí và văn học nước nhà. Khi miền Nam được giải phóng, Sơn Nam dồn tâm huyết vào việc sáng tác và biên khảo. Những tác phẩm tiêu biểu của ông phải kể đến: Bà chúa Hòn, Chuyện xưa tích cũ, Hương rừng Cà Mau (tập truyện); Bên rừng cù lao Dung, Tây đầu đỏ (truyện vừa); Lịch sử khẩn hoang miền Nam, Tìm hiểu đất Hậu Giang,...

2. Trong tác phẩm Hương rừng Cà Mau (1962), câu chuyện Bắt sấu rừng U Minh Hạ chính là một trong 18 truyện ngắn gây ấn tượng sâu sắc. Tập truyện như một bức tranh sống động phản ánh vẻ đẹp, đời sống và lịch sử truyền thống của con người ở miền cực Nam Tổ quốc. Sơn Nam không chỉ thể hiện hình ảnh gần gũi của những người nông dân chất phác, dũng cảm mà còn truyền tải phong cách nghệ thuật độc đáo của riêng mình. Lần đầu tiên, Bắt sấu rừng U Minh Hạ được đăng tải trên tuần báo Nhân loại năm 1957, và từ đó đã để lại ấn tượng không thể phai mờ cho bạn đọc.

II - HƯỚNG DẪN ĐỌC VÀ HIỂU VĂN BẢN

Câu 1. Qua các trang văn của Sơn Nam, khung cảnh thiên nhiên tươi đẹp và cuộc sống nơi U Minh Hạ hiện lên như một bức tranh sống động. 'Rừng tràm xanh biếc' điểm xuyết bởi các loại cây cỏ hoang dại như lau sậy, mốp, cóc kèn,... và một ao sấu 'nhiều như trái mù u chín rụng' ở ngọn rạch Cái Tàu. Những con người nơi đây, dù sống trong điều kiện khắc nghiệt, nhưng họ mang trong mình phẩm chất cao đẹp: cần cù, thông minh, dũng cảm và kiên trì. Họ không chỉ thể hiện sức sống mãnh liệt mà còn phản ánh sâu sắc tình yêu nước. Những người dân nơi đây phải vật lộn với sự sống, vượt qua hiểm nguy bằng sự mưu trí khi phải đối diện với cá sấu, như câu sấu bằng lưỡi sắt, bắt sấu tay không, hoặc thậm chí săn heo rừng. Họ chính là linh hồn mang lại sức sống mới cho U Minh, làm cho vùng đất mũi Cà Mau trở nên hấp dẫn hơn bao giờ hết.

Câu 2. Nhân vật Năm Hên, một 'người thợ già' chuyên bắt sấu, đã để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng người đọc. Chỉ với 'một lọn nhang trần và một hũ rượu', ông đã đến ngọn rạch Cái Tàu để đối đầu với những con sấu hung tợn. Lọn nhang không chỉ là sự tưởng nhớ những người đã mất vì cá sấu mà còn thể hiện lòng thành kính, còn hũ rượu tượng trưng cho sức mạnh và sự khôn ngoan. Chiến thuật bẫy cá sấu của ông thật độc đáo: đào đường thoát, đốt cháy sậy đế, nung sấu bằng lửa... Làm nổi bật lên hình ảnh một con người khiêm tốn, mộc mạc nhưng tràn đầy can đảm và thông minh.

Bài hát của Năm Hên vang lên như một bản tưởng niệm đầy xúc động dành cho những người đã bị cá sấu bắt đi, trong đó có cả người anh ruột của ông. Giai điệu chạm đến nỗi đau của những ai phải rời bỏ quê hương vì nỗi niềm riêng, đồng thời thấm đẫm tình thương yêu và lòng đồng cảm với những mảnh đời khốn khó.

Câu 3. Sơn Nam đạt được thành công nổi bật trong việc kể chuyện, ngôn ngữ của ông tựa như dòng chảy mượt mà và gần gũi. Thông qua góc nhìn của người kể, ông vẽ lên bức tranh chân thực về cảnh vật và con người, với những chi tiết giản dị nhưng sắc nét. Ngôn ngữ được sử dụng có hương vị miền Nam đậm đà, với phong phú các phương ngôn, phản ánh rõ nét chân dung con người, đất rừng và sông nước Cà Mau một cách sống động.

Câu 4. Bắt sấu rừng U Minh Hạ không chỉ mang đến cho người đọc cuộc phiêu lưu thú vị mà còn mở ra một hành trình khám phá những điều bí ẩn của thiên nhiên và con người miền cực Nam Việt Nam. Tác phẩm không chỉ là một cuộc dạo chơi hấp dẫn mà còn là cầu nối để bạn đọc thêm yêu quê hương đất nước. Ở đây, mỗi trang sách đều tỏa sáng vẻ đẹp hung vĩ và khắc nghiệt của Việt Nam, kèm theo tinh thần dũng cảm, sáng tạo và một lòng yêu thương mãnh liệt của người dân nơi đây, những người đã không ngừng đấu tranh để xây dựng quê hương của mình.

1. Tác giả

- Sơn Nam (1926 - 2008), ngoài cái tên chính, còn được biết đến với bút danh Phạm Anh Tài, tên khai sinh là Phạm Minh Tài, người con của làng Đông Thới, huyện An Biên, tỉnh Kiên Giang.

- Ông khởi đầu sự nghiệp cách mạng từ năm 1945, đồng thời tham gia tích cực vào các hoạt động văn nghệ trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp tại Khu IX.

- Từ năm 1954 đến năm 1975, ông có khoảng thời gian đáng nhớ gắn liền với báo chí và văn chương tại Sài Gòn.

- Sau sự kiện năm 1975, ông trở thành hội viên của Hội Nhà văn Việt Nam và tham gia vào Ban Chấp hành Hội liên hiệp Văn học nghệ thuật Thành phố Hồ Chí Minh.

- Một số tác phẩm tiêu biểu của ông:

+ Thời kỳ kháng chiến chống Pháp: Tây đầu đỏ, Bên rừng Cù Lao Dung (Giải thưởng Văn nghệ Cửu Long);

+ Thời kỳ 1954 - 1975: Hương rừng Cà Mau, Hai cõi U Minh, Vọc nước giỡn trăng (tập truyện), Bà Chúa Hòn, Chim quyên xuống đất (tiểu thuyết), Tìm hiểu đất Hậu Giang, Văn minh miệt vườn (khảo cứu);

+ Thời kỳ sau 1975: Bến Nghé xưa, Người Sài Gòn (khảo cứu),...

2. Tác phẩm

- Đoạn trích Bắt sấu rừng U Minh Hạ là một trong những tác phẩm tiêu biểu nhất nằm trong tập Hương rừng Cà Mau, gồm 18 truyện ngắn đặc sắc.

- Tập truyện này không chỉ đơn thuần mang đến cho bạn đọc những câu chuyện, mà còn mở ra một thế giới kỳ diệu của vùng rừng U Minh, nơi mà những con người lao động mạnh mẽ với bản lĩnh vững vàng, họ là những người tràn đầy tình yêu và sự kiêu hãnh. Trong từng câu chữ, ta cảm nhận được tình yêu đất nước găm sâu vào tâm hồn nhà văn, hòa quyện cùng cách dẫn dắt ly kỳ, những chi tiết sinh động và nhân vật với hồn sống mãnh liệt, ngôn ngữ mang đậm màu sắc miền Nam.

1 - Trang 55 SGK

Thiên nhiên và con người vùng U Minh Hạ hiện lên với những đặc điểm nổi bật nào?

Trả lời:

Vùng đất U Minh Hạ hiện lên với nhiều đặc trưng nổi bật:

- Thiên nhiên nơi đây như một bức tranh rộng lớn, đầy bí ẩn: "U Minh đỏ ngòm", "rừng tràm xanh mát", "những đàn sấu lội", "những ao sấu", và nhiều nhánh rạch mang tên như đầu sấu, lưng sấu, bàu sấu. Tất cả tạo nên không gian huyền bí và tò mò.

- Người dân nơi đây là những lao động dày dạn và can đảm, ảnh hưởng mạnh mẽ từ những thử thách tự nhiên, tập trung điển hình qua hình ảnh ông Năm Hên, một người sống hào sảng giữa thiên nhiên. Ông có tài năng xuất chúng trong việc bắt sấu, xuất hiện với một chiếc xuồng, hương trầm và hũ rượu, vừa bơi vừa ca hát: "Hồn ở đâu đây. Hồn ơi! Hồn hỡi!" - tạo nên một bản sắc riêng biệt, phản ánh cuộc sống nơi đất rừng Phương Nam.

2 - Trang 55 SGK

Phân tích tính cách, tài nghệ của nhân vật ông Năm Hên và ý nghĩa bài hát của ông mang lại cho bạn?

Trả lời:

Tính cách và tài nghệ của Năm Hên thể hiện rõ nét con người vùng U Minh Hạ:

- Ông là một người tài giỏi và cởi mở, nhưng cũng giữ nhiều điều bí ẩn: mọi người nhìn ông như một thầy tướng, trong khi chỉ mang theo một lọn nhang trầm và một hũ rượu khi đi bắt cá sấu.

- Ông thể hiện kỹ năng phi phàm, can đảm khi bắt sấu chỉ bằng tay không, với thành tích 45 con cá sấu sống nguyên.

- Tấm lòng thủy chung và nghĩa khí của ông thể hiện qua câu nói: "Nghề bắt sấu có thể làm giàu, nhưng tôi không màng đến điều đó".

- Ông cũng yêu ca hát, mặc dù tiếng hát lại mang âm hưởng bi thương:

+ Hình ảnh của ông với chiếc áo rách vai, tóc rối bời, đôi mắt ngầu đỏ khi sức sống của ông thể hiện trong từng câu hát gợi lên nỗi đau thương và sự đấu tranh không ngừng nghỉ để sinh tồn nơi đất rừng u ám.

+ Tiếng hát ấy có thể xem là lời tiễn đưa cho những linh hồn bất hạnh, thậm chí là lời khắc ghi cho những số phận của người sống và người đã khuất:

Hồn ở đâu đây

Hồn ơi! Hồn hỡi

...

Ta thương ta tiếc

Lập đàn giải oan...

- Hình tượng ông Năm Hên vừa giản dị và gần gũi, lại vừa rất mưu trí, can đảm, cuốn hút người đọc. Tiếng hát của ông không chỉ thể hiện tấm lòng trong sáng mà còn là cách để ông tưởng nhớ những người xấu số và bằng sự khôn khéo của mình, ông đã "lập đàn giải oan" cho họ.

3 - Trang 55 SGK

Những nét đặc sắc về nghệ thuật kể chuyện và cách sử dụng ngôn ngữ trong tác phẩm của Sơn Nam là gì?

Trả lời:

Các điểm đặc sắc về nghệ thuật trong tác phẩm:

- Nghệ thuật kể chuyện với những tình tiết ly kỳ, kết hợp với những chi tiết sống động, lối dẫn dắt tự nhiên nhưng cũng rất rõ ràng.

- Nhân vật được khắc họa sinh động, thể hiện chân thực tính cách của con người miền Nam.

- Ngôn ngữ mang đậm bản sắc địa phương, được sử dụng khéo léo để làm nổi bật tâm hồn con người và vẻ đẹp của đất rừng, sông nước Cà Mau.

4 - Trang 55 SGK

Cảm nhận của bạn về vùng đất và con người miền cực Nam tổ quốc qua truyện ngắn Bắt sấu rừng U Minh Hạ?

Trả lời:

Bắt sấu rừng U Minh Hạ không chỉ là một hành trình khám phá đầy kỳ thú mà còn mở ra cho người đọc những góc nhìn sâu sắc về thiên nhiên và con người vùng cực Nam Tổ quốc. Qua tác phẩm, tình yêu quê hương đất nước hiện lên rõ nét, làm cho ta thêm trân trọng những vẻ đẹp của thiên nhiên, những con người sống trọn vẹn với đời mình. Đó là hình ảnh của một đất nước đa dạng, phần hồn và sức sống mãnh liệt của người Việt Nam trong cuộc sống thường nhật, đấu tranh và xây dựng quê hương. Điều khiến tác phẩm để lại ấn tượng sâu sắc chính là những cảm xúc chân thành, sự gắn bó, và tình yêu quê hương thật mãnh liệt mà nó mang lại cho người đọc.

Bố cục:

- Phần 1: Ông Năm Hên một ngày chèo thuyền đến làng Khánh Lâm, nơi mà ông bắt đầu cuộc hành trình đầy ly kỳ với cá sấu.

- Phần 2: Cuộc phiêu lưu bắt sấu của ông Năm Hên được Tư Hoạch thuật lại một cách hấp dẫn, mang đến những cảm xúc thăng trầm.

Câu 1 (trang 55 sgk ngữ văn 12 tập 2)

a, Thiên nhiên vùng U Minh Hạ mở ra một khung cảnh hùng vĩ và bí ẩn:

+ Những rừng tràm xanh mướt, sấu hàng đàn lội qua những con lạch chằng chịt, cùng bức tranh bạch giá đặc trưng của miền đất này.

+ Cà Mau là nơi có những con lạch mang tên độc đáo như đầu sấu, lưng sấu, hay bàu sấu.

→ Một không gian âm u nhưng đầy quyến rũ, mang đến nhiều điều kỳ thú mà thiên nhiên ban tặng.

b, Con người vùng U Minh Hạ: họ mang trong mình sức sống mãnh liệt, tấm lòng ân nghĩa và phẩm chất tài năng, can đảm.

- Hình ảnh ông Năm Hên hiện lên phóng khoáng và dung dị, giữa thiên nhiên bao la, với khả năng vô song trong việc bắt cá sấu.

+ Ông cùng chiếc xuồng gỗ, với những lọn nhang trầm và bình rượu, khéo léo lướt trên mặt nước trong khi hát vang “hồn ở đâu đấy”.

+ Những bí ẩn của con người miền rừng Phương Nam được ghi dấu qua từng hành động của ông.

Câu 2 (trang 55 sgk ngữ văn 12 tập 2)

Tính cách và tài năng của ông Năm Hên là biểu tượng cho con người U Minh Hạ:

- Ông là con người thông minh, cởi mở nhưng cũng chứa đựng nhiều điều bí ẩn; ấn tượng đầu tiên của mọi người thường gợi nhớ đến hình ảnh thầy tướng pháp.

- Tài năng của ông không chỉ nằm ở sự đơn giản, mà còn thể hiện qua những mưu trí độc đáo: chỉ với đôi tay không, ông bắt cá sấu một cách đầy liều lĩnh.

+ Một tinh thần can đảm tuyệt vời khi ông đối mặt với cá sấu trên vùng đất khô cằn, mà không cần đến lưới.

+ Ông đã hạ gục 45 con cá sấu còn sống, một thành tích đáng kinh ngạc.

- Ông là người giàu tình nghĩa và đầy nhiệt huyết, yêu thích âm nhạc nhưng tiếng hát của ông lại mang nỗi xót xa, như một lời than khóc cho những linh hồn bị cá sấu nuốt chửng.

+ Hình ảnh ông với bộ đồ tả tơi, tóc rối bù, đôi mắt đỏ ngầu, và những bó nhang cháy lờ mờ giữa đêm tạo nên một cảm xúc mạnh mẽ, biểu hiện cho nỗi đau thương mà đất rừng phải chịu đựng.

+ Tiếng hát của ông không chỉ làm sống dậy những ký ức buồn đau mà còn như một sự tiễn biệt cho những linh hồn bất hạnh.

→ Hình tượng ông Năm Hên hiện lên thật mộc mạc, chan chứa tình thương, khiêm nhường và đầy mưu trí.

Tiếng hát của ông chính là trái tim ấm áp, thể hiện tấm lòng nhân ái và đầy khôn khéo để giải oan cho những sinh vật nơi đây.

Câu 3 (trang 55 sgk ngữ văn 12 tập 1)

Nghệ thuật kể chuyện độc đáo cùng ngôn từ của Sơn Nam trong tác phẩm:

Không thể không nhắc đến lối dẫn dắt câu chuyện tự nhiên, mộc mạc và rõ ràng, dễ hiểu.

- Ngôn ngữ Nam Bộ được khắc họa sắc nét, phản ánh chân thực tâm hồn và bản sắc con người, cũng như phong cảnh trù phú của vùng đất và dòng sông Cà Mau.

Câu 4 (trang 55 sgk ngữ văn 12 tập 1)

Con người và vùng đất tại cực nam Tổ quốc qua truyện ngắn “Bắt sấu rừng U Minh Hạ” được khắc họa sinh động:

- Họ chân thật, giản dị và luôn tràn đầy yêu thương dành cho nhau.

- Sự chăm chỉ, kiên trì, dũng cảm và tài trí của họ trong cuộc sống, để duy trì và xây dựng quê hương.

- Những con người hào sảng, luôn sẵn sàng hỗ trợ và giúp đỡ mọi người xung quanh.