1. Cầu vồng là gì?
Nói với bé: Cầu vồng là một trong những hiện tượng thiên nhiên tuyệt đẹp mà chúng ta dễ dàng quan sát được sau những cơn mưa lớn vào ban ngày. Đây là hiện tượng quang học tự nhiên mà gần như tất cả chúng ta đều đã từng chứng kiến. Cầu vồng thực chất là sự tán sắc ánh sáng Mặt Trời khi chúng khúc xạ và phản xạ qua các giọt nước mưa. Cầu vồng có nhiều màu sắc, trong đó có 7 màu đặc trưng: đỏ, cam, vàng, lục, lam, chàm, tím.
Bạn cần biết rằng: Cầu vồng không phải là một vật thể cố định, mà nó là hình ảnh phản chiếu ánh sáng Mặt Trời qua các giọt nước trong không khí, hiện tượng này còn được gọi là sự khúc xạ ánh sáng. Ánh sáng Mặt Trời là sự pha trộn của nhiều màu sắc mà mắt thường không thể phân biệt được. Khi ánh sáng đi qua một lăng kính thủy tinh, các tia sáng bị bẻ cong, tạo ra một dải màu sắc mà chúng ta gọi là quang phổ. Do các tia màu đỏ bị bẻ cong ít nhất, theo sau đó là các tia màu cam, vàng, xanh lá cây, xanh lam, và cuối cùng là tia màu tím bị bẻ cong nhiều nhất.

2. Mây được hình thành như thế nào?
Nói với bé: Mây được hình thành từ những hạt nước hoặc hạt băng cực nhỏ. Khi ánh sáng Mặt Trời chiếu xuống các nguồn nước như ao, hồ, sông, biển, nước ở đây bốc hơi và bay lên cao. Sau đó, hơi nước ngưng tụ lại thành các giọt nước hoặc hạt băng nhỏ và trôi nổi trong không khí, tạo thành những đám mây mà con thường nhìn thấy.
Bạn cần biết rằng: Mây có thể ở trên cao hoặc thấp, với các đám mây cao có thể lên tới hơn 10km, trong khi các đám mây thấp chỉ ở khoảng vài chục mét. Quá trình hình thành mây chủ yếu do không khí ẩm bốc lên. Những giọt nước nhỏ li ti này kết tụ lại thành mây và vì chúng có bán kính nhỏ, mật độ lớn, nên chúng có thể trôi nổi và tồn tại lâu trong không khí.

3. Nhật thực là gì?
Nói với bé: Nhật thực là hiện tượng khi Mặt Trời bị che khuất bởi Mặt Trăng khi nhìn từ Trái Đất. Điều này xảy ra khi Mặt Trăng di chuyển qua giữa Trái Đất và Mặt Trời, che khuất hoàn toàn hoặc một phần Mặt Trời. Để hiện tượng này diễn ra, ba thiên thể Mặt Trời, Mặt Trăng và Trái Đất phải xếp thành một đường thẳng hoặc gần như thẳng.
Bạn cần biết rằng: Có 4 loại nhật thực: Nhật thực toàn phần, Nhật thực một phần, Nhật thực hình khuyên và Nhật thực lai. Khi quan sát nhật thực, bạn cần cẩn thận vì nhìn trực tiếp có thể gây hại cho mắt. Đặc biệt, bạn không nên quan sát nhật thực bằng mắt thường.

4. Nguyệt thực là gì?
Nói với bé: Nguyệt thực là hiện tượng khi Mặt Trăng bị che khuất bởi bóng của Trái Đất dưới ánh sáng Mặt Trời, hay còn gọi là Mặt Trăng máu. Khi Mặt Trăng đi vào vùng bóng của Trái Đất, đối diện với Mặt Trời, hiện tượng này được gọi là nguyệt thực. Mỗi năm, thường có khoảng 4 lần nhật thực hoặc nguyệt thực.
Bạn cần biết rằng: Nguyệt thực là một trong những hiện tượng thiên văn dễ quan sát nhất. Bạn không cần kính thiên văn, chỉ cần ra ngoài và chiêm ngưỡng. Tuy nhiên, sử dụng ống nhòm hoặc kính thiên văn nhỏ sẽ giúp bạn nhìn rõ hơn bề mặt của Mặt Trăng. Nguyệt thực có ba loại: Nguyệt thực toàn phần, Nguyệt thực một phần và Nguyệt thực nửa tối.

5. Sao băng là gì?
Nói với bé: Sao băng là một tia sáng vút qua bầu trời với tốc độ rất nhanh, để lại một vệt sáng dài trên nền trời đêm tối, khiến bé dễ dàng nhìn thấy khi chúng xuất hiện. Đó là dấu hiệu của may mắn và vô cùng đẹp mắt.
Bạn cần biết rằng: Sao băng không phải là một ngôi sao rơi xuống Trái Đất mà là một viên đá nhỏ từ không gian, khi xuyên qua khí quyển với tốc độ cực cao, khoảng 100.000km/h. Lực ma sát giữa viên đá và không khí khiến nó nóng lên, phát sáng và tạo ra vệt sáng. Những viên đá này gọi là thiên thạch, phần lớn chúng là mảnh vụn từ các sao chổi cũ hoặc những mảnh kim loại từ các tiểu hành tinh bị vỡ ra sau các vụ va chạm.

6. Sấm sét là gì?
Nói với bé: Sấm hay sấm sét là âm thanh mà chúng ta nghe thấy khi tia sét phát ra, đó là một hiện tượng thiên nhiên quen thuộc. Tùy theo khoảng cách và đặc điểm của các tia chớp, âm thanh của sấm có thể ngắn hoặc dài, trầm hoặc sắc. Khi chú ý, con sẽ thấy tiếng sấm luôn đến sau ánh sáng chớp lóe lên.
Bạn cần biết rằng: Sét là một hiện tượng phóng điện trong khí quyển giữa các đám mây và mặt đất, hoặc giữa những đám mây mang điện tích trái dấu, đôi khi cũng xuất hiện trong các trận phun trào núi lửa hay bão cát. Khi tia chớp phát ra, âm thanh sấm xuất hiện sau một khoảng thời gian, chứng tỏ rằng tốc độ âm thanh chậm hơn tốc độ ánh sáng. Chính sự khác biệt này giúp chúng ta tính toán được khoảng cách của tia chớp bằng cách đo thời gian giữa khi thấy tia chớp và khi nghe thấy tiếng sấm.

7. Sương mù là gì?
Nói với bé: Sương mù là một hiện tượng khí tượng mà chúng ta thường xuyên gặp phải, đặc biệt trong những tháng từ cuối thu đến cuối xuân, với mức độ dày đặc nhất vào mùa đông. Vào những buổi sáng sớm hoặc chiều tối, sương mù thường xuất hiện, làm cho không khí trở nên mờ mịt. Sương mù hình thành khi hơi nước trong không khí ngưng kết lại thành những giọt nước nhỏ lơ lửng, gây cản trở tầm nhìn.
Bạn cần biết rằng: Sương mù được phân thành các loại tùy thuộc vào cách hình thành, như: Sương mù bình lưu, Sương mù bức xạ, Sương mù bốc hơi, Sương mù frônt. Mù là hiện tượng bụi và khói lơ lửng trong không khí, làm giảm tầm nhìn, có thể khiến tầm nhìn giảm xuống chỉ còn vài trăm mét, hoặc thậm chí vài chục mét, như trong sương mù đặc. Mù thường xuất hiện do các nguyên nhân địa phương như cháy rừng hay ô nhiễm môi trường. Cả sương mù và mù đều là những hiện tượng khí tượng nguy hiểm, đặc biệt trong giao thông, gây nhiều trở ngại và tổn thất hàng năm.

8. Mưa là gì?
Nói với bé: Mưa là những giọt nước rơi từ trên trời xuống tự nhiên, đôi khi nhiều, đôi khi ít. Dù con có thích mưa hay không, thì những giọt nước này vẫn sẽ rơi. Nếu con giơ tay ra phía trước, con sẽ bắt được những giọt mưa đó. Có nhiều loại mưa như mưa phùn, mưa rào, và mưa đá. Mưa được tạo ra khi các giọt nước từ các đám mây rơi xuống mặt đất.
Bạn cần biết rằng: Mưa là quá trình ngưng tụ hơi nước khi gặp điều kiện lạnh. Có các dạng mưa như mưa phùn, mưa rào, mưa đá, hay các dạng khác như tuyết, mưa tuyết và sương. Mưa đóng vai trò quan trọng trong chu trình thủy học, khi nước bay hơi từ các đại dương và các khu vực có nước, ngưng tụ thành mây trong khí quyển và khi mây đủ nặng sẽ rơi xuống, tạo thành mưa. Sau đó, nước có thể thấm vào đất hoặc chảy ra sông và biển, tiếp tục chu trình này.

