Top 8 Bệnh người cao tuổi dễ mắc phải vào mùa hè

Đây là một vấn đề sức khỏe thường gặp khi thời tiết trở nên nóng bức. Thực phẩm dễ dàng hỏng và trở thành môi trường lý tưởng cho vi khuẩn có hại phát triển mạnh trong điều kiện nhiệt độ cao. Các thói quen như dùng rau sống, nước đá không đảm bảo vệ sinh, hay tiêu thụ đồ ăn đã bị nhiễm bẩn là những nguyên nhân chính dẫn đến ngộ độc thức ăn và các đợt tiêu chảy cấp.

Đối với người lớn tuổi vốn đã có khẩu vị kém, việc mắc phải chứng tiêu chảy sẽ càng làm trầm trọng thêm tình trạng suy nhược cơ thể. Do đó, việc lựa chọn nguyên liệu tươi mới, áp dụng chế độ ăn chín uống sôi, và duy trì một thực đơn cân bằng là vô cùng quan trọng để bảo vệ hệ tiêu hóa và duy trì sức khỏe tổng thể.

Vào mùa hè, số ca đột quỵ ở người lớn tuổi gia tăng đáng kể, nguyên nhân chủ yếu đến từ sự biến động nhiệt độ, sự xáo trộn trong nếp sinh hoạt và chế độ dinh dưỡng, đặc biệt là ở nhóm đối tượng có tiền sử các bệnh lý về tim như nhồi máu cơ tim, suy vành, huyết áp cao, xơ cứng động mạch, rối loạn lipid máu (cholesterol và triglyceride tăng cao), hoặc đái tháo đường.

Các nghiên cứu chỉ ra rằng, hiện tượng đột quỵ thường xuất hiện vào buổi chiều tối hoặc lúc nửa đêm gần sáng, khi cơ thể trải qua những thay đổi lớn về thân nhiệt. Mức độ nghiêm trọng của cơn đột quỵ có xu hướng tỷ lệ thuận với nhiệt độ môi trường. Một số triệu chứng cảnh báo bao gồm: da mặt đỏ ửng, thân nhiệt tăng cao, đau đầu, buồn nôn, nhịp tim nhanh, choáng váng và đặc biệt là không đổ mồ hôi dù thời tiết cực kỳ oi bức. Vì vậy, người cao tuổi được khuyến cáo nên tránh ra ngoài hoặc vận động mạnh trong khung giờ nắng nóng đỉnh điểm từ 10h sáng đến 16h chiều. Khi bắt buộc phải ra ngoài, nên đội mũ rộng vành và nếu sử dụng điều hòa, nên duy trì nhiệt độ phòng ở mức lý tưởng từ 26 đến 28 độ C.

Một đêm ngon giấc chính là nền tảng cho một cơ thể tràn đầy sinh lực và sẵn sàng đón chào ngày mới. Giấc ngủ đóng vai trò thiết yếu đối với sức khỏe tổng thể, nhưng không phải ai, đặc biệt là các cụ cao niên, cũng may mắn có được những giấc ngủ trọn vẹn và sâu vào ban đêm.

Sự biến chuyển thất thường của thời tiết từ nóng sang lạnh, cùng những cơn mưa gió bất chợt, là những tác nhân phá vỡ nhịp sinh học, dẫn đến các vấn đề về giấc ngủ và gây ra những hệ lụy tiêu cực cho sức khỏe. Đối với nhóm tuổi này, giấc ngủ càng có ý nghĩa sống còn. Việc thời tiết thay đổi đòi hỏi cơ thể người lớn tuổi phải tiêu hao nhiều năng lượng hơn để thích nghi, từ đó dễ dẫn đến chứng mất ngủ.

Rối loạn giấc ngủ ở người cao tuổi là một vấn đề sức khỏe đáng quan tâm. Biểu hiện thường thấy là khó đi vào giấc ngủ, trằn trọc hàng giờ, hoặc ngược lại, dễ ngủ nhưng lại thường xuyên thức giấc giữa đêm hoặc dậy quá sớm. Tình trạng này khiến cơ thể không có đủ thời gian để phục hồi hoàn toàn, dẫn đến cảm giác mệt mỏi triền miên, suy nhược, và ảnh hưởng tiêu cực đến hệ thần kinh. Nếu kéo dài, nó có thể trở thành nguyên nhân gây ra cảm giác chán nản, trầm cảm, tính khí thất thường, dễ cáu gắt, biếng ăn, và những suy nghĩ tiêu cực.

Trong thời tiết mùa hè oi bức, người cao tuổi thường đối mặt với các vấn đề da liễu như viêm da dị ứng kèm theo những cơn ngứa ngáy khó chịu. Tình trạng ngứa có thể không chỉ khu trú tại một vùng mà còn lan rộng ra nhiều khu vực khác trên cơ thể, thậm chí trong một số trường hợp còn dẫn đến nhiễm trùng, hình thành mụn mủ và vết loét.

Bệnh zona, do một loại virus gây ra, thường tiềm ẩn trong cơ thể những người đã từng mắc bệnh thủy đậu (virus varicella-zoster gây ra cả thủy đậu và zona). Sự biến đổi nhiệt độ mùa hè cùng với hệ miễn dịch suy giảm tạo điều kiện thuận lợi cho virus này tái hoạt động, đặc biệt là ở nhóm người cao tuổi. Thể bệnh zona thường gặp ở đối tượng này là zona thần kinh, không chỉ gây tổn thương da mà còn dẫn đến những cơn đau nhức dai dẳng, kéo dài từ nhiều ngày cho đến vài tháng, và có nguy cơ bội nhiễm cao.

Để phòng ngừa, cần duy trì cơ thể luôn khô ráo và thoáng mát, tránh tạo môi trường ẩm ướt cho vi khuẩn và nấm phát triển. Một chế độ dinh dưỡng cân bằng với nhiều rau củ quả, hạn chế các thực phẩm cay nóng và có tính kích thích là rất quan trọng. Tăng cường vệ sinh cá nhân, giữ cho da luôn sạch sẽ và khô thoáng. Nên lựa chọn trang phục rộng rãi, chất liệu thấm hút mồ hôi tốt và ưu tiên màu sáng để giảm hấp thụ nhiệt từ ánh nắng mặt trời.

Người cao tuổi thường dễ bị cảm nắng khi tiếp xúc với ánh nắng mặt trời do hệ miễn dịch đã suy yếu theo tuổi tác. Say nắng xảy ra khi cơ thể bị ảnh hưởng bởi tia cực tím từ mặt trời, hoặc khi đột ngột di chuyển từ phòng máy lạnh có nhiệt độ thấp ra môi trường ngoài trời nóng bức, hoặc khi tắm ở sông, hồ, biển vào những thời điểm nắng gắt và nhiệt độ lên cao.

Khi nhiệt độ ngoài trời đạt mức 38-39°C hoặc hơn, hiện tượng say nắng trở nên phổ biến ở cả người lớn và trẻ em. Nguyên nhân chính là do cơ thể mất nước nghiêm trọng qua việc đổ mồ hôi, cùng với sự rối loạn khả năng điều hòa thân nhiệt khi bị ánh nắng mặt trời chiếu trực tiếp, đặc biệt là vào vùng gáy.

Các vấn đề về tim mạch nằm trong số những bệnh lý phổ biến nhất mà người cao tuổi thường gặp phải vào mùa hè. Thời tiết nóng bức khiến cơ thể đổ mồ hôi nhiều, dẫn đến tình trạng mất nước và thiếu hụt các chất điện giải trầm trọng. Đáng chú ý, người lớn tuổi thường không cảm nhận rõ cơn khát, dẫn đến việc không bổ sung đủ lượng nước cần thiết. Tình trạng mất nước và điện giải kéo dài qua nhiều giờ, thậm chí nhiều ngày, gây ra những tác động tiêu cực đáng kể đến hệ thống tim mạch, như nhịp tim tăng nhanh và huyết áp giảm đột ngột (đặc biệt nguy hiểm với những người có tiền sử huyết áp thấp). Khi đó, khả năng tự điều chỉnh của cơ thể trở nên rất hạn chế.

Bên cạnh đó, việc tiếp xúc đột ngột với nhiệt độ lạnh (như tắm nước lạnh hoặc ở trong phòng điều hòa nhiệt độ quá thấp) ở người cao tuổi mắc bệnh cao huyết áp có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng. Các triệu chứng nhẹ bao gồm tăng huyết áp gây hoa mắt, chóng mặt, buồn nôn, nôn mửa, đau đầu và rối loạn nhịp tim; trong khi các trường hợp nặng có thể dẫn đến xuất huyết não hoặc đột quỵ. Do đó, việc duy trì đủ nước bằng cách uống nhiều nước, ăn nhiều rau xanh và các món canh là vô cùng quan trọng để đảm bảo cân bằng điện giải, đồng thời cần tránh các thay đổi nhiệt độ đột ngột.

Mặc dù các cơn đau nhức xương khớp thường được biết đến như một vấn đề sức khỏe phổ biến ở người cao tuổi vào mùa đông, nhưng thời tiết nóng bức của mùa hè cùng với sự thay đổi nhiệt độ đột ngột cũng có thể là nguyên nhân khởi phát những cơn đau này. Ở người lớn tuổi, các khớp thường bị ảnh hưởng nhất vào mùa hè bao gồm khớp gối, vùng cột sống thắt lưng, cũng như các khớp ở bàn tay và bàn chân.

Tình trạng này có xu hướng tái phát thường xuyên hơn, đặc biệt là các cơn đau ở vùng vai gáy và khớp gối, khi người cao tuổi phải trải qua những đêm mất ngủ và trằn trọc do không khí oi bức kéo dài ngay cả về đêm. Do đó, việc đảm bảo một giấc ngủ chất lượng, kết hợp với các động tác xoa bóp nhẹ nhàng vùng cơ và khớp hàng ngày, cùng với các bài tập dưỡng sinh hoặc những môn thể thao nhẹ nhàng phù hợp, là rất cần thiết để duy trì sức khỏe xương khớp cho người cao tuổi.

Dù là mùa hè, người cao tuổi vẫn dễ dàng mắc các chứng cảm lạnh do những thói quen sinh hoạt thiếu khoa học, như vừa đi ngoài nắng về hoặc sau khi vận động mạnh đổ nhiều mồ hôi đã vội đi tắm ngay. Những người thường xuyên sử dụng máy điều hòa cũng đối mặt với nguy cơ cao bị viêm họng, viêm phế quản hoặc viêm phổi, nguyên nhân chính là do sự chênh lệch nhiệt độ quá lớn giữa môi trường trong nhà và ngoài trời khiến cơ thể không kịp thích ứng.

Đối với người lớn tuổi đã có sẵn các bệnh nền như viêm phế quản mãn tính, giãn phế quản hoặc hen suyễn, sự thay đổi thời tiết nóng lạnh đột ngột có thể làm bùng phát các triệu chứng, đặc biệt là các cơn hen ác tính cực kỳ nguy hiểm. Một điểm đáng lưu ý là ở độ tuổi này, khi bị sốt, nhiệt độ cơ thể thường không tăng cao như ở người trẻ, dễ dẫn đến nhầm lẫn rằng bệnh nhẹ, nhưng nếu xảy ra viêm phổi, tình trạng tổn thương phổi và suy hô hấp có thể tiến triển rất nhanh và nghiêm trọng.