Top 8 Sai lầm bạn cần tránh khi đi lễ chùa đầu năm

Trong truyền thống dân gian, có câu nói: “Đầu năm đi vay, cuối năm đi trả”. Vì vậy, vào dịp đầu xuân, nhiều người đến các đền, phủ hoặc chùa để xin lộc với hy vọng công việc làm ăn thuận lợi, kinh doanh phát đạt. Đến cuối năm, họ sẽ quay lại làm lễ tạ ơn các vị thần Phật đã phù hộ cho mình. Tuy nhiên, trong Phật pháp, quan niệm này hoàn toàn sai lầm và mê tín. Phật không cho ai vay tiền, tượng Phật hay các vị Thánh Hiền cũng chỉ là tượng đá, không thể cho người vay tiền. Nếu như vậy, chắc chẳng cần phải có ngân hàng nữa.

Việc vay mượn bằng tiền âm phủ và đặt lên ban thờ cũng không thể gọi là vay được. Điều này là một mê tín không đúng. Trong Phật giáo, những người mới tu học sẽ cầu nguyện, còn những người đã thâm nhập Phật pháp sẽ phát nguyện vì lợi ích của bản thân và mọi người, vì hòa bình thế giới. Việc đi chùa để “vay tài lộc” là hoàn toàn sai lầm, vì chùa là nơi để tu học, để loại bỏ tham sân si, không phải nơi để nuôi dưỡng lòng tham muốn vật chất.

Vì vậy, đây là một sai lầm phổ biến mà nhiều người mắc phải, khi đến chùa chỉ để cầu xin tài lộc hay thậm chí mong muốn có được sự giàu sang qua những hành động vay mượn.

Trong truyền thống của người Việt, có một quan niệm phổ biến là khi vào chùa, mọi người không được đi qua cửa chính (cửa trung), mà chỉ có thể vào từ cửa bên phải, ra từ cửa bên trái. Nếu không làm như vậy, người ta cho rằng sẽ gặp phải tội lỗi.

Tuy nhiên, quan niệm này không đúng. Thực tế, nhiều chùa mở cả ba cửa để Phật tử và du khách có thể thuận tiện vào ra. Việc chọn cửa nào không ảnh hưởng đến việc có mắc tội hay không. Cửa chỉ là lối đi, không có gì liên quan đến tội lỗi. Quan niệm giẫm lên bậu cửa sẽ bị tội cũng là sai lầm.

Về việc sử dụng cửa chính, theo quan niệm xưa, cửa trung chỉ dành cho những bậc cao quý như Thiên tử, các cao Tăng hay những người có học vị, vì vậy nhiều chùa không mở cửa này cho công chúng. Tuy nhiên, để trở thành cao Tăng, người ta phải tu học từ lúc còn là chú tiểu, và để đỗ đạt thì phải là học sinh, vì vậy không có lý do gì để cấm đi qua cửa chính. Việc đóng cửa chính và chỉ mở hai cửa bên là hoàn toàn không hợp lý và không phù hợp với giáo lý Phật giáo. Nhiều chùa hiện nay mở tất cả ba cửa, không có sự phân biệt nào.

Do đó, các Phật tử không cần lo lắng quá nhiều về việc đi qua cửa nào khi vào chùa. Nếu chùa chỉ mở hai cửa bên, bạn cứ đi vào đó. Còn nếu cửa giữa mở, bạn cứ tự nhiên chọn cửa đi vào. Quan niệm về việc đi cửa nào không quan trọng và không nên lo lắng quá về vấn đề này.

Chùa là nơi linh thiêng, thờ Phật, là cõi thanh tịnh, vì vậy khi đi lễ chùa, bạn cần phải chú ý đến trang phục của mình. Khi vào chùa, bạn nên mặc quần áo dài, kín đáo, giản dị và sạch sẽ, đặc biệt không nên mặc váy ngắn, quần cộc, áo hở hang, lòe loẹt. Hiện nay, nhiều người khi vào chùa lại ăn mặc thiếu trang trọng, thậm chí còn phơi bày những vị trí nhạy cảm. Điều này là vi phạm giới cấm uế tạp Phật đường, bất kính và làm mất đi công quả, đồng thời chịu quả báo vô cùng, dù có đi lễ chùa thường xuyên cũng không có tác dụng gì.

Hành động này vừa vi phạm giới bất kính, bởi vì quần áo thiếu vải sẽ khởi tâm Dục giới cho người khác, tạo nghiệp báo xấu. Hơn nữa, hành động này còn ảnh hưởng đến thuần phong mỹ tục và đạo đức của người Việt Nam. Trong xã hội hiện đại, nhiều lời răn đã được đưa ra để cảnh tỉnh những người có hành vi như vậy, nhắc nhở họ rằng công quả tiêu tan, quả báo sẽ rất nặng, và cuối cùng, thân sẽ bị đày đọa nơi địa ngục. Đây là những lời răn dành cho thế hệ trẻ và cả người lớn, để nâng cao ý thức và đạo đức trong cộng đồng.

Khi vào chùa, bạn cũng nên giữ cho đầu tóc gọn gàng, trang phục phải phẳng phiu và ngay ngắn. Điều này thể hiện lòng thành kính khi bước vào cửa Phật.

Không nên nhìn tượng Phật như một tác phẩm nghệ thuật, mà cần phải cung kính và trang nghiêm khi đứng trước Tam Bảo. Việc nhìn ngang, nhìn dọc hay khểnh khàng là điều không nên làm. Nếu muốn chiêm ngưỡng tượng Phật, bạn nên đứng từ xa để quan sát. Trừ các nhà nghiên cứu và những người làm công tác bảo tồn nghệ thuật, họ có thể chụp ảnh, ghi chép chi tiết sau khi đã được sự đồng ý của sư trụ trì hoặc ban quản lý chùa.

Trong đời sống hàng ngày, khi nhìn chằm chằm, ngó nghiêng sẽ dễ nảy sinh những cảm xúc tiêu cực như sân hận, ngạo mạn, hay nghi ngờ. Những hành động này có thể dẫn đến việc phê phán, bình luận không hay và làm vi phạm giới luật của Phật giáo. Tự bản thân người đó cũng tạo ra nghiệp xấu, dẫn đến quả báo không tốt.

Vì vậy, điều quan trọng là phải chú ý khi đi lễ chùa, tránh để mắt và lời nói của mình làm tổn hại đến thanh tịnh nơi Phật đường. Nếu bạn muốn ghi lại hình ảnh của tượng Phật có giá trị nghệ thuật cao, hãy xin phép sư trụ trì hoặc ban quản lý chùa trước khi thực hiện điều đó.

Ngày xưa, mỗi làng đều có một ngôi chùa để thờ Phật, vì tín ngưỡng Phật giáo luôn hiện diện và bảo vệ cho người dân, giúp họ giữ tâm thiện, tránh xa điều ác, và tích lũy phúc đức. Khi đến chùa, người ta thể hiện sự kính trọng Phật, không phải để cầu xin tài lộc.

Ngày nay, một số người do ảnh hưởng của đám đông, thấy chùa nào nổi tiếng, to lớn thì tìm đến lễ bái, tin rằng chùa đó sẽ linh thiêng, giúp họ cầu xin mọi điều may mắn. Họ xem chùa như một nơi mua bán đổi chác, với tâm cầu tài lộc rất mạnh. Nhưng người xưa không có quan niệm phân biệt như vậy, họ tin rằng Phật có mặt ở nơi nào có người thiện đức. Chùa chỉ là nơi để con người tu học, và nếu sư trụ trì hay những người trong chùa có biểu hiện tham lam, vật chất, không theo lời Phật dạy, thì đó không còn là nơi thanh tịnh của Phật nữa, dù chùa có lớn đến đâu hay tượng Phật có dát vàng bạc như thế nào.

Hiện nay, nhiều ngôi chùa lớn, lộng lẫy với vàng bạc đầy ắp, nhưng các sư trụ trì lại sống cuộc sống xa hoa, đeo nhẫn vàng, đi xe sang, và không tuân theo nguyên tắc của Phật. Điều này khiến người ta đặt câu hỏi, liệu những ngôi chùa đó còn xứng đáng là nơi Phật ngự trị? Người tu hành phải từ bỏ những ham muốn vật chất, nhưng họ lại đi ngược lại điều Phật dạy. Những ai gặp phải những ngôi chùa như vậy cần phải suy ngẫm và tự hỏi xem có nên tiếp tục cúng dường ở đó không. Một số người đến những ngôi chùa này, mặc dù cảm thấy bất an trước những hành động không đúng mực của các sư, nhưng vì chùa quá lớn và đẹp, họ lại nghĩ rằng vẫn có Phật ở đó. Tuy nhiên, theo nhiều người tu hành chân chính, những ngôi chùa không thanh tịnh sẽ không có Phật ngự, mà thay vào đó là quỷ ma hoành hành.

Vào dịp Tết, theo truyền thống dân gian, mọi người thường đến chùa để hái lộc đầu năm, với hy vọng mang lại sự thịnh vượng, may mắn và tài lộc cho gia đình. Sau khi hái lộc, người ta có thể treo trước cửa nhà hoặc đặt vào bình hoa trang trí trong nhà.

Nhưng hành động này lại là một sự sai lầm mà nhiều người hay mắc phải khi đi lễ chùa đầu năm. Trước hết, việc tự ý ngắt cây, bẻ cành từ những cây trong chùa là hành động thiếu tôn trọng nơi linh thiêng, vì chùa là nơi thờ Phật, không phải là nơi để mọi người tự ý xâm phạm.

Bên cạnh đó, theo quan niệm dân gian, những linh hồn trẻ nhỏ và oan hồn chưa được siêu thoát thường trú ngụ trong cây cối, đặc biệt là ở các chùa, nơi được coi là chốn linh thiêng. Vì vậy, việc hái cành lộc vào ngày Tết và đem về nhà sẽ không chỉ không mang lại may mắn, mà còn có thể mang theo "vận xui". Những linh hồn vất vưởng này, nếu theo người về nhà mà không được cúng thờ, không được giúp đỡ, sẽ gây ra những phiền toái, thậm chí là ảnh hưởng đến sức khỏe và tài lộc của gia chủ.

Do đó, khi đến chùa đầu năm, mọi người cần tránh việc hái lộc. Hái lộc có thể được thực hiện theo nhiều cách khác nhau, nhưng không nhất thiết phải bẻ cành, ngắt cây. Một lựa chọn tốt hơn là mua một vài cây mía, cành vàng lá ngọc hoặc một chậu cây nhỏ, như là một cách để đón lộc đầu năm mà không làm xâm phạm đến nơi linh thiêng.

Ở một số ngôi chùa, người ta thường thấy ban Phật được cúng đồ chay, nhưng tại ban Đức Ông lại có tục lệ cúng đồ mặn, như rượu thịt. Liệu quan niệm này có đúng hay không?

Để trả lời câu hỏi này, chúng ta cần nhìn lại lịch sử Phật giáo. Đức Ông chính là ngài Cấp Cô Độc, một vị cư sĩ Hộ Pháp lớn, người có công xây dựng Kỳ Hoàn Tinh Xá, nơi Đức Phật đã giảng đạo. Ngài đã hiến toàn bộ gia sản để mua đất, dựng chùa, điều này cho thấy ngài là một vị đại Hộ Pháp trong chùa.

Ngài Cấp Cô Độc có dáng vẻ nghiêm trang, đôi khi trông rất dữ dằn, đó là biểu hiện của sự nhiệt huyết và quyết tâm trong việc bảo vệ Phật Pháp.

Nhưng theo giới luật Phật giáo, rượu là một trong những thứ bị cấm. Thế nhưng, có một sự hiểu lầm khi mọi người thấy ngài có làn da đỏ, do vậy cho rằng ngài uống rượu, và mang rượu, thịt đến cúng. Đây là một quan niệm sai lầm. Ngài là Phật tử, ngài đã đạt được Thánh quả, nên việc cúng đồ chay tịnh là phù hợp với tinh thần Phật giáo. Việc cúng rượu và thịt cho ngài là điều không đúng, không có lợi ích gì cho người cúng.

Do đó, quan niệm về việc cúng đồ mặn, rượu thịt ở ban Đức Ông là không đúng. Người Phật tử nên cúng đồ chay tịnh, thể hiện đúng tinh thần của Phật giáo.

Một trong những sai lầm phổ biến mà nhiều người gặp phải khi đi chùa là dâng vàng mã, tiền giấy, sớ giấy tại chùa. Quan niệm này xuất phát từ tư tưởng "trần sao âm vậy", cho rằng cần phải có những vật phẩm này giống như thủ tục hành chính để dễ dàng được Phật gia hộ. Tuy nhiên, đây là hành động đi ngược lại với giáo lý Phật giáo. Việc đốt vàng mã mang tính mê tín, là ảnh hưởng của văn hóa dân gian, đặc biệt là Trung Hoa, hoàn toàn không phải là tín ngưỡng của Đạo Phật.

Đức Phật là bậc giác ngộ, Ngài và các Bồ Tát không cần vàng mã hay tiền giấy từ thế gian. Việc đốt vàng mã chứng tỏ người còn sống vẫn nghĩ rằng Phật và Bồ Tát còn ở trong cảnh giới khổ đau. Điều này không phù hợp với giáo lý của Phật. Chính vì vậy, khi đến chùa, mọi người chỉ cần dâng hương, hoa và làm việc thiện là đủ, không cần những vật phẩm này.

Hơn nữa, việc đốt vàng mã còn gây tốn kém, ô nhiễm môi trường và không phù hợp với tinh thần cần kiệm, khiêm tốn mà Phật giáo dạy. Vì vậy, khi đến chùa, đặc biệt là vào đầu năm mới, mọi người nên tránh thói quen này để việc đi chùa thực sự là một dịp hoan hỷ, đúng pháp và thanh tịnh.