Top 6 Bài viết 'Săn lùng sấu rừng Xã Khánh Lâm, Cà Mau' của Sơn Nam học sinh lớp 12 xuất sắc

I. Tác giả
1. Hồ sơ cá nhân
- Sơn Nam, tên thật là Phạm Minh Tài, sinh năm 1926 tại Kiên Giang và từ trần năm 2008 tại thành phố Hồ Chí Minh.
- Thời trẻ, ông nhận được nền giáo dục tại quê hương trước khi chuyển đến Cần Thơ để học trung học.
- Ông gia nhập Thanh niên Tiền Phong và hội Văn hóa Cứu Quốc vào năm 1945, tiếp đó là tham gia Phòng Chính trị Quân khu và Phòng văn nghệ ban tuyên huấn xứ ủy Nam Bộ.
- Năm 1955, ông chuyển đến Sài Gòn và làm việc với nhiều tờ báo nổi tiếng.
- Giai đoạn 1960-1961, ông trải qua thời kỳ bị bắt giam do các lý do chính trị.
- Sau khi mãn hạn tù, ông tiếp tục công việc báo chí, sáng tác văn học và nghiên cứu về miền Nam.
- Năm 1975, ông tham gia Hội nhà văn Việt Nam, tiếp tục góp sức cho văn hóa nghệ thuật.

2. Sự nghiệp sáng tác
a. Phong cách sáng tác
- Sơn Nam được biết đến như một cây bút tài năng chuyên viết về miền Nam Việt Nam, được gọi với những biệt danh như “ông già Nam Bộ” và “nhà học giả của miền Nam”.
- Phong cách sáng tác của ông nổi bật với những câu chuyện li kì, nhân vật sống động rất nhân văn, thể hiện bản sắc kiên cường của miền Nam.
b. Các tác phẩm nổi bật
Ông đã để lại nhiều tác phẩm quý giá qua các thể loại, điển hình như: “Chuyện xưa tích cũ”, “Hương rừng Cà Mau”, “Nói về Miền Nam”, “Người Sài Gòn”, “Hồi ký Sơn Nam”,...
c. Giá trị nội dung
- Các tác phẩm của ông phác họa nên một thiên nhiên hoang sơ, hùng vĩ và bí ẩn, đầy thách thức đối với con người.
- Nhân vật trong tác phẩm thường mang nét phóng khoáng, giản dị, giàu tình cảm, thể hiện ý chí mạnh mẽ và tài năng.
d. Giá trị nghệ thuật
- Nghệ thuật kể chuyện của ông rất tự nhiên và lôi cuốn, với lối sử dụng góc nhìn người kể chuyện “ẩn mình”.
- Ngôn ngữ trong tác phẩm sắc nét và đặc trưng của miền Nam.

II. Tác phẩm
1. Tóm tắt
Câu chuyện xảy ra khi có tin đồn về một con cá sấu khổng lồ xuất hiện tại rạch Cái Tàu, ông Năm Hên, một thợ săn cá sấu tài ba, quyết định ra tay giúp đỡ dân làng. Ông khéo léo dùng thuyền để di chuyển trên rạch, vừa hát những bài ca giải oan cho những linh hồn đã mất trong vùng rừng xanh, nước đỏ, Bên cạnh đó, ông chỉ mang theo một ít nhang và một hũ rượu để làm lễ. Mục đích của ông không phải để kiếm tiền mà là để bảo vệ dân làng và trả thù cho người anh trai đã bị cá sấu tấn công. Dân làng tôn kính ông như một 'bậc thánh xứ'.

II. Trả lời câu hỏi

Câu 1 (trang 55 SGK Ngữ văn 12 tập 2)

- Đặc điểm nổi bật của thiên nhiên vùng U Minh Hạ là: hoang sơ, phong phú nhưng cũng đầy hiểm họa và huyền bí:

+ Hệ thống kênh rạch, dòng sông rộng lớn và những rừng tràm bao quát.

+ Nơi đây có nhiều loài động vật hoang dã như cọp, heo rừng và cá sấu...

+ Cá sấu thường ngược dòng sông để vào tận rừng tràm sinh sống, có người đã phát hiện một ao cá sấu ở ngọn rạch Cái Tàu, với số lượng sấu 'như trái mù u chín rụng'.

- Đặc điểm nổi bật của con người vùng U Minh Hạ:

+ Sức sống mãnh liệt: họ tồn tại và thích nghi trên mảnh đất đầy thử thách như rừng U Minh Hạ.

+ Tình người phong phú: ông Năm Hên, vì anh trai bị sấu tấn công, quyết định trở thành thợ săn cá sấu; những cụ già vẫn nhớ về tổ tiên, những người đã hy sinh vì miếng ăn...

+ Dũng cảm và kiên quyết: 'xóm này có nhiều trai lực lưỡng từng bắt cọp, săn heo rừng'; ông Năm Hên cũng xuất sắc trong việc săn bắt sấu…

Câu 2 (trang 55 SGK Ngữ văn 12 tập 2)

* Tính cách của ông Năm Hên:

- Đơn giản và mộc mạc (chiếc thuyền ba lá với chỉ một lọn nhang và một hũ rượu);

- Khiêm nhường (ông tự nhận 'chỉ là một người biết chút ít, chỉ có vài mưu mẹo');

- Tâm huyết với tình nghĩa (ban đầu ông săn sấu để trả thù cho anh trai, sau đó lại trở thành người bảo vệ cho dân làng, không vì vàng bạc mà chỉ vì nghĩa vụ 'nghề săn sấu có thể mang lại phú quý, nhưng tôi không theo đuổi điều ấy');

- Dũng cảm, thông minh và tài năng (săn bắt hơn bốn mươi con sấu tại rạch Cái Tàu).

* Nghệ thuật săn sấu của ông:

- Phương pháp săn cá sấu khéo léo và dũng cảm: ông dùng cách đốt để dụ sấu lên bờ, chuẩn bị đường đi sẵn, kẹp miệng sấu bằng bông và chặt đuôi để chúng không thể tấn công, dùng dây cóc kèn trói chân sau và giữ chân trước để khiến chúng dễ dàng theo xuồng về.

- Nghệ thuật săn sấu của ông nhận được sự tôn trọng và khen ngợi từ người dân: “Đúng là tuyệt chiêu! Ông Năm Hên, thực sự là bậc thánh xứ...” và họ sẽ hỗ trợ ông đến già.

* Bài ca của ông Năm Hên truyền tải thông điệp sâu sắc:

- Bài hát không chỉ thể hiện sự thương tiếc, đồng cảm mà còn giải oan cho những linh hồn đã phải ra đi trong rừng xanh nước đỏ vì "bát ăn, chén cơm".

- Nó cũng làm nổi bật sự hy sinh và mất mát của những người lao động gắn liền với mảnh đất rừng U Minh Hạ, nơi đầy bí ẩn.

Câu 3 (Trang 55 SGK Ngữ văn 12 tập 2)

* Nghệ thuật đặc sắc của tác phẩm:

- Nghệ thuật kể chuyện tự nhiên, lôi cuốn với góc nhìn của nhân vật ẩn mình.

- Ngôn ngữ sinh động, mang hơi thở và sắc thái của miền Nam Bộ.

Câu 4 (trang 55 SGK Ngữ văn 12 tập 2)

Sự săn bắt cá sấu ở rừng U Minh Hạ mang lại cho độc giả một trải nghiệm khám phá phong phú và mở ra những điều kỳ bí của thiên nhiên cùng con người nơi miền cực nam của tổ quốc. Những người dân nơi đây thực sự là những người cần cù, tài năng và lạc quan trong cuộc sống hàng ngày, đồng thời góp phần vào công cuộc phát triển quê hương đất nước.

1. Tác giả

– Sơn Nam (1926 – 2008) là một trong những cây bút tiêu biểu của Kiên Giang, nổi bật với tư cách là người anh hùng cách mạng từ năm 1945 và là gương mặt nổi bật trong nền văn học thời kỳ kháng chiến chống Pháp tại khu IX Nam Bộ. Tình yêu đất nước và sự am hiểu sâu sắc về thiên nhiên, lịch sử và con người vùng đất địa đầu cực Nam Tổ quốc đã tạo nên thương hiệu của ông.

– Di sản văn học của Sơn Nam chủ yếu phản ánh vẻ đẹp của đất rừng và hình tượng người nông dân vùng Cà Mau, thể hiện qua các tác phẩm nổi tiếng như Hương rừng Cà Mau và Hai cõi U Minh...

– Trong sáng tác của ông, con người làng quê Nam Bộ luôn hiện lên với tính cách cần cù, dũng cảm cùng tâm hồn lạc quan yêu đời.

2. Tác phẩm

a. Nguồn gốc

Bắt sấu rừng U Minh Hạ là một trong mười tám truyện ngắn tại tập truyện Hương rừng Cà Mau, được phát hành vào năm 1962. Tác phẩm mở ra một thế giới kỳ thú đầy màu sắc của đất và người vùng U Minh Nam Bộ. Ở nơi đây, bất chấp vẻ đẹp tươi mát của rừng vàng và biển bạc, người dân vẫn phải đối mặt với vô vàn thử thách từ thú dữ, giặc cướp và sự bóc lột của địa chủ. Thế nhưng, những con người lao động vẫn thể hiện sự hồn nhiên, hào phóng và tình yêu cuộc sống sâu sắc.

b. Tóm tắt tác phẩm

Tại rạch Cái Tàu, vùng U Minh Hạ, một con sấu khổng lồ đã xuất hiện, dày đặc như trái mù u chín rụng. Năm Hên, một thợ săn sấu lão luyện từ Kiên Giang, đã nhận lời đến giúp dân làng bắt sấu sau khi nghe tin. Đồng hành cùng với Tư Hoạch, ông đã thực hiện chiến công ấn tượng khi bắt sống 45 con sấu, khiến người dân nơi đây vô cùng kinh ngạc và thán phục.

II – Đọc hiểu thêm

Câu 1: Vẻ độc đáo của thiên nhiên và con người U Minh:

a. Thiên nhiên

– Rừng tràm bạt ngàn xanh mướt.

– Những loài cỏ hoang dã như lau sậy, mốp, cóc kèn...

– Sấu xuất hiện nhiều đến nỗi, 'nhiều như trái mù u chín rụng'.

Trong tác phẩm, Sơn Nam đã thể hiện vẻ độc đáo của thiên nhiên và con người vùng U Minh Hạ, qua từng chi tiết tinh tế nhất.

b. Con người

Người dân sống ở vùng đất khắc nghiệt này thể hiện tinh thần cần cù, mưu trí và can trường. Họ không chỉ thương tiếc đồng bào bị sấu bắt mà còn vượt qua mọi gian khó bằng sự thông minh và sức mạnh: từ việc câu sấu bằng lưỡi sắt đến việc dùng vịt sống làm mồi, hay bắt sấu bằng tay không. Những con người này chính là những người làm hồi sinh vùng U Minh, tô điểm thêm cho miền Cà Mau trở nên cuốn hút hơn.

Câu 2: Phân tích tính cách và tài nghệ của nhân vật Năm Hên

a. Nhân vật ông Năm Hên

- Ông là 'người thợ già chuyên bắt sấu ở Kiên Giang', với khả năng bắt sấu bằng tay không.

- Ông đã tình nguyện bơi xuồng đến phụ giúp dân làng chỉ với 'một bó nhang và một hũ rượu':

+ Nhang dùng để tưởng niệm những nạn nhân bị sấu bắt.

+ Rượu để tăng cường sức mạnh và khôn ngoan.

- Ông sử dụng mưu mẹo tài tình để bắt sống 45 con sấu:

+ Đào rãnh cạn dần, đốt lửa dẫn dụ sấu lên bờ.

+ Chặn sấu lại và khóa miệng chúng bằng mốp 'dính chặt hai hàm răng'.

+ Dùng mác sắn lưng cá sấu, cắt gan đuôi, trói hai chân sau và đưa chúng về.

=> Từ vẻ ngoài giản dị, ông Năm Hên thể hiện tâm huyết, sự khiêm tốn và óc sáng tạo vượt bậc.

b. Bài hát của ông Năm Hên

– 'Tiếng như khóc lóc, nài nỉ. Tiếng như phẫn nộ, bi ai'.

– Nội dung bài hát nói về những người xấu số bị sấu bắt, trong đó có anh ruột của ông.

– Bài hát thể hiện cuộc život khắc nghiệt của những người mở đất, cùng mong muốn giải oan cho họ.

=> Thể hiện tấm lòng sâu sắc, đồng cảm với đồng bào xấu số của ông.

Câu 3. Đặc điểm nghệ thuật kể chuyện, sử dụng ngôn ngữ trong tác phẩm

– Kỹ thuật kể chuyện: giản dị nhưng hấp dẫn và dễ nhớ.

– Miêu tả cảnh vật và tính cách nhân vật: tinh tế và sống động, dù chỉ qua một vài chi tiết.

– Ngôn ngữ: mang bản sắc Nam Bộ đậm đà, sử dụng phong phú và linh hoạt các ngôn ngữ địa phương, tạo nên hình ảnh sâu sắc về thiên nhiên và con người sống sông nước Cà Mau.

Câu 4. Cảm nhận về vùng đất và con người miền cực Nam Tổ quốc qua truyện ngắn Bắt sấu rừng U Minh Hạ

Khi đọc Bắt sấu rừng U Minh Hạ, người đọc như được khám phá một vùng đất mới lạ, đặc biệt là với những ai đến từ miền Bắc, miền Trung hoặc thành phố lớn, với những bí ẩn từ thiên nhiên và con người đặc sắc nhưng vẫn gần gũi. Đó là quê hương đầy yêu thương nhưng cũng khắc nghiệt, nơi mà những con người Việt Nam chất phác, kiên cường, sáng tạo cùng nhau tồn tại và phát triển trong cuộc sống đấu tranh và phát triển đất nước. Qua đó, độc giả không chỉ cảm thấy hào hứng khám phá mà còn tự hào về quê hương đất nước thân thương của mình.

I - KIẾN THỨC CƠ BẢN CẦN NẮM VỮNG

1. Sơn Nam, tên thật là Phạm Minh Tài, sinh ngày 11 - 12 - 1926 tại làng Đông Thới, huyện An Biên, tỉnh Rạch Giá (hiện nay thuộc tỉnh Kiên Giang). Trong giai đoạn kháng chiến chống Pháp, ông rất tích cực tham gia vào các hoạt động văn nghệ tại khu IX Nam Bộ. Sau Hiệp định Giơ-ne-vơ, ông ở lại Sài Gòn để tiếp tục đóng góp cho ngành báo chí và văn học. Sau khi miền Nam được giải phóng, Sơn Nam tiếp tục đẩy mạnh sự nghiệp sáng tác và nghiên cứu biên khảo. Một số tác phẩm tiêu biểu của ông có thể kể đến: Bà chúa Hòn, Chuyện xưa tích cũ, Hương rừng Cà Mau (tập truyện); Bên rừng cù lao Dung, Tây đầu đỏ (truyện vừa); Lịch sử khẩn hoang miền Nam, Tìm hiểu đất Hậu Giang, ...

2. Trong tập truyện Hương rừng Cà Mau (1962), tác phẩm Bắt sấu rừng U Minh Hạ nổi bật với những cái nhìn ấn tượng của mình. Tập truyện này là một bức tranh sinh động về cảnh sắc, đời sống, lịch sử và phẩm chất con người ở miền cực Nam Tổ quốc. Sơn Nam không chỉ khắc họa được vẻ đẹp bình dị của những nông dân chân chất, dũng cảm, mà còn thể hiện rõ nét phong cách nghệ thuật riêng của bản thân. Bắt sấu rừng U Minh Hạ lần đầu tiên được xuất bản trên tuần báo Nhân loại vào năm 1957.

II - HƯỚNG DẪN ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN

Câu 1. Qua tác phẩm, cảnh sắc thiên nhiên và cuộc sống tại vùng U Minh Hạ hiện ra như một bức tranh sống động và đẹp đẽ. 'Rừng tràm xanh biếc,' với những cây cỏ hoang dại như lau sậy, mốp, cóc kèn,... Đặc biệt, ở ngọn rạch Cái Tàu, có một ao sấu 'nhiều như trái mù u chín rụng'. Con người ở vùng đất khắc nghiệt này mang trong mình những phẩm chất tuyệt vời như cần cù, mưu trí, gan dạ và can trường, không chỉ thể hiện sức sống mãnh liệt mà còn kể lên câu chuyện của lòng yêu nước sâu sắc. Họ tiếc thương những người hàng xóm bị cá sấu bắt, vượt qua khó khăn và nguy hiểm bằng sức mạnh và trí tuệ: câu sấu bằng lưỡi sắt, móc mồi bằng con vịt sống, bắt sấu tay không, ăn ong, bẫy cọp và săn heo rừng,... Những con người này đã mang lại sức sống mới cho vùng đất U Minh, khiến cho vùng đất mũi Cà Mau trở nên hấp dẫn hơn bao giờ hết.

Câu 2. Tính cách và tài năng của Năm Hên để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng độc giả. Được mệnh danh là 'người thợ già chuyên bắt sấu ở Kiên Giang', ông đến ngọn rạch Cái Tàu chỉ với 'một lọn nhang trần và một hũ rượu'. Lọn nhang để tưởng niệm những nạn nhân của cá sấu, còn hũ rượu tượng trưng cho sức mạnh và sự khôn ngoan trong công việc của mình, như một lễ rước. 'Chuyên bắt sấu trên khô, không cần lưỡi', ông đã phát triển những chiến thuật độc đáo như đào đường thoát, đốt cháy sậy đế, nung sấu bằng lửa để khiến chúng bị bỏng rát và nhức mắt. Sau đó, ông dùng mốp kẹp chặt giữa hai hàm răng của sấu, đồng thời dùng mác cắt gân đuôi và trói chân sau trước khi đưa chúng về. Cách miêu tả của Sơn Nam đã khắc họa rõ nét hình ảnh một nhân vật khiêm tốn, giản dị nhưng ẩn chứa đầy dũng cảm và trí thông minh.

Bài hát của Năm Hên chứa đựng nỗi nhớ thương sâu sắc về những nạn nhân đã qua đời oan uổng dưới tay cá sấu, trong đó có cả anh ruột của ông. Lời ca phản ánh sự đau buồn của những người phải rời xa vùng 'đầu bãi cuối gành' vì nỗi muộn phiền nhỏ bé, đồng thời thể hiện lòng thương tiếc đối với đồng bào. Bản hát cũng làm nổi bật cuộc sống khó khăn mà người dân U Minh phải gánh chịu, nơi nhiều người buộc phải từ bỏ quê hương chỉ vì 'manh áo chén cơm', thể hiện sự đồng cảm từ một con người mang trong mình lòng yêu thương vô bờ bến.

Câu 3. Sơn Nam đã thành công đặc biệt trong việc kể chuyện và sử dụng ngôn ngữ trong những tác phẩm của mình. Qua cái nhìn từ người thuật lại, Sơn Nam có lối kể mộc mạc và tự nhiên, nhưng lại đầy sáng tạo và sắc sảo. Những nét độc đáo về cảnh vật và tính cách nhân vật được thể hiện qua những chi tiết giản dị... Ngôn ngữ trong truyện mang đậm phong vị miền Nam, với việc sử dụng linh hoạt và phong phú các phương ngữ, đã khắc họa sống động về con người, đất rừng và sông nước Cà Mau.

Câu 4. Bắt sấu rừng U Minh Hạ không chỉ mang lại cho độc giả những trải nghiệm thú vị và kỳ thú trong việc khám phá những điều bí ẩn và độc đáo về thiên nhiên cũng như con người ở vùng cực Nam quê hương, mà còn nuôi dưỡng tình yêu thêm sâu đậm với mảnh đất và tâm hồn Việt Nam. Tác phẩm không chỉ là một cuộc phiêu lưu hấp dẫn, mà còn là cơ hội để người đọc gắn bó hơn và tự hào về đất nước và quê hương của mình. Ở đây, vẫn còn đó vẻ đẹp của đất Việt với những khắc nghiệt riêng mà con người đã chiến đấu không ngừng nghỉ để xây dựng quê hương.

1. Tác giả

- Sơn Nam (1926 - 2008), một trong những cây bút nổi bật của văn học Việt Nam, còn được biết đến với bút danh khác là Phạm Anh Tài, tên thật là Phạm Minh Tài, sinh ra tại làng Đông Thới, huyện An Biên, tỉnh Kiên Giang.

- Ông bắt đầu tham gia hoạt động cách mạng từ năm 1945 và đã có những cống hiến đáng kể cho văn học nghệ thuật trong quá trình kháng chiến chống Pháp tại Khu IX.

- Từ năm 1954 đến 1975, ông tiếp tục công việc viết lách và báo chí tại Sài Gòn, góp phần quan trọng vào nền văn học miền Nam.

- Sau năm 1975, Sơn Nam trở thành hội viên Hội Nhà văn Việt Nam và giữ vị trí Ủy viên Ban Chấp hành Hội liên hiệp Văn học nghệ thuật Thành phố Hồ Chí Minh.

- Một số tác phẩm tiêu biểu:

+ Giai đoạn kháng chiến chống Pháp: Tây đầu đỏ, Bên rừng Cù Lao Dung (Giải thưởng Văn nghệ Cửu Long);

+ Giai đoạn 1954 - 1975: Hương rừng Cà Mau, Hai cõi U Minh, Vọc nước giỡn trăng (tập truyện), Bà Chúa Hòn, Chim quyên xuống đất (tiểu thuyết), Tìm hiểu đất Hậu Giang, Văn minh miệt vườn (khảo cứu);

+ Giai đoạn sau 1975: Bến Nghé xưa, Người Sài Gòn (khảo cứu),...

2. Tác phẩm

- Đoạn trích "Bắt sấu rừng U Minh Hạ" nằm trong số 18 truyện ngắn xuất sắc của tác phẩm "Hương rừng Cà Mau".

- "Hương rừng Cà Mau" là một tập hợp 18 truyện ngắn, mang đến cho người đọc những trải nghiệm phong phú về miền rừng U Minh, nơi mà cuộc sống của người dân lao động luôn tràn đầy sức sống, ý chí kiên cường và tài hoa. Tình yêu quê hương, đất nước của tác giả được thể hiện một cách sâu sắc qua từng trang viết, cùng với những tình tiết ly kỳ, nhân vật chân thật và ngôn ngữ đậm màu sắc vùng miền.

1 - Trang 55 SGK

Những đặc điểm nổi bật của thiên nhiên và con người vùng U Minh Hạ là gì?

Trả lời:

Thiên nhiên và con người U Minh Hạ nổi bật qua những đặc điểm sau:

- Thiên nhiên U Minh Hạ hiện ra như một thế giới kỳ thú với hình ảnh những cánh rừng tràm xanh mát, những con sấu lội từng đàn, và những ngã ba mang tên đầy bí ẩn như đầu sấu, lưng sấu, tạo nên một bức tranh thiên nhiên huyền ảo.

- Con người nơi đây lại là những người lao động tài năng, dũng cảm, sống nghĩa tình và luôn sẵn sàng đương đầu với thử thách. Hình ảnh ông Năm Hên, một người đàn ông phóng khoáng giữa thiên nhiên mênh mông, với tài nghệ bắt sấu độc đáo, mang đến cho người đọc cảm nhận sâu sắc về tính cách của người dân U Minh.

2 - Trang 55 SGK

Phân tích tính cách và tài nghệ của nhân vật ông Năm Hên. Ý nghĩa bài hát của ông mang lại cho bạn là gì?

Trả lời:

Tính cách và tài nghệ của Năm Hên là biểu tượng cho bản lĩnh con người vùng U Minh Hạ:

- Ông là một nhân vật bí ẩn nhưng cởi mở, để lại ấn tượng đầu tiên như một thầy tướng pháp khi đến nơi bắt sấu chỉ mang theo một lọn nhang trầm và một hũ rượu.

- Với tài năng phi thường trong nghề bắt sấu bằng tay không, ông Năm Hên thể hiện sự can đảm và tinh tế khi một mình bắt sống tới 45 con sấu.

- Ông sống rất nghĩa khí, khi khẳng định rằng dù nghề bắt sấu có thể mang lại sự giàu có, nhưng ông lại không màng đến điều đó.

- Ông còn là một người yêu âm nhạc, với những tiếng hát đầy tâm tư, giống như tiếng khóc lóc và phẫn nộ, thể hiện nỗi đau của những con người đã hy sinh vì cuộc sống.

- Hình ảnh ông với trang phục rách rưới, ánh mắt dữ dội, lọn nhang cháy đỏ trong tay không chỉ gợi lên những đau thương mà còn thể hiện vẻ đẹp bi tráng của những người dân chịu đựng khó khăn để làm chủ thiên nhiên.

- Tiếng hát của ông như một sợi dây nối kết với những linh hồn bất hạnh, người đã bị sấu tàn phá, tạo nên một không gian tâm linh, sâu sắc vừa giản dị vừa giàu tình nghĩa.

3 - Trang 55 SGK

Về nghệ thuật kể chuyện và ngôn ngữ của Sơn Nam trong tác phẩm, bạn cảm nhận điều gì đặc sắc?

Trả lời:

Nghệ thuật của Sơn Nam trong tác phẩm rất phong phú với:

- Cách kể chuyện li kì, cùng nhiều chi tiết gợi cảm, dẫn dắt câu chuyện một cách tự nhiên, rõ ràng và mạch lạc.

- Nhân vật trong tác phẩm mang đậm chất sống, phản ánh rõ nét tính cách của con người Nam Bộ.

- Ngôn ngữ được sử dụng một cách tinh tế, vùng miền với những phương ngữ phong phú, khắc họa sâu sắc tâm hồn của con người và vùng đất Cà Mau.

4 - Trang 55 SGK

Những cảm nhận về vùng đất và con người miền cực Nam Tổ quốc qua truyện ngắn "Bắt sấu rừng U Minh Hạ"?

Trả lời:

"Bắt sấu rừng U Minh Hạ" không chỉ mở ra trước mắt người đọc những điều kỳ thú, bí ẩn của thiên nhiên, con người vùng cực Nam Tổ quốc, mà còn thổi bùng lên lòng yêu nước và niềm tự hào về quê hương. Vẻ đẹp của thiên nhiên Việt Nam hiện lên vừa phong phú vừa khắc nghiệt, phản ánh tinh thần cần cù, dũng cảm và trí tuệ của người Việt trong cuộc sống và phát triển đất nước. Sự kỳ diệu trong việc khám phá tình cảm sâu sắc và gần gũi này chính là điều mà tác phẩm gửi gắm đến cho người đọc.

Bố cục:

- Phần 1: Câu chuyện ông Năm Hên chèo thuyền đến làng Khánh Lâm để bắt cá sấu

- Phần 2: Cuộc phiêu lưu bắt cá sấu đầy kịch tính của ông Năm Hên qua lời kể của Tư Hoạch

Câu 1 (trang 55 sgk ngữ văn 12 tập 2)

a, Thiên nhiên vùng U Minh Hạ hiện lên như một thế giới bí ẩn và kỳ diệu:

+ U Minh với màu đỏ rực, những cánh rừng tràm xanh mướt, cùng những đàn sấu lội lờ đờ, và miền bạch giá mờ ảo

+ Cà Mau nổi bật với các lạch và ngã ba mang tên độc đáo như đầu sấu, lưng sấu, và bàu sấu

→ Đây thực sự là một nơi âm u, huyền bí, đầy điều kỳ thú

b, Hình ảnh con người ở vùng U Minh Hạ: họ mang trong mình sức sống bền bỉ, tình cảm sâu sắc, và tính tài hoa dũng mãnh

- Ông Năm Hên, một nhân vật sống phóng khoáng giữa khung cảnh thiên nhiên hùng vĩ, sở hữu tài năng bắt cá sấu

+ Hình ảnh ông Năm với chiếc xuồng, nhang trầm và hũ rượu, lướt sóng và ngân nga bài hát “hồn ở đâu đấy”

+ Tất cả đều mang âm hưởng huyền bí, phản ánh rõ nét nét văn hóa con người đất rừng phương Nam

Câu 2 (trang 55 sgk ngữ văn 12 tập 2)

Tính cách và tài năng của Năm Hên tiêu biểu cho bản sắc con người U Minh Hạ:

- Ông là một người tài ba, cởi mở và có nội tâm phức tạp: ấn tượng đầu tiên của mọi người về ông là như một thầy tướng pháp bí ẩn

- Năm Hên sở hữu tài năng vượt trội và mưu kế kỳ diệu: là một nghệ nhân bắt cá sấu bằng tay không

+ Ông can đảm dũng cảm bắt sấu mà không cần sử dụng lưới

+ Ông đã bắt được 45 con cá sấu còn sống nguyên vẹn

- Ông là người mang đầy nghĩa khí và tình cảm

- Đam mê ca hát, nhưng âm thanh từ giọng hát của ông lại mang âm hưởng buồn bã và phẫn uất

+ Hình ảnh ông với áo rách vai, tóc rối bù, đôi mắt đỏ ngầu cùng những nén nhang đỏ cháy lập lòe trong tay khiến ta liên tưởng đến những nỗi đau mà con người phải gánh chịu trên vùng đất hoang dã kỳ bí này

+ Tiếng hát của ông cứ như một tiếng lòng dành cho những linh hồn bất hạnh đã trở thành nạn nhân của cá sấu

→ Hình tượng Năm Hên được khắc họa một cách mộc mạc, giàu tình thương, khiêm nhường nhưng cũng vô cùng mưu lược và can đảm

Tiếng hát của ông chính là tấm lòng sâu nặng tình người, thông qua các hành động khéo léo để xoa dịu những đau thương trong cuộc sống.

Câu 3 ( trang 55 sgk ngữ văn 12 tập 1)

Đặc sắc nghệ thuật kể chuyện và việc sử dụng ngôn ngữ của Sơn Nam trong tác phẩm:

Lối kể chuyện mộc mạc, tự nhiên, dễ hiểu và súc tích

- Ngôn ngữ Nam Bộ được làm nổi bật, khắc họa sâu sắc bản sắc tâm hồn con người và vẻ đẹp của đất rừng, sông nước ở Cà Mau

Câu 4 (trang 55 sgk ngữ văn 12 tập 1)

Con người và vùng đất cực Nam của tổ quốc qua tác phẩm Bắt sấu rừng U Minh Hạ:

- Chân chất, thật thà, và đầy tình yêu thương giữa con người với con người

- Chăm chỉ, cần cù, dũng cảm và thông minh trong cuộc sống, xây dựng và phát triển đất nước

- Những con người hào sảng, luôn vì mọi người mà cống hiến hết mình