Top 6 Bài viết 'Săn lùng sấu rừng Xã Nguyễn Phích, Cà Mau' của Sơn Nam học sinh lớp 12 xuất sắc

I. Tác giả
1. Hồ sơ cá nhân
- Sơn Nam, tên thật Phạm Minh Tài, sinh năm 1926 tại Kiên Giang và mất năm 2008 tại TP Hồ Chí Minh.
- Ông đã trải qua những năm tháng học tập đầu đời tại quê hương và tiếp tục học trung học tại Cần Thơ.
- Năm 1945, ông gia nhập Thanh niên Tiền Phong và tham gia vào các tổ chức văn hóa như hội Văn hóa Cứu Quốc, Phòng Chính trị Quân khu và Phòng văn nghệ của ban tuyên huấn xứ ủy Nam Bộ.
- Đến năm 1955, ông chuyển về Sài Gòn và làm việc cho các tờ báo lớn.
- Trong giai đoạn 1960-1961, ông bị bắt giam vì lý do chính trị.
- Sau khi ra tù, ông không ngừng hoạt động trong lĩnh vực báo chí, viết văn và thực hiện các nghiên cứu về miền Nam.
- Năm 1975, ông tiếp tục góp mặt trong nền văn hóa và nghệ thuật Việt Nam, tham gia vào Hội nhà văn Việt Nam.

2. Sự nghiệp sáng tác
a. Phong cách sáng tác
- Sơn Nam được xem là một nhà văn và nhà nghiên cứu tài năng về miền Nam Việt Nam, với các biệt danh như “ông già Nam Bộ” và “nhà học giả miền Nam”.
- Phong cách sáng tác của ông thể hiện rõ tinh thần miền Nam, với những câu chuyện cuốn hút và các nhân vật sống động, mang đậm tính nhân văn và nghị lực phi thường.
b. Các tác phẩm nổi bật
Ông sáng tác trong nhiều thể loại và để lại những tác phẩm để đời như “Chuyện xưa tích cũ”, “Hương rừng Cà Mau”, “Nói về Miền Nam”, “Người Sài Gòn”, và “Hồi ký Sơn Nam”.

c. Giá trị nội dung
- Những tác phẩm của ông thể hiện vẻ đẹp hoang sơ, hùng vĩ và đầy bí ẩn của thiên nhiên miền Nam, mang nhiều thách thức cho con người.
- Các nhân vật trong tác phẩm thường mang những nét tính cách phóng khoáng, giản dị, và giàu tình cảm, bên cạnh sự thông minh, tài năng và dũng cảm.
d. Giá trị nghệ thuật
- Sơn Nam sở hữu nghệ thuật kể chuyện tự nhiên và lôi cuốn, thường sử dụng góc nhìn trần thuật “ẩn mình”.
- Ngôn ngữ của ông rất sống động, mang đậm sắc thái địa phương.

II. Tác phẩm
1. Tóm tắt
Khi nghe tin về sự xuất hiện của cá sấu lớn ở hạ lưu rạch Cái Tàu, ông Năm Hên - thợ săn cá sấu lão luyện, lập tức lên đường giúp đỡ người dân nơi đây. Ông chở thuyền lướt băng qua rạch và cất vang bài ca giải oan cho những linh hồn đã khuất, vì nỗi khổ đau của cái đói. Thuyền của ông chỉ mang theo một lọn nhang và hũ rượu. Không vì tiền bạc, mà ông khiến dân làng tôn kính như một 'vị thánh xứ', thực hiện việc săn sấu để trả thù cho người anh trai đã bị tấn công bởi chúng một thời gian trước.

II. Trả lời câu hỏi

Câu 1 (trang 55 SGK Ngữ văn 12 tập 2)

- Các đặc điểm nổi bật của thiên nhiên vùng U Minh Hạ?: hoang sơ và trù phú nhưng cũng bí ẩn và đầy nguy hiểm:

+ Mạng lưới kênh rạch dày đặc, những dòng sông trải rộng, rừng tràm bạt ngàn.

+ Nhiều loài thú dữ như cọp, heo rừng, cá sấu… tồn tại nơi đây.

+ Cá sấu thường ngược dòng sông, vào sâu trong rừng tràm để cư ngụ, có người đã phát hiện một ao cá sấu ở ngọn rạch Cái Tàu, với số lượng sấu 'nhiều như trái mù u chín rụng'.

- Đặc điểm nổi bật của con người vùng U Minh Hạ:

+ Sự sống mãnh liệt: họ tồn tại và phát triển bền vững trong một vùng đất đầy thử thách như rừng U Minh Hạ.

+ Nhân văn và giàu cảm xúc: ông Năm Hên, vì anh trai bị sấu tấn công nên đã quyết tâm trở thành thợ săn cá sấu tài ba; những người già vẫn nhớ về tổ tiên, bạn bè đã hy sinh vì miếng cơm manh áo…

+ Có lòng dũng cảm, quyết tâm: xóm này có nhiều thanh niên lực lưỡng từng gài bẫy cọp, săn heo rừng; ông Năm Hên cũng sức bắt cá sấu…

Câu 2 (trang 55 SGK Ngữ văn 12 tập 2)

* Tính cách của ông Năm Hên:

- Đơn giản và mộc mạc (chiếc thuyền ba lá chỉ có một lọn nhang và hũ rượu);

- Khiêm tốn (tôi chỉ là một người bình thường, có chút mẹo vặt);

- Tình cảm, tâm huyết với những nghĩa hiệp (ban đầu ông săn sấu để trả thù cho anh trai, sau đó để bảo vệ người dân khỏi nguy hiểm, không phải vì tiền bạc 'nghề săn sấu có thể kiếm tiền, nhưng tôi không cần những phú quý đó');

- Dũng cảm, thông minh và tài ba (đã săn bắt hơn bốn mươi con sấu ở rạch Cái Tàu).

* Nghệ thuật săn sấu phi thường:

- Phương pháp săn sấu thông minh, dũng cảm: ông áp dụng kế đốt để dẫn dụ sấu lên bờ, cho chúng vào con đường đã chuẩn bị, băng miệng sấu bằng mảnh bông, cắt đuôi để chúng không thể tấn công, và dùng dây cóc kèn để trói chân sau, giữ hai chân trước để sấu bơi theo xuồng đi về.

- Nghệ thuật săn sấu của ông được dân làng tôn kính, coi như tuyệt chiêu: Quả thật tài tình! Ông Năm Hên chính là bậc thánh xứ,… dân làng đã hỗ trợ ông suốt đời, ngay tại chính xóm này.

* Bài hát của ông Năm Hên chứa đựng nhiều ý nghĩa sâu sắc:

- Bài hát trước tiên thể hiện sự tiếc thương, đồng cảm và giải oan cho những linh hồn đã ra đi trong rừng xanh nước đỏ vì những nỗi khổ về 'miếng cơm, manh áo'.

- Bài hát làm nổi bật những hy sinh và tổn thất của những người lao động trong việc gắn bó và khám phá bí ẩn của vùng rừng U Minh Hạ.

Câu 3 (Trang 55 SGK Ngữ văn 12 tập 2)

* Nghệ thuật đặc sắc của truyện:

- Nghệ thuật kể chuyện tự nhiên và cuốn hút, sử dụng góc nhìn của người kể chuyện 'ẩn mình' để dẫn dắt câu chuyện.

- Ngôn ngữ phong phú, phản ánh đúng cái hồn và màu sắc đặc trưng của miền Nam Bộ.

Câu 4 (trang 55 SGK Ngữ văn 12 tập 2)

Việc săn bắt sấu ở rừng U Minh Hạ mang đến cho người đọc những trải nghiệm thú vị, hấp dẫn, đồng thời mở ra những điều kỳ bí và độc đáo của thiên nhiên và con người nơi miền cực nam tổ quốc. Người dân nơi đây thực sự là những người lao động cần cù, tài năng và yêu đời trong cuộc chơi sinh tồn, góp một phần vào việc xây dựng quê hương và đất nước.

1. Tác giả

– Sơn Nam (1926 – 2008) là một người con ưu tú của Kiên Giang, nơi nổi tiếng với những truyền thuyết kỳ diệu. Là một anh hùng trong cuộc kháng chiến chống Pháp từ năm 1945, ông không chỉ là một nhà văn mà còn là một cây bút tài năng trong nghệ thuật văn chương thời bấy giờ. Kiến thức sâu sắc về thiên nhiên, lịch sử và con người vùng đất tận cùng Tổ quốc chính là yếu tố đã làm nên tên tuổi của ông.

– Vùng đất Cà Mau, với vẻ đẹp huyền bí của rừng vàng biền bạc, là trung tâm sáng tác của ông. Hình ảnh người nông dân sống động và chân thực nhất là những gì thể hiện qua các tác phẩm nổi bật như Hương rừng Cà Mau, Hai cõi U Minh...

– Trong những tác phẩm của mình, Sơn Nam đã khắc họa hình ảnh người nông dân Nam Bộ với những phẩm chất cần cù, gan dạ, tài ba và một tâm hồn yêu đời tươi đẹp.

2. Tác phẩm

a. Nguồn gốc

Bắt sấu rừng U Minh Hạ là một trong mười tám câu chuyện ngắn thuộc tập truyện Hương rừng Cà Mau, được phát hành vào năm 1962. Tác phẩm này mở ra một thế giới độc đáo, khám phá thiên nhiên và con người vùng U Minh Nam Bộ. Tuy phải đối diện với nhiều khó khăn, từ thú dữ cho đến sự bóc lột tàn bạo của thực dân, nhưng người dân nơi đây vẫn thể hiện nét đẹp hồn hậu, hào phóng và tình yêu cuộc sống.

b. Tóm tắt tác phẩm

Tại vùng rạch Cái Tàu, U Minh Hạ, một đàn sấu đã xuất hiện đông đúc, như trái mù u chín đầy ao. Năm Hên, một thợ săn nổi tiếng từ Kiên Giang, đã quyết định đến hỗ trợ dân làng trong việc bắt sấu. Cùng với người bạn Tư Hoạch, ông đã lập kỳ tích khi bắt sống tới 45 con sấu, mang về làng trong sự tán thưởng và yêu mến từ người dân.

II – Đọc hiểu thêm

Câu 1: Nét độc đáo của thiên nhiên và con người U Minh:

a. Thiên nhiên

– Rừng tràm xanh rì rào như tiếng sóng vỗ.

– Những cây cỏ hoang dại như lau sậy, mốp, cóc kèn...tạo nên bức tranh thiên nhiên tươi đẹp.

– Sấu xuất hiện dày đặc, được ví như 'nhiều như trái mù u chín rụng'.

Rõ ràng, mỗi miền đất quê hương đều mang trong mình vẻ đẹp riêng, và qua câu chuyện này, Sơn Nam đã khắc họa một cách sống động sự độc đáo của thiên nhiên và con người U Minh Hạ.

b. Con người

Dân cư tại vùng đất đầy thử thách này thể hiện một ý chí bền bỉ, sự thông minh, quả cảm, cùng một tinh thần yêu đời và tâm hồn hào phóng. Họ không ngừng đấu tranh với những khó khăn, sử dụng trí tuệ và sức mạnh để chiến thắng, như câu sấu bằng lưỡi sắt, dùng mồi là vịt sống, hoặc thậm chí đấu tranh với chính thiên nhiên bằng tay không. Những con người này chính là sức sống của U Minh, làm cho bức tranh Cà Mau trở nên cuốn hút hơn bao giờ hết.

Câu 2: Phân tích tính cách và tài nghệ của nhân vật Năm Hên

a. Nhân vật ông Năm Hên

- Ông là 'người thợ giỏi trong giới bắt sấu ở Kiên Giang', với khả năng bắt sấu bằng tay không.

- Với lòng hào hiệp, ông đã tự nguyện bơi xuồng đến giúp đỡ dân làng chỉ với 'một bó nhang và một hũ rượu':

+ Nhang để tưởng nhớ những người đã tử nạn vì sấu.

+ Rượu giúp tăng cường sức mạnh và sự thông minh.

- Ông sử dụng nhiều chiến thuật tài tình để bắt sống 45 con sấu:

+ Đào những rãnh cạn dần, đốt lửa để dẫn dụ sấu lên bờ.

+ Khóa miệng sấu bằng mốp dính chặt.

+ Sử dụng mác để cắt gan đuôi và trói chân lại để dễ dàng mang về.

=> Tấm lòng trung thành và sự sáng tạo của ông Năm Hên thật đáng ngưỡng mộ.

b. Bài hát của ông Năm Hên

– 'Âm thanh như tiếng khóc lóc, nài nỉ. Âm thanh như phẫn uất, bi thương'.

– Bài hát kể về những người bạn đã bị sấu bắt mất, trong đó có người anh ruột của ông.

– Những lời ca thể hiện cuộc sống khắc nghiệt của người mở đất, cùng ước mong giải oan cho những linh hồn đó.

=> Tấm lòng sâu sắc và sự đồng cảm với những số phận bi thảm của đồng bào thật chạm đến lòng người.

Câu 3. Đặc điểm nghệ thuật kể chuyện và ngôn ngữ sử dụng trong tác phẩm

– Kỹ thuật kể chuyện được xây dựng một cách gần gũi nhưng hấp dẫn, dễ nhớ.

– Cảnh vật và tính cách nhân vật được miêu tả tinh tế, sống động dù chỉ qua một vài chi tiết.

– Ngôn ngữ mang đậm dấu ấn của Nam Bộ, phong phú và linh hoạt, giúp hình dung rõ nét về thiên nhiên và con người sông nước Cà Mau.

Câu 4. Cảm nhận về vùng đất và con người miền cực Nam Tổ quốc qua truyện ngắn Bắt sấu rừng U Minh Hạ

Đọc truyện Bắt sấu rừng U Minh Hạ, bạn sẽ cảm nhận như mình đang khám phá một miền đất mới lạ (đặc biệt là với những người từ miền Bắc, miền Trung và các thành phố lớn), nơi chứa đựng các bí ẩn của thiên nhiên và nét đẹp của con người. Đó là quê hương vừa đầm ấm vừa khắc nghiệt, nơi hội tụ những đức tính Việt Nam: chân thật, kiên cường, sáng tạo và chan chứa tình yêu cuộc sống trong quá trình đấu tranh và xây dựng đất nước. Qua đó, bạn không chỉ thấy sự hấp dẫn mà còn cảm nhận được niềm tự hào về quê hương, đất nước thân thương của mình.

I - KIẾN THỨC CƠ BẢN CẦN NẮM VỮNG

1. Sơn Nam, với tên thật là Phạm Minh Tài, đã chào đời vào ngày 11 tháng 12 năm 1926 tại làng Đông Thới, huyện An Biên, tỉnh Rạch Giá, hiện nay thuộc tỉnh Kiên Giang. Trong giai đoạn kháng chiến chống Pháp, ông tham gia nhiệt tình vào hoạt động văn nghệ tại khu IX, Nam Bộ. Sau Hiệp định Giơ-ne-vơ, ông được giao nhiệm vụ ở lại Sài Gòn, đóng góp tích cực cho lĩnh vực báo chí và văn chương. Khi miền Nam được giải phóng, Sơn Nam dồn tâm huyết vào sáng tác văn chương và hoạt động biên khảo. Các tác phẩm của ông để lại dấu ấn sâu đậm như: Bà chúa Hòn, Chuyện xưa tích cũ, và đặc biệt là Hương rừng Cà Mau (tập truyện); Bên rừng cù lao Dung, Tây đầu đỏ (truyện vừa); cùng các công trình biên khảo như Lịch sử khẩn hoang miền Nam hay Tìm hiểu đất Hậu Giang.

2. Trong tập truyện Hương rừng Cà Mau (1962), truyện ngắn "Bắt sấu rừng U Minh Hạ" nổi bật như một viên ngọc quý giữa những tác phẩm khác. Tập truyện này không chỉ là một bức tranh sống động về vẻ đẹp thiên nhiên, đời sống và lịch sử của miền cực Nam tổ quốc, mà còn là nơi diễn tả đầy đủ tâm hồn và phẩm chất của con người nơi đây. Sơn Nam tài tình khắc họa lại hình ảnh những nông dân hiền hòa, chất phác, dũng cảm, đồng thời phô bày phong cách nghệ thuật độc đáo của ông. Truyện "Bắt sấu rừng U Minh Hạ" lần đầu tiên xuất hiện trên tuần báo Nhân loại vào năm 1957.

II - HƯỚNG DẪN ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN

Câu 1. Qua tác phẩm, khung cảnh thiên nhiên và cuộc sống tại vùng U Minh Hạ hiện lên như một bức tranh đầy sắc màu và sức sống. "Rừng tràm xanh biếc" hòa quyện cùng những cây cỏ hoang dại như lau sậy, mốp, cóc kèn,... Đặc biệt, tại ngọn rạch Cái Tàu có một ao sấu, nơi mà sấu "nhiều như trái mù u chín rụng". Những con người sống giữa cảnh sắc hoang dã, khắc nghiệt ấy luôn mang trong mình những phẩm chất tốt đẹp: cần cù, mưu trí, bền gan, không chỉ thể hiện sức sống mạnh mẽ mà còn hàm chứa câu chuyện sâu sắc về lòng yêu nước. Họ đau đáu cho những người xung quanh bị hùm tha sấu bắt, và với trí tuệ và sức mạnh, vượt qua mọi gian khó: câu sấu bằng lưỡi sắt, dùng vịt sống làm mồi, bắt sấu bằng tay, ăn ong, bẫy cọp, săn heo rừng,... Chính những con người này đã mang lại sức sống mới cho vùng đất U Minh, biến nơi đây thành mảnh đất đầy quyến rũ.

Câu 2. Nhân vật Năm Hên để lại ấn tượng mạnh mẽ với người đọc qua tính cách và tài năng vượt bậc. Ông được biết đến như "người thợ già chuyên bắt sấu ở Kiên Giang". Bắt đầu hành trình đến ngọn rạch Cái Tàu, ông chỉ mang theo "một lọn nhang trần và một hũ rượu". Lọn nhang là để tưởng nhớ những người đã bị cá sấu cướp đi, trong khi hũ rượu như chất xúc tác, mang đến sức mạnh và trí tuệ trong cuộc chiến với sấu. Với chiến thuật độc đáo, ông đã sử dụng lửa để làm cho sấu nhức mắt, rồi áp dụng mốp để trói chặt chúng lại. Sự khéo léo trong cách miêu tả của Sơn Nam đã làm nổi bật hình ảnh Năm Hên - một người khiêm tốn, giản dị nhưng tràn đầy mưu trí và mạnh mẽ.

Bài hát của Năm Hên thể hiện nỗi nhớ thương đầy xúc động dành cho những người đã rời bỏ cuộc sống vì cá sấu, trong đó có anh trai của ông. Lời hát mang nặng nỗi buồn và sự thiếu thốn của những người phải rời bỏ quê hương vì cuộc sống nghèo khó, đồng thời bộc lộ tâm hồn yêu thương và thông cảm của ông đối với những số phận đồng bào. Bản hát như gió cuốn qua miền U Minh, làm nổi bật thực tế khắc nghiệt nơi này, nơi nhiều người buộc phải rời quê vì "manh áo chén cơm", thúc đẩy lòng đồng cảm sâu sắc từ người đọc.

Câu 3. Sơn Nam chứng tỏ khả năng độc đáo trong cả việc kể chuyện và sử dụng ngôn ngữ trong các tác phẩm của mình. Ánh nhìn từ góc độ người kể chuyện vừa gần gũi vừa sắc sảo, tạo nên một lối truyền tải tự nhiên nhưng đầy sáng tạo. Những chi tiết giản dị nhưng độc đáo về thiên nhiên và con người miền Nam đã được ông khắc họa thành công. Ngôn ngữ trong truyện mang đậm chất miền Nam, sử dụng phương ngôn phong phú, đã góp phần làm tăng sức sống cho hình ảnh con người, thiên nhiên và dòng sông Cà Mau.

Câu 4. "Bắt sấu rừng U Minh Hạ" không chỉ mang đến cho độc giả những trải nghiệm thú vị khi khám phá vẻ đẹp bí ẩn của thiên nhiên và con người miền cực Nam, mà còn khơi gợi tình yêu quê hương thiết tha. Tác phẩm không chỉ là cuộc phiêu lưu hấp dẫn mà còn là cầu nối giúp độc giả gắn bó hơn với đất nước và quê hương của mình. Ở đây, vẫn là vẻ đẹp hùng vĩ và khắc nghiệt của mảnh đất Việt Nam, cùng với tinh thần can đảm, sáng tạo và tình yêu thương dạt dào của những con người nơi đây, những người đã kiên cường bảo vệ và xây dựng quê hương hạnh phúc.

1. Tác giả

- Sơn Nam (1926 - 2008), còn được biết đến với bút danh Phạm Anh Tài, có tên khai sinh là Phạm Minh Tài. Ông sinh ra tại làng Đông Thới, huyện An Biên, tỉnh Kiên Giang.

- Ông đã tham gia vào cách mạng từ năm 1945 và tích cực hoạt động trong lĩnh vực văn nghệ trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp tại Khu IX.

- Từ năm 1954 đến năm 1975, ông đã làm việc trong lĩnh vực báo chí và văn chương tại Sài Gòn.

- Sau năm 1975, ông trở thành hội viên của Hội Nhà văn Việt Nam và giữ chức Ủy viên Ban Chấp hành Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật Thành phố Hồ Chí Minh.

- Một số tác phẩm tiêu biểu của ông bao gồm:

+ Trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp: Tây đầu đỏ, Bên rừng Cù Lao Dung (đã giành Giải thưởng Văn nghệ Cửu Long);

+ Trong giai đoạn 1954 - 1975: Hương rừng Cà Mau, Hai cõi U Minh, Vọc nước giỡn trăng (tập truyện), Bà Chúa Hòn, Chim quyên xuống đất (tiểu thuyết), Tìm hiểu đất Hậu Giang, Văn minh miệt vườn (khảo cứu);

+ Sau năm 1975: Bến Nghé xưa, Người Sài Gòn (khảo cứu),...

2. Tác phẩm

- Đoạn trích "Bắt sấu rừng U Minh Hạ" là một trong những truyện ngắn nổi bật của tập truyện "Hương rừng Cà Mau".

- "Hương rừng Cà Mau" là một tác phẩm bao gồm 18 câu chuyện ngắn, đưa người đọc khám phá thế giới kỳ diệu của vùng rừng U Minh. Những nhân vật trong các câu chuyện đều là những người dân lao động mạnh mẽ, đầy ân nghĩa và tài năng, họ thể hiện sự kiên cường và can đảm giữa thiên nhiên tuyệt đẹp. Từng trang viết thể hiện tấm lòng yêu nước sâu sắc của tác giả, đồng thời cũng lôi cuốn người đọc bởi lối dẫn dắt chuyện ly kỳ, những chi tiết sống động và ngôn ngữ mang tinh thần Nam Bộ chân thật.

1 - Trang 55 SGK

Thiên nhiên và con người vùng U Minh Hạ hiện lên với những đặc điểm nổi bật nào?

Trả lời:

Những đặc điểm nổi bật của thiên nhiên và con người vùng U Minh Hạ:

- Thiên nhiên U Minh Hạ là một thế giới rộng lớn và huyền bí: "U Minh đỏ ngòm", "rừng tràm xanh biếc", "sấu lội từng đàn", "những ao sấu". Đặc biệt là những con lạch mang tên đầu sấu, lưng sấu, bàu sấu, tạo nên khung cảnh đầy bí ẩn.

- Con người nơi đây là những người lao động có sức sống mãnh liệt, đậm sâu ân nghĩa và hết sức dũng cảm. Hình tượng ông Năm Hên, một nhân vật sống phóng khoáng giữa thiên nhiên tươi đẹp, nổi bật với tài năng bắt sấu bằng tay không. Hình ảnh ông vừa chèo xuồng vừa hát: "Hồn ở đâu đây. Hồn ơi! Hồn hỡi!" không chỉ tạo cảm giác bí ẩn mà còn thể hiện bản sắc văn hóa của con người Nam Bộ.

2 - Trang 55 SGK

Hãy phân tích tính cách và tài nghệ của ông Năm Hên. Bài hát của ông mang đến cho bạn cảm xúc gì?

Trả lời:

Tính cách và tài nghệ của ông Năm Hên tiêu biểu cho tinh thần con người vùng U Minh Hạ:

- Ông là người tài năng, cởi mở nhưng cũng đầy bí ẩn; người khác có thể thấy ông như một thầy tướng pháp. Khi bắt sấu, ông chỉ mang theo một lọn nhang trầm và một hũ rượu đơn giản.

- Tài nghệ của ông là điều đặc biệt, với khả năng bắt sấu bằng tay không, ông không chỉ can đảm mà còn là một nghệ nhân chuyên nghiệp, đã bắt thành công 45 con cá sấu còn sống.

- Ông còn là người giàu tình cảm, thể hiện qua câu nói: "Nghề bắt sấu có thể làm giàu được, nhưng tôi không màng đến thứ phú quí đó".

- Khi hát, tiếng hát của ông như tiếng ai thầm thì, thể hiện nỗi đau thương của những con người phải vật lộn với thiên nhiên khắc nghiệt; hình ảnh ông áo rách, tóc rối mang đậm dấu ấn của cuộc sống khó khăn, đồng thời cũng tôn vinh vẻ đẹp của lòng kiên cường.

+ Bài hát của ông cũng như một lời cầu nguyện cho những linh hồn bất hạnh, những người bị sấu ăn thịt, thể hiện tấm lòng nhân ái của ông:

Hồn ở đâu đây

Hồn ơi! Hồn hỡi

...

Ta thương ta tiếc

Lập đàn giải oan...

- Hình tượng ông Năm Hên không chỉ đơn thuần là một nhân vật, mà còn là sự gắn kết giữa lòng nhân ái và mưu trí, thể hiện tấm lòng sâu nặng với những con người xấu số.

3 - Trang 55 SGK

Hãy nêu những nét đặc sắc của nghệ thuật kể chuyện và ngôn ngữ trong tác phẩm của Sơn Nam.

Trả lời:

Các đặc điểm nghệ thuật nổi bật bao gồm:

- Nghệ thuật kể chuyện sinh động, với những tình huống kịch tính và nhiều chi tiết gợi cảm; lối dẫn dắt tự nhiên, mạch lạc và dễ hiểu.

- Nhân vật trong tác phẩm đều thể hiện chất sống mạnh mẽ, rõ nét tính cách và văn hóa Nam Bộ.

- Ngôn ngữ phong phú, đậm đà sắc thái địa phương, phương ngữ được sử dụng hợp lý, tạo nên sự sâu sắc trong hình ảnh con người và cảnh sắc miền Tây.

4 - Trang 55 SGK

Cảm nhận của bạn về vùng đất và con người miền cực Nam Tổ quốc qua tác phẩm "Bắt sấu rừng U Minh Hạ"?

Trả lời:

"Bắt sấu rừng U Minh Hạ" không chỉ mang đến cho độc giả những trải nghiệm khám phá thú vị về thiên nhiên kỳ thú và con người ở miền cực Nam Tổ quốc, mà còn gợi lên tình yêu quê hương sâu đậm. Trong tác phẩm, vẻ đẹp phong phú cũng như khắc nghiệt của mảnh đất Việt Nam được thể hiện rõ nét, cùng với hình ảnh những người dân cần cù, dũng cảm, tài trí và tràn đầy yêu đời. Điều đó không chỉ đem lại một cái nhìn sâu sắc về cuộc sống của con người nơi đây mà còn khơi gợi được niềm tự hào và tình yêu đất nước trong từng trang viết.

Bố cục:

- Phần 1: Ông Năm Hên chèo thuyền vào làng Khánh Lâm để bắt cá sấu.

- Phần 2: Những câu chuyện ly kỳ về việc bắt sấu qua lời kể của Tư Hoạch.

Câu 1 (trang 55 SGK Ngữ văn 12, tập 2)

a. Thiên nhiên tại vùng U Minh Hạ thật huyền bí và rộng lớn:

+ U Minh với màu đỏ gạch của đất, rừng tràm xanh tốt, sấu bơi lội theo từng đàn, tạo nên một bức tranh thiên nhiên độc đáo.

+ Cà Mau nổi bật với những con lạch có những cái tên thú vị như đầu sấu, lưng sấu và bàu sấu.

→ Một không gian đầy bí ẩn, khiến lòng người không khỏi xao xuyến.

b. Con người vùng U Minh Hạ: mang trong mình sức sống mãnh liệt, tình nghĩa sâu sắc, cùng với tài năng và ý chí kiên cường.

- Ông Năm Hên hiện lên như một tín đồ phóng khoáng giữa thiên nhiên rộng lớn, với khả năng bắt cá sấu độc đáo.

+ Ông chèo thuyền với một lọn nhang trầm và hũ rượu, vừa bơi vừa cất cao lời hát: “Hồn ở đâu đấy”.

+ Mọi điều huyền bí ấy đều ghi dấu ấn bởi những người dân nơi đất rừng phương Nam.

Câu 2 (trang 55 SGK Ngữ văn 12, tập 2)

Tính cách và tài năng của Năm Hên là hình mẫu tiêu biểu cho tâm hồn con người U Minh Hạ:

- Ông là một con người có tài năng và cởi mở, nhưng cũng đầy bí ẩn: ấn tượng đầu tiên về ông thường giống như một thầy tướng pháp.

- Tài năng của ông thật sự phi thường, với những mưu kế kỳ diệu: ông là thợ bắt cá sấu không cần dụng cụ bảo hộ.

+ Ông can đảm, dũng cảm, bắt sấu ngay trên đất khô, không sử dụng lưới.

+ Ông từng bắt đến 45 con sấu còn sống nguyên.

- Là người giàu tình cảm và nghĩa khí.

- Ông yêu âm nhạc, tuy nhiên tiếng hát của ông lại có phần bi tráng, như những lời khóc lóc, tức giận.

+ Hình ảnh người hát với áo rách vai, tóc rối, mắt đỏ ngầu, tay cầm bó nhang cháy đỏ, gợi ra những nỗi đau mà con người phải trả giá để tồn tại trên mảnh đất hoang dã, kỳ bí.

+ Tiếng hát cũng như một cách để xoa dịu những linh hồn bất hạnh của những kẻ bị cá sấu ăn thịt.

→ Hình tượng Năm Hên được xây dựng thật giản dị, với đầy tình thương, khiêm nhường và trí tuệ, dũng mãnh.

Những giai điệu mà ông cất lên chính là tâm tư thắm thiết của một con người, hành động khéo léo nhằm đối phó với những loài sấu dữ, giúp giải oan cho những vong hồn xấu số.

Câu 3 (trang 55 SGK Ngữ văn 12, tập 1)

Nét độc đáo trong nghệ thuật kể chuyện và ngôn ngữ của Sơn Nam trong tác phẩm:

Phong cách dẫn chuyện đơn giản, tự nhiên, rõ ràng và mạch lạc.

- Ngôn ngữ Nam Bộ không chỉ thể hiện rõ nét, mà còn khắc họa sâu sắc tâm hồn của con người cùng với hình ảnh đất rừng và sông nước Cà Mau.

Câu 4 (trang 55 SGK Ngữ văn 12, tập 1)

Con người và vùng đất cực Nam tổ quốc được khắc họa trong truyện ngắn "Bắt sấu rừng U Minh Hạ":

- Chân thật, giàu tình cảm và yêu thương giữa con người với con người.

- Chăm chỉ, cần cù, dũng cảm và tài trí trong việc tìm kiếm sự sống, chung tay xây dựng đất nước.

- Những con người hào sảng, luôn hết lòng vì cộng đồng.