1. Chùa Tây Thiên
Quần thể di tích Tây Thiên, với diện tích gần 148 ha, là một vùng sinh thái đa dạng, sở hữu khoảng 500 loài thực vật và 300 loài động vật, nhiều trong số đó là loài quý hiếm. Nơi đây nổi bật với những cây thông ngàn năm tuổi, vươn cao giữa bầu trời và tỏa bóng xuống những con đường mòn quanh co.
Ở Tây Thiên, bạn có thể cảm nhận bốn mùa trong một ngày: gió xuân nhẹ nhàng vào buổi sáng, ánh nắng ấm áp của mùa hè vào trưa, tiết thu mát mẻ lúc chiều và cái lạnh nhẹ của mùa đông khi đêm về. Tây Thiên Tam Đảo không chỉ nổi bật với cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ mà còn là một địa điểm tâm linh linh thiêng của miền Bắc. Nếu có dịp, bạn không nên bỏ qua danh thắng nổi tiếng này của tỉnh Vĩnh Phúc.
Chùa Tây Thiên không chỉ là nơi linh thiêng thờ Phật mà còn có phong cảnh thiên nhiên tuyệt đẹp, khiến du khách không khỏi mê đắm. Với núi non hùng vĩ, những ngôi chùa cổ kính và những am thờ trên cao, cùng dòng suối trong vắt róc rách chảy…
Bên cạnh vẻ đẹp tự nhiên, Tây Thiên còn mang trong mình giá trị văn hóa và tín ngưỡng sâu sắc, được lưu truyền qua các thế hệ. Chùa thờ Quốc mẫu Tây Thiên Lăng Thị Tiêu - vợ vua Hùng Chiêu Vương, người đã cùng nhà vua chiến đấu bảo vệ đất nước. Khu di tích Tây Thiên thu hút hàng nghìn du khách mỗi năm. Bên cạnh đó, nhiều ngôi chùa thờ Phật như Thiên Ân, Đồng Cổ, Phù Nghi cũng góp phần làm tăng thêm sự linh thiêng của nơi này. Chính vì vậy, dân gian thường nói: “Đến chùa Tây Thiên là đến với Phật, về với Mẫu”.
Địa chỉ: Xã Đại Đình, huyện Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc


2. Chùa Keo
Chùa Keo, còn được biết đến với tên gọi “Thần Quang Tự”, nằm bên bờ sông Thái Bình, thuộc xã Duy Nhất, huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình. Người dân địa phương phân biệt chùa Keo ở Thái Bình với chùa Keo ở Nam Định, gọi là Keo trên và Keo dưới, dựa theo vị trí của hai ngôi chùa này trên dòng sông. Chùa Keo hiện tại được xây dựng vào năm 1632 dưới triều vua Lê Trung Hưng, theo phong cách kiến trúc “Nội công ngoại quốc”, mang đậm dấu ấn đặc trưng của các ngôi chùa Việt Nam (với kết cấu bên trong theo hình chữ Công và bên ngoài theo hình chữ Quốc).
Chùa Keo Thái Bình là một trong những ngôi chùa cổ lớn và ấn tượng nhất Việt Nam, với kiến trúc độc đáo và quy mô rộng lớn. Không chỉ nổi bật với phong cách “Nội công, ngoại quốc”, chùa còn tọa lạc theo trục bắc - nam, từ Tam quan ngoại đến Gác chuông, theo phong thủy, được coi là “thần đạo”.
Hội chùa Keo được tổ chức vào hai dịp chính: Mùng 4 Tết Âm lịch và 13, 14, 15 tháng 9 Âm lịch. Hội đầu năm là cơ hội để người dân khắp nơi tụ hội về đây dâng hương và cầu an. Hội tháng 9 là dịp kỷ niệm ngày mất của Thiền sư Không Lộ (1016 - 1094), người sáng lập chùa. Đây cũng là dịp lễ hội quan trọng nhất trong năm tại chùa. Nếu bạn có cơ hội, hãy đến chùa Keo vào dịp đầu xuân để cảm nhận không khí linh thiêng và tĩnh lặng nơi đây.
Địa chỉ: Xã Duy Nhất, huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình


3. Chùa Tam Chúc
Chùa Tam Chúc tọa lạc tại Xã Ba Sao, Huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam, chỉ cách Hà Nội khoảng 70km. Đây là một quần thể du lịch tâm linh rộng lớn, có diện tích lên đến hơn 500ha. Chùa Tam Chúc hay còn gọi là Tam Chúc Tự, nằm trong thế “Tiền lục nhạc, Hậu thất tinh”, với ba mặt được bao bọc bởi dãy núi Thất Tinh hình tay ngai, phía trước là hồ Tam Chúc với sáu ngọn núi Lục Sơn Thủy vươn lên, tạo nên một phong cảnh non nước tuyệt đẹp, phản chiếu trong làn nước hồ.
Chùa Tam Chúc bao gồm nhiều công trình lớn như Điện Tam Thế, Điện Pháp Chủ, Điện Quan Âm, Chùa Ngọc và Vườn Cột Kinh. Bạn nên dành thời gian tham quan hết các công trình nơi đây, mặc dù một số vẫn đang trong quá trình hoàn thiện. Ấn tượng nhất với tôi là những bức phù điêu đá núi lửa tại Điện Quan Âm, được chạm khắc tinh xảo, tạo nên những chi tiết sắc nét như gỗ thực thụ, thể hiện tài nghệ điêu luyện của những nghệ nhân. Sau khi bước vào cổng, Điện Tam Bảo là công trình đầu tiên bạn sẽ nhìn thấy. Với diện tích lên đến 5100m2, điện này có thể chứa tới 5000 người cùng lúc.
Bên trong điện là ba bức tượng Phật bằng đồng, mỗi bức nặng tới 80 tấn, phía sau tượng là những cánh sen dát vàng. Chùa Tam Chúc còn nổi bật với vườn cột kinh, nơi có 1000 cột đá, mỗi cột cao 12m, nặng 200 tấn, cùng với ba bức tượng Phật Tổ bằng đồng đen, được bao quanh bởi những lá bồ đề khổng lồ, tạo nên một không gian linh thiêng đặc biệt.
Địa chỉ: Xã Ba Sao, Huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam


4. Chùa Ba Vàng
Chùa Ba Vàng tọa lạc trên núi Ba Vàng, thuộc phường Quang Trung, thành phố Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh. Ngôi chùa nằm ở độ cao 340m, với một vị trí phong thủy tuyệt vời, bao quanh là hai dãy núi Thanh Long và Bạch Hổ, phía trước là sông, phía sau là rừng thông, tạo nên một cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ và thanh tịnh. Chùa Ba Vàng đã trở thành một điểm du lịch nổi tiếng, thu hút hàng nghìn du khách mỗi năm.
Được xây dựng từ hơn 300 năm trước, vào năm 1706 dưới triều đại vua Lê Dụ Tông, chùa đã được tu sửa và tôn tạo nhiều lần. Hiện nay, chùa Ba Vàng mang trong mình vẻ đẹp uy nghi, lộng lẫy và vẫn giữ được nét truyền thống của những ngôi chùa Bắc Bộ, với ba gian bái đường, một gian hậu cung thờ Phật, thờ Mẫu và thờ Đức Ông. Chùa còn nổi bật với chính điện lớn nhất Việt Nam.
Khi đến chùa Ba Vàng, bạn sẽ ngạc nhiên trước hệ thống tượng pháp đặc sắc, với chiều cao trên 2m. Đặc biệt, tượng Phật A Di Đà bằng gỗ lớn nhất miền Bắc là điểm nhấn ấn tượng. Ngoài ra, bạn không thể bỏ qua giếng nước khổng lồ không bao giờ cạn. Người dân kể rằng ai uống nước từ giếng này sẽ được giải trừ bệnh tật, vì vậy nhiều du khách đến đây hy vọng sẽ được thưởng thức ngụm nước thiêng này.
Khu du lịch Chùa Ba Vàng còn nổi tiếng với hòn non bộ nhân tạo được xây dựng rất tự nhiên, tạo nên một không gian yên bình và thanh tịnh, giúp du khách thư giãn, làm sạch tâm hồn.
Địa chỉ: Phường Quang Trung, thành phố Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh


5. Chùa Một Cột
Chùa Một Cột Hà Nội đã được Tổ chức Kỷ lục châu Á công nhận là một trong những ngôi chùa có kiến trúc độc đáo nhất khu vực. Cùng với “Khuê Văn Các”, đây là một trong những di tích lịch sử văn hóa lâu đời, là biểu tượng của Thủ đô ngàn năm văn hiến. Với cấu trúc đặc biệt và những giá trị nhân văn, lịch sử, ngôi chùa đã trở thành điểm đến không thể thiếu trong hành trình du lịch của các tín đồ Phật giáo khi đến Hà Nội.
Khi ghé thăm chùa, bạn sẽ không chỉ ngạc nhiên trước sự kỳ diệu trong thiết kế mà còn được thư giãn dưới bóng cây xanh mát và khám phá nhiều địa danh xung quanh. Chùa Một Cột còn được gọi bằng những cái tên khác như Chùa Mật, Diên Hựu Tự, Liên Hoa Đài, vì hình dáng của nó giống như một đóa hoa sen vươn lên giữa mặt hồ. Ngôi chùa này được xây dựng từ thời Vua Lý Thái Tông và trở thành một biểu tượng gắn liền với Thủ đô Hà Nội từ đó.
Không chỉ là một ngôi chùa thông thường, Chùa Một Cột mang trong mình ý nghĩa sâu sắc, là hiện thân của đóa sen mà vua Thái Tôn đã thấy trong giấc mộng, được Phật Bà Quan Thế Âm ban tặng. Đây cũng là nơi nhà vua thường xuyên tới tế lễ vào các dịp rằm và mồng một hàng tháng, cầu cho quốc thái dân an. Chùa Một Cột không giống với bất kỳ tháp Phật nào, tuy không lớn nhưng lại chứa đựng triết lý nhân văn sâu sắc.
Vẻ đẹp của nó vừa uy nghi cổ kính, vừa thanh thoát nhẹ nhàng, đúng với tinh thần Phật giáo. Chùa có hình vuông, xây bằng gỗ, lợp ngói, mỗi cạnh dài 3m, trên trụ đá có đường kính 1,2m và cao 4m (chưa tính phần chìm dưới mặt nước). Đặc biệt, phần trên thân trụ có tám cánh gỗ hình bông sen nở. Nóc chùa có mặt nguyệt và đầu rồng chầu mặt nguyệt, tạo nên một biểu tượng vô cùng đặc sắc.
Địa chỉ: Quận Ba Đình, Hà Nội


6. Chùa Yên Tử
Chùa Yên Tử Quảng Ninh là một trong những ngôi chùa lớn và linh thiêng bậc nhất tại Việt Nam. Nằm trên đỉnh núi Yên Tử, nơi có những ngôi chùa và tháp cổ kính cùng rừng cây lâu năm, chùa Yên Tử là trung tâm của Phật giáo từ khi vua Trần Nhân Tông từ bỏ ngai vàng, tu hành và sáng lập dòng Thiền Trúc Lâm Yên Tử.
Lịch sử ghi lại rằng, sau khi nhường ngôi cho con, vua Trần Nhân Tông khoác áo cà sa, quyết định tu hành để tìm kiếm sự thanh tịnh, vứt bỏ mọi ganh đua và đố kị. Ông sáng lập dòng Thiền Trúc Lâm Yên Tử, trở thành vị tổ đầu tiên với pháp danh Điều Ngự Giác Hoàng Trần Nhân Tông (1258 - 1308). Vị vua này đã cho xây dựng hàng trăm công trình lớn nhỏ trên núi Yên Tử để phục vụ cho việc tu hành và giảng dạy Phật pháp.
Chùa Đồng Yên Tử Quảng Ninh đã được Trung tâm Sách Kỷ lục Việt Nam công nhận là ngôi chùa đồng lớn nhất và cao nhất nước ta. Đặc biệt, ngôi chùa này được coi như một “kỳ quan mới” tại khu danh thắng đỉnh Yên Tử. Dân gian truyền rằng, Chùa Đồng là nơi có thể cầu được “sinh lực của vũ trụ”, mang lại sự bình an và thịnh vượng cho mọi mặt cuộc sống.
Ngôi chùa này thu hút đông đảo tín đồ và phật tử nhờ vào sự linh thiêng và vẻ đẹp kiến trúc đặc biệt. Hành hương về Yên Tử đã trở thành một nguyện vọng không thể thiếu của nhiều du khách mỗi dịp xuân về. Lễ hội Yên Tử được tổ chức vào mùng 9 tháng Giêng hàng năm.
Địa chỉ: Thành phố Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh


7. Chùa Hương
Chùa Hương, còn được biết đến với tên gọi Hương Sơn, tọa lạc tại xã Hương Sơn, huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội. Đây là một quần thể di tích văn hóa - tôn giáo nổi tiếng ở Việt Nam, với nhiều đền chùa và đình thờ cúng tín ngưỡng. Chùa Hương là một trong những điểm đến hấp dẫn, thu hút hàng nghìn du khách trong và ngoài nước đến hành hương, lễ Phật và thưởng ngoạn cảnh sắc chùa.
Chùa Hương được thiên nhiên ban tặng một vẻ đẹp hữu tình, với sự kết hợp hài hòa giữa núi non và dòng suối xanh, tạo ra một không gian mát mẻ quanh năm. Bạn có thể đến chùa vào bất kỳ thời điểm nào trong năm, nhưng vào mùa xuân, từ tháng 1 đến hết tháng 3 âm lịch, nơi đây sẽ đông đúc hơn, đặc biệt là từ rằm tháng Giêng đến giữa tháng 2 âm lịch, khi mùa hành hương đầu năm vào cao điểm.
Ngày mùng 6 tháng Giêng là ngày khai hội Chùa Hương. Lễ hội Chùa Hương được tổ chức từ mùng 6 đến cuối tháng 3 âm lịch, là thời gian thu hút rất nhiều phật tử và du khách về tham gia lễ Phật cầu nguyện cho một năm mới an lành, thịnh vượng. Trong suốt lễ hội, du khách sẽ được thưởng thức các chương trình văn nghệ như hát văn, hát chèo, cũng như các cuộc thi chèo thuyền, leo núi... Lễ hội Chùa Hương không chỉ là một sự kiện tôn giáo mà còn là dịp để khai sơn, mở rừng, mở chùa, cầu cho sự bình an và may mắn.
Khi tham quan và lễ Phật tại Chùa Hương, bạn cần lựa chọn trang phục lịch sự, kín đáo. Tránh ăn mặc phản cảm khi vào chùa dâng hương. Quần áo tối màu, có cổ và quần dài sẽ là sự lựa chọn phù hợp. Chùa Hương có nhiều bậc thang, nên tốt nhất bạn nên đi giày thể thao hoặc giày bệt để dễ dàng di chuyển.
Địa chỉ: Xã Hương Sơn, Huyện Mỹ Đức, Hà Nội


8. Chùa Bái Đính
Chùa Bái Đính nằm trên núi Bái Đính, thuộc xã Gia Sinh, huyện Gia Viễn, cách cố đô Hoa Lư 5km về phía Tây Bắc, cách thành phố Ninh Bình 12km. Đây là một quần thể chùa chiền rộng lớn với diện tích lên tới 539 ha, bao gồm 27 ha khu chùa Bái Đính cổ và 80 ha khu chùa Bái Đính mới. Nơi đây hàng năm đón tiếp hàng vạn phật tử và du khách về hành hương. Kiến trúc chùa Bái Đính được coi như một tiêu chuẩn cho các ngôi chùa cổ ở Việt Nam, đặc biệt là khu chùa mới xây dựng với những công trình đồ sộ.
Mái chính điện của chùa được thiết kế rất đẹp với 3 tầng và 12 mái cong, lợp ngói mũi hài truyền thống. Bên dưới là những bậc đá trang trí rồng đá theo phong cách thời Lý. Sân đá rộng lớn nhìn thẳng ra giếng ngọc. Kiến trúc tổng thể của ngôi chùa được xây dựng theo hình chữ Nhất ở phía trước và chữ Công ở phía sau, tạo nên một bố cục vững chãi, hài hòa với truyền thống.
Xung quanh chùa là hành lang tượng La Hán kéo dài bao quanh khuôn viên, với các khu vườn nhỏ trồng cây xanh, đặc biệt là cây bồ đề lấy từ Ấn Độ. Không gian nơi đây vô cùng thanh tịnh, là địa điểm lý tưởng cho các tăng ni phật tử đến chiêm bái và tu tập.
Để lên tới cổng tam quan, du khách phải vượt qua 300 bậc đá. Bên cạnh cổng có một ngã ba dẫn vào hang sáng và động tối. Hang sáng là nơi thờ Thần và Phật, với ánh sáng tự nhiên chiếu vào, còn động tối là nơi thờ thần Cao Sơn. Lễ hội Chùa Bái Đính diễn ra vào đầu năm mới, khai mạc vào ngày mùng 6 Tết và kéo dài đến hết tháng 3, mở màn cho các lễ hội hành hương về vùng đất cố đô Hoa Lư.
Địa chỉ: Xã Gia Sinh, huyện Gia Viễn, tỉnh Ninh Bình


