Trong trường hợp công ty cổ phần thực hiện giải thể, Hội đồng Quản trị (HĐQT) đóng vai trò trung tâm trong việc chỉ đạo và triển khai toàn bộ quá trình thanh lý tài sản. Đây là công việc mang tính then chốt nhằm đảm bảo quyền lợi hợp pháp của các bên liên quan như người lao động, chủ nợ và cổ đông. Bài viết sau sẽ làm rõ trách nhiệm của HĐQT trong việc tổ chức thanh lý tài sản, đồng thời phân tích trình tự ưu tiên thanh toán các khoản nợ và phân chia giá trị còn lại.
1. Vai trò của Hội đồng quản trị trong việc tổ chức thanh lý tài sản
Căn cứ theo Điều 208 Luật Doanh nghiệp, Hội đồng quản trị có trách nhiệm trực tiếp sắp xếp, tổ chức và giám sát quá trình thanh lý tài sản khi giải thể, trừ trường hợp điều lệ công ty có quy định việc thành lập một tổ chức thanh lý độc lập.
Những nhiệm vụ cụ thể mà HĐQT cần thực hiện bao gồm:
- Kiểm kê tài sản: HĐQT có trách nhiệm rà soát, thống kê đầy đủ toàn bộ tài sản của doanh nghiệp, bao gồm tài sản cố định, tài sản lưu động, các khoản phải thu và những loại tài sản khác. Việc kiểm kê phải được thực hiện cẩn trọng, phản ánh chính xác giá trị còn lại cũng như hiện trạng của từng tài sản.
- Thẩm định giá trị tài sản: Trên cơ sở danh mục đã lập, HĐQT cần tổ chức đánh giá giá trị tài sản một cách khách quan. Doanh nghiệp có thể thuê đơn vị thẩm định giá độc lập để đảm bảo tính minh bạch và độ chính xác, nhất là đối với các tài sản có giá trị lớn như bất động sản, máy móc, thiết bị.
- Xác định phương thức thanh lý tài sản: HĐQT quyết định hình thức xử lý tài sản thông qua đấu giá công khai, bán trực tiếp hoặc thỏa thuận. Phương án được lựa chọn phải nhằm tối ưu hóa giá trị thu hồi và đồng thời tuân thủ đầy đủ các quy định pháp luật hiện hành.

2. Thứ tự ưu tiên thanh toán các khoản nợ và phân chia giá trị còn lại cho cổ đông
Trong quá trình giải thể công ty cổ phần, việc thanh toán nợ và phân phối phần tài sản còn lại phải được thực hiện theo đúng thứ tự ưu tiên do pháp luật quy định. HĐQT có trách nhiệm bảo đảm các nghĩa vụ tài chính được giải quyết đúng trình tự nhằm bảo vệ quyền lợi của các bên liên quan và hạn chế tranh chấp pháp lý.
Thứ tự ưu tiên trong việc thanh toán các khoản nợ được pháp luật quy định cụ thể như sau:
- Nợ lương và các khoản trợ cấp cho người lao động: Đây là nghĩa vụ được ưu tiên cao nhất. Các khoản tiền lương còn tồn đọng, trợ cấp thôi việc, bảo hiểm xã hội cùng những quyền lợi hợp pháp khác của người lao động phải được thanh toán đầy đủ trước khi thực hiện các nghĩa vụ tiếp theo. Quy định này thể hiện rõ nguyên tắc bảo vệ quyền lợi người lao động theo Bộ luật Lao động.
- Nợ thuế và nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước: Sau khi hoàn tất nghĩa vụ với người lao động, doanh nghiệp phải thực hiện thanh toán các khoản thuế còn phải nộp như thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế giá trị gia tăng và các loại thuế liên quan khác. Các khoản tiền phạt do chậm nộp thuế, nếu phát sinh, cũng được xử lý trong giai đoạn này.
- Các khoản nợ đối với đối tác và các chủ nợ khác: Khi đã hoàn thành nghĩa vụ với người lao động và Nhà nước, công ty tiếp tục thanh toán các khoản nợ cho đối tác, nhà cung cấp, tổ chức tín dụng hoặc những chủ nợ khác. Việc chi trả cần căn cứ vào hợp đồng hoặc thỏa thuận đã ký kết, bảo đảm đầy đủ và không bỏ sót bất kỳ khoản nợ nào.
Chỉ sau khi toàn bộ các khoản nợ nêu trên được thanh toán đầy đủ, phần tài sản còn lại, nếu có, mới được phân chia cho các cổ đông theo tỷ lệ sở hữu cổ phần. HĐQT cần bảo đảm tính minh bạch trong quá trình phân phối, lập biên bản ghi nhận và công khai thông tin nhằm hạn chế tối đa các tranh chấp phát sinh.

Hiện nay, đa số chủ doanh nghiệp đều lựa chọn nộp quy trình giải thể doanh nghiệp qua mạng nhờ tính nhanh gọn, tiện lợi và giúp tiết kiệm đáng kể chi phí đi lại. Với lợi thế về chuyên môn cùng kinh nghiệm xử lý hồ sơ thực tiễn, Kế toán MK cam kết đồng hành và hỗ trợ quý khách thực hiện thủ tục một cách chính xác, minh bạch và đúng quy định pháp luật. Liên hệ Kế toán MK ngay hôm nay để được tư vấn giải pháp phù hợp và hiệu quả nhất cho doanh nghiệp.
Việc thanh lý tài sản khi giải thể công ty cổ phần đòi hỏi Hội đồng Quản trị phải thực hiện nhiệm vụ với sự thận trọng cao và tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật. Bảo đảm đúng thứ tự ưu tiên thanh toán nợ không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi của người lao động, chủ nợ và Nhà nước mà còn góp phần hạn chế các rủi ro pháp lý phát sinh. Sự minh bạch và chuyên nghiệp trong toàn bộ quá trình là yếu tố then chốt để doanh nghiệp chấm dứt hoạt động một cách hợp pháp và trọn vẹn.

